1. Andehit fomic là gì?
- Andehit fomic là andehit đơn giản nhất, là một hợp chất hữu cơ không màu, dễ bay hơi và ở trạng thái khí có mùi hăng mạnh ở điều kiện bình thường.
- Andehit fomic tên gọi khác là formaldehyde, formol, metana, fomanđêhit, methyl aldehyde, methylene oxide,…
2. Andehit fomic có những tính chất gì?
a. Tính chất vật lý
- Với tính chất vật lý, andehit fomic tồn tại ở dạng chất khí tan trong nước, tạo ra dung dịch fomon. Có thể tan nhiều trong nước hơn 100h/100ml ở 20 độ C. Với điểm nóng chảy là -117 độ C, điểm sôi là -19,3 độ C.
b.Tính chất hóa học
- Với phản ứng cộng Hidro có xúc tác của Niken và được đun nóng sinh ra ancol bậc 1.
HCHO + H2 → CH3OH
- Andehit fomic có phản ứng tạo bề mặt gương:
HCHO + 4[Ag(NH3)2]OH → (NH4)2CO3 + 4Ag + 6NH3 + 2H2O
- Trong môi trường kiềm, HCHO phản ứng với Cu(OH)2 tạo ra kết tủa Cu2O (màu đỏ gạch)
HCHO + 2NaOH + 4Cu(OH)2 → Na2CO3 + 2Cu2O +6H2O
- Xảy ra phản ứng cùng dung dịch Br2:
HCHO + H2O + Br2 → HCOOH + 2HBr
- Hợp chất HCHO có khả năng làm mất màu dung dịch thuốc tím:
HCHO + KMnO4 → HCOOK + MnO2 +H2O
- HCHO xảy ra phản ứng oxy hóa khi tiếp xúc với O2 tạo thành axit cacboxylic tương ứng (điều kiện có Mn2+ xúc tác và nhiệt độ cao):
HCHO + 1/2O2 → HCOOH
3. Andehit fomic được điều chế như thế nào?
- Cách 1: Để điều chế formic aldehyt trong công nghiệp người ta oxy hóa metanol ở nhiệt độ 600 – 700 độ C với xúc tác Ag hoặc Cu:
2CH3CH + O2 → 2HCHO + 2H2O
- Cách 2: Sử dụng phương pháp oxy hóa metan không hoàn toàn:
CH4 + O2 → HCHO + H2O
4. Ứng dụng của Anđehit Fomic
a. Trong công nghiệp sản xuất
- Là thành phần chính của các loại keo được dùng trong công nghiệp chế tạo gỗ đóng vai trò liên kết với cellulose của gỗ tạo độ bền. Ngoài ra, formaldehyde trong keo với tính kết dính mạnh giúp tăng cường độ cứng đồng thời có tác dụng chống ăn mòn và chống côn trùng, mối mọt, giữ được hình thái khiến cho tấm ván rắn chắc.
- Sử dụng rộng rãi trong các ngành công nghiệp như dệt, nhựa, chất dẻo, xây dựng, mỹ phẩm, các sản phẩm làm sạch, giấy than, mực máy photocopy, sản phẩm nha, trong thuốc,…
- Nhờ vào tính khử trùng rất cao nên được dùng trong làm chất tiệt trùng cho nông nghiệp và thủy sản.
Được tạo thành dạng bọt xốp nhằm sản xuất ra vật liệu cách điện hay đúc thành những sản phẩm theo khuôn. Việc sản xuất nhựa từ formaldehyde chiếm đến hơn phân nửa sản lượng tiêu thụ của loại hóa chất này.
b. Trong công nghiệp bảo quản
- Dễ dàng phối hợp cùng với các protein (thường là thành phần của các loại thực phẩm) để tạo thành những hợp chất bền, không bị thối rữa, ôi thiu, giúp kéo dài thời gian bảo quản của các loại thực phẩm như bánh phở, bún, hủ tiếu,…
Với giá thành thấp, nó còn được dùng trong bia để chống cặn.
c. Trong y học
- Ở dung dịch có khoảng 40% theo thể tích hoặc 37% theo khối lượng thì được gọi là fomon hay formalin. Nó được sử dụng nhiều trong y khoa với tác dụng diệt khuẩn, diệt trùng, là dung môi giúp bảo vệ các mẫu thí nghiệm hay cơ quan trong cơ thể con người, ướp xác,…