1. Axit nitric có nguy hiểm không?
- Axit nitric (HNO3) được biết đến là một loại axit có tính ăn mòn cực mạnh. Tùy thuộc vào nồng độ, cách tiếp xúc và lượng axit mà mà loại hóa chất này có thể gây ra những tổn thương từ nhẹ đến đặc biệt nghiêm trọng.
+ Hít phải: Ở nồng độ cao, axit nitric dễ dàng bốc khói. Nếu vô tình hít phải sẽ làm tổn thương niêm mạc mũi họng, phổi và tổn hại nặng nề đến cơ quan hô hấp.
+ Nuốt phải: Gây bỏng vùng miệng, họng, thực quản cho đến dạ dày. Ở mức độ nhẹ, người bệnh có thể nôn mửa hoặc tiêu chảy. Trường hợp nặng có thể dẫn đến rối loạn tuần hoàn máu hoặc tử vong.
+ Tiếp xúc mắt: Tổn thương giác mạc, có thể dẫn tới mù lòa khi bị dính vào mắt.
+ Tiếp xúc với da: Tiếp xúc trực tiếp với da sẽ gây ra những vết bỏng hóa chất đáng sợ. Mức độ hoại tử tỷ lệ thuận với lượng axit bám trên cơ thể.
+ Những người thường xuyên phải làm việc trong môi trường phơi nhiễm axit nitric kéo dài có nguy cơ đối mặt với căn bệnh ung thư.
2. Biện pháp xử lý sự cố do axit nitric
- Nếu axit bắn vào mắt: Ngay lập tức dùng nước sạch rửa mắt liên tục trong 15 phút (vừa rửa vừa chớp mắt). Sau đó nhỏ mắt với dung dịch nhỏ mắt hoặc nước muối natri clorid 0.9% để rửa lại và nhanh chóng tới cơ sở y tế để được điều trị.
- Nếu nuốt phải axit nitric: súc miệng bằng nước sạch hoặc uống sữa, sau đó đi cấp cứu ngay. Tuyệt đối không gây nôn và không đổ bất cứ thứ gì vào miệng.
- Nếu axit tiếp xúc với da: Nhanh chóng cởi bỏ phần quần áo bị dính hóa chất. Sử dụng khăn khô lau vết thương rồi rửa vùng da bị dây axit dưới vòi nước sạch (có thể dùng xà phòng) ít nhất 15 phút. Sau đó tới cơ sở y tế gần nhất để được điều trị kịp thời.
- Khi gặp hỏa hoạn do axit nitric gây ra: Sử dụng bình bột khô, khí CO2 hoặc nước để dập lửa theo đúng quy trình. Cố gắng chuyển các thùng chứa axit nitric khác ra khỏi khu vực cháy.
- Khi hít phải hơi axit nitric: Nhanh chóng di chuyển ra khu vực thoáng khí, giữ ấm cơ thể. Đồng thời liên hệ với cơ sở y tế gần nhất để kịp thời chữa bệnh.
- Trường hợp rò rỉ axit nitric:
+ Lập tức tránh ra khỏi khu vực tràn axit HNO3 để tránh hít phải khói độc. Sử dụng cát (SiO2) để phủ lên axit tràn ra. Sau đó dùng Ca(OH)2 ,CaCO3 hoặc NaHCO3 khan, các chất hóa học Kiềm tính để trung hòa, chuyển axit về dạng muối.
3. Cách sử dụng Axit nitric để đảm bảo an toàn
- Khi sử dụng Axit Nitric để đảm bảo an toàn, cần lưu ý một số vấn đề sau đây:
+ Khi tiếp xúc, da sẽ chuyển sang màu vàng và đậm dần thành màu cam khi được trung hòa. Đây là dấu hiệu bỏng hóa chất đặc trưng của loại axit này.
+ Hít phải Axit Nitric rất nguy hiểm làm ảnh hưởng đến phổi, màng nhầy và có thể gây ra tử vong.
+ Gây mù lòa khi mắt tiếp xúc với Axit Nitric.
+ Khi sử dụng hóa chất Axit Nitric pha loãng thì cần chú ý chỉ được đổ axit từ từ vào nước chứ không phải trực tiếp đổ nước vào axit.
+ Axit Nitric khi tác dụng phản ứng hóa học với cyanit thì gây ra hiện tượng bột im sẽ tự phát nổ và bốc cháy khi phản ứng với turpentine.
+ Rất dễ cháy trong không khí bởi vì Axit Nitric phản ứng rất tốt với kim loại.
+ Để axit xa tầm tay của các loại kim loại, chất hữu cơ, rượu và những nơi có độ ẩm cao.
+ Luôn đeo kính bảo hộ, găng tay và mặt nạ phòng độc chuyên dụng khi tiếp xúc với hóa chất.
+ Kho chứa phải khô ráo, sạch sẽ, nền nhà có khả năng chống ăn mòn axit.
+ Quy trình bảo quản hóa chất Axit Nitric phải tuân thủ nghiêm ngặt để tránh những trường hợp xấu xảy ra như bỏng da, cháy nổ,…