1. Saccarozo là gì?
- Saccarozo (C12H22O11) là loại đường phổ biến nhất, có trnog nhiều loài thực vật, có nhiều nhất trong cây mía, củ cải đường và hoa thốt nốt.
- Tùy theo nguồn gốc thực vật, các thương phẩm từ saccarozo có tên là đường mía, đường củ cải...
2. Saccarozo có những tính chất gì?
* Tính chất vật lý và trạng thái tự nhiên
- Saccharose là chất kết tinh, không màu, dễ tan trong nước, ngọt hơn glucose, nóng chảy ở nhiệt độ 185oC
- Có nhiều trong cây mía (nên saccharose còn được gọi là đường mía), củ cải đường, thốt nốt...
- Có nhiều dạng sản phẩm: đường phèn, đường kính, đường cát...
* Tính chất hóa học
- Vì không có nhóm chức andehit (-CH=O) nên saccharose không có tính khử như glucose (không có phản ứng tráng bạc). saccharose chỉ có tính chất của ancol đa chức và có phản ứng của disaccharide.
3. Saccarozo có phản ứng tráng bạc không?
- Trong hóa học hữu cơ, phản ứng tráng bạc chỉ diễn ra khi mà chất tham gia có nhóm chức –CHO tự do hay có khả năng chuyển hóa thành aldehyde ở trong dung dịch kiềm. Đối với saccarozơ, đặc điểm cấu tạo của nó đã không đủ điều kiện này.
- Cụ thể, trong phân tử, gốc α-glucozơ và β-fructozơ sẽ được gắn kết với nhau qua liên kết glycosidic ngay tại vị trí C1 của glucozơ và C2 của fructozơ. Chính sự liên kết này đã “khóa chặt” cả nhóm hemiacetal của glucozơ và nhóm hemiketal của fructozơ. Điều này khiến cả hai mất đi khả năng mở vòng để bộc lộ nhóm –CHO.
- Điều đó dẫn đến những hệ quả sau:
+ Không tồn tại nhóm aldehyde tự do bên trong phân tử saccarozơ.
+ Không có quá trình chuyển hóa thành dạng mạch hở mang theo nhóm –CHO như ở fructose hay glucose.
+ Saccarozơ không có khả năng khử đi ion bạc trong thuốc thử Tollens.
- Do đó, khi tiến hành thí nghiệm, nếu nhỏ dung dịch saccarozơ vào trong ống nghiệm có sẵn thuốc thử Tollens rồi đun nóng, thì sẽ không xuất hiện bất kỳ lớp bạc nào trên thành ống nghiệm. Đây cũng chính là điểm quan trọng để phân biệt saccarozơ với những loại đường thử khác.
4. Ứng dụng và sản xuất
- Ứng dụng
+ Saccarozơ được dùng nhiều trong công nghiệp thực phẩm, để sản xuất bánh kẹo, nước giải khát... Trong công nghiệp dược phẩm để pha chế thuốc.
- Sản xuất đường saccarozơ
+ Saccarozo được sản xuất từ cây mía, củ cải đường hoặc hoa thốt nốt.