1. Hexane là chất gì?
- Hexane (hay còn gọi là Hexan) là một nhóm Hidrocacbon ankan, được cấu tạo từ 6 nguyên tử cacbon và những cacbon này liên kết với nhau bằng liên kết đơn. Hợp chất này có cấu hình công thức được tạo là CH3(CH2)4CH3.
- Môi trường Dung Hexane là một môi trường không cực phân, có dạng chất mịn trong suốt, có mùi giống mùi sầu đặc trưng và có độc tính thấp.
2. Hexane có những tính chất gì?
a. Tính chất vật lí
- Ở điều kiện thường, hexan tồn tại ở trạng thái lỏng trong suốt, là dung môi không phân cực, có mùi đặc trưng và độc tính thấp.
b. Tính chất hóa học
* Phản ứng thế bởi halogen
- Khi chiếu sáng hoặc đốt nóng hỗn hợp hexan và clo sẽ xảy ra phản ứng thế lần lượt các nguyên tử hidro bằng clo. Tương tự như methane.
C6H14 + Cl2 → C6H13Cl + HCl
- Phản ứng thế H bằng halogen thuộc loại phản ứng halogen hóa, sản phẩm hữu cơ có chứa halogen gọi là dẫn xuất halogen.
* Phản ứng tách (gãy liên kết )
- Dưới tác dụng của nhiệt và xúc tác (Cr2O3, Fe, Pt,...), các alkane không những bị tách hidro tạo thành các hydrocarbon không no mà còn bị gãy các liên kết C-C tạo ra các phân tử nhỏ hơn.
* Phản ứng oxi hóa
- Khi đốt, pentan bị cháy tạo ra CO2, H2O và tỏa nhiều nhiệt
- Nếu không đủ oxi, pentan bị cháy không hoàn toàn, khi đó ngoài CO2 và H2O còn tạo ra các sản phẩm như CO, than muội, không những làm giảm năng suất tỏa nhiệt mà còn gây độc hại cho môi trường.
3. Hexane được điều chế như thế nào?
- Để điều chế Hexan, người ra sử dụng theo các phương trình sau:
C2H5Cl + C4H9Cl + Na → C6H14 + NaCl
C6H12 + H2 → C6H14 (Trong điều kiện xúc tác Ni và nhiệt độ)
4. Hexan có độc không?
- Hexan là dung môi có các phản ứng trùng hợp olefin như propylene, chiết dung môi từ dầu mỏ, cao su, sơn dung môi thực vật và chất pha loãng sơn. Vì vậy, mà nó có thể gây ra một số độc tính cho cơ thể qua đường hô hấp và da.
- Hóa chất này xâm nhập vào cơ thể theo những con đường khác nhau, khi tiếp xúc lâu dài có thể gây ra các triệu chứng đau đầu, chóng mặt, tê liệt, yếu cơ và một số triệu chứng khác của ngộ độc mãn tính. Nghiêm trọng hơn có thể dẫn đến ngất xỉu, bất tỉnh, thậm chí là tử vong.
- Những công nhân tại các nhà máy có chứa nồng độ N-Hexane cao, tiếp xúc lâu dài có thể bị mắc các bệnh liên quan đến thần kinh.
- Cho đến nay, chưa có nghiên cứu cụ thể nào về việc dùng dầu ăn và các loại thực phẩm khác cơ chứa hexan sẽ gây bệnh cho cơ thể người nên chưa rõ nó có tích tụ trong cơ thể người hay môi trường hay không.
5. Ứng dụng của Hexane trong cuộc sống
- Trong ngành sơn phủ: C6H14 được sử dụng phổ biến trong ngành sản xuất sơn phủ.
- Trong ngành tẩy rửa: Hexane được sử dụng phổ biến trong ngành dệt, sản xuất giày, đồ trang trí nội thất.
- Trong sản xuất keo dán: Hexane được sử dụng để kiểm soát độ nhớt, tăng khả năng kết dính trong băng keo và xi măng.
- Trong ngành thực phẩm: Dùng làm dung môi li trích các loại dầu thực phẩm ví dụ như dầu đậu nành, dầu đậu phộng, dầu hướng dương.