1. Acid benzoic là gì?
- Benzoic Acid hay Acid Benzoic là một chất hữu cơ với công thức hóa học C6H5COOH hoặc C7H6O2. Loại Acid này có thể được tổng hợp trong phòng thí nghiệm hoặc khai thác trong tự nhiên. Đây là thành phần quen thuộc được sử dụng trong bảo quản thực phẩm, giúp kéo dài hạn sử dụng, phòng ngừa xâm nhập của các loại vi khuẩn, nấm. Ngoài ra, Benzoic Acid còn là thành phần quen thuộc trong nhiều loại thuốc trị nhiễm ký sinh trùng, nhiễm nấm.
- Đặc tính của loại Acid này là có khả năng tan trong nước ấm, trong dung dịch Glycerol và dầu, bay hơi tốt. Nếu bị đun nóng, nó sẽ bị phân hủy, hình thành khói. Khi tồn tại ở dạng tinh thể, Benzoic Acid thường không có màu.
2. Acid benzoic có nguy hiểm không?
- Tác dụng:
+ Axit được dùng trong thực phẩm là một chất phụ gia trong các sản phẩm như tương ớt, bánh kẹo, nước mắm, nước tương.
+ Axit dùng làm chất bảo quản, chống nấm mốc. Ngoài ra chúng còn được dùng làm chất bảo quản trong các loại mỹ phẩm.
- Tác hại:
+ Nếu sử dụng vượt mức 0.1% , sẽ không còn an toàn với người sử dụng.
+ Axit sẽ chuyển thành axit piruvic khi tác dụng với glucocol. Axit này không độc và có thể đào thải ra ngoài.
+ Hàm lượng glucocol trong cơ thể sẽ mất đi nếu sử dụng axit ở liều lượng cao vượt mức 6 mg/kg trọng lượng cơ thể.
+ Axit có thể gây ung thư khi tác dụng với vitamin C
+ Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng Axit có thể là nguyên nhân gây ra tính hiếu động ở trẻ.
+ Nếu dùng quá liều Axit sẽ gây ra các hiện tượng kích ứng mắt, tác động đến hệ thần kinh trung ương và hệ hô hấp của con người.
=> Acid benzoic không nguy hiểm nếu được sử dụng đúng liều lượng quy định, nhưng có thể gây hại cho sức khỏe nếu lạm dụng hoặc dùng sai cách.
3. Điều chế axit benzoic như thế nào?
a. Điều chế axit benzoic trong công nghiệp
- Trong công nghiệp, chúng được sản xuất thương mại như sử dụng nguyên liệu đầu vào là toluen bằng cách oxy không gây ô nhiễm môi trường. Quá trình này được thực hiện có xúc tác coban hay mangan naphthenat:
3O2 + 2C6H5CH3 ⟶ 2H2O + 2C6H5COOH.
- Bên cạnh đó, có một số cách được dùng để điều chế axit benzoic C6H5COOH như sau:
3H2SO4 + 2KMnO4 + C6H5CHCH2 ⟶ 4H2O + 2MnSO4 + K2SO4 + CO2 + C6H5COOH
9H2SO4 + 6KMnO4 + 5C6H5CH3 ⟶ 14H2O + 6 MnSO4 + 3K2SO4 + 5C6H5COOH
b. Axit benzoic có trong tự nhiên?
- Axit benzoic cũng có thể được tìm thấy ở trong tự nhiên, là thành phần của một số chất trong các loại trái cây quen thuộc như mận, xoài…
4. Những công dụng của acid benzoic
* Chất bảo quản thực phẩm (E210)
- Ức chế vi khuẩn, nấm mốc, nấm men trong thực phẩm có tính acid như nước ngọt, nước trái cây, tương ớt, mứt...
- Hiệu quả cao ở pH < 4.5
- Dạng phổ biến trong thực phẩm là natri benzoat (E211), dễ tan hơn trong nước.
* Thành phần kháng khuẩn trong mỹ phẩm
- Có trong các sản phẩm như:
+ Kem trị mụn, toner, nước rửa tay, kem chống nấm
- Ổn định hệ vi sinh, bảo vệ sản phẩm khỏi nhiễm khuẩn, kéo dài hạn sử dụng
- Tương thích tốt với các acid hữu cơ khác như acid salicylic – thường được kết hợp trong kem bôi điều trị da liễu
* Ứng dụng trong dược phẩm
- Là thành phần của một số thuốc bôi ngoài da trị nấm, hắc lào, lang ben (thường phối hợp với salicylic acid)
- Dùng làm tá dược bảo quản trong thuốc dạng dung dịch (syrup, nước súc miệng…)
* Nguyên liệu trung gian trong tổng hợp hóa học
- Dùng sản xuất các dẫn xuất quan trọng như: Benzoyl chloride, benzamide, acid terephthalic (tổng hợp nhựa PET)
- Có mặt trong quy trình sản xuất nhựa alkyd, sơn phủ, thuốc nhuộm
* Ứng dụng phòng kỹ thuật – nghiên cứu
- Dùng làm mẫu đối chiếu, chất chuẩn phân tích
- Là hợp chất “nền” để nghiên cứu các phản ứng hữu cơ như:
+ Thế vòng thơm
+ Phản ứng este hóa, phản ứng muối hóa