1. Andehit fomic là gì?
- Andehit fomic là loại andehit có cấu tạo đơn giản nhất. Ở điều kiện bình thường, đây là một hợp chất hữu cơ không màu, dễ bay hơi và ở trạng thái khí có mùi hăng mạnh.
- Trong đời sống và sản xuất, hợp chất này còn được biết đến với nhiều tên gọi khác như: formaldehyde, fomanđêhit, formol, metana, methyl aldehyde hay methylene oxide
2. Andehit fomic có những tính chất gì?
a. Tính chất vật lý
- Andehit fomic tồn tại ở dạng chất khí tan trong nước (hơn 100h/100ml ở 20 độ C). Khi hòa tan, nó tạo thành dung dịch được gọi là fomon với điểm nóng chảy là -117 độ C, điểm sôi là -19,3 độ C.
b.Tính chất hóa học
- Với phản ứng cộng Hidro có xúc tác của Niken và được đun nóng sinh ra ancol bậc 1.
HCHO + H2 → CH3OH
- Andehit fomic có phản ứng tạo bề mặt gương:
HCHO + 4[Ag(NH3)2]OH → (NH4)2CO3 + 4Ag + 6NH3 + 2H2O
- Trong môi trường kiềm, HCHO phản ứng với Cu(OH)2 tạo ra kết tủa Cu2O (màu đỏ gạch)
HCHO + 2NaOH + 4Cu(OH)2 → Na2CO3 + 2Cu2O +6H2O
- Xảy ra phản ứng cùng dung dịch Br2:
HCHO + H2O + Br2 → HCOOH + 2HBr
- Hợp chất HCHO có khả năng làm mất màu dung dịch thuốc tím:
HCHO + KMnO4 → HCOOK + MnO2 +H2O
- HCHO xảy ra phản ứng oxy hóa khi tiếp xúc với O2 tạo thành axit cacboxylic tương ứng (điều kiện có Mn2+ xúc tác và nhiệt độ cao):
HCHO + 1/2O2 → HCOOH
3. Andehit fomic được điều chế như thế nào?
- Cách 1: Để điều chế formic aldehyt trong công nghiệp người ta oxy hóa metanol ở nhiệt độ 600 – 700 độ C. Quá trình này cần sự hỗ trợ của chất xúc tác là Bạc (Ag) hoặc Đồng (Cu).:
2CH3CH + O2 → 2HCHO + 2H2O
- Cách 2: Sử dụng phương pháp oxy hóa metan không hoàn toàn:
CH4 + O2 → HCHO + H2O
4. Ứng dụng của Anđehit Fomic
a. Trong công nghiệp sản xuất
- Là thành phần chính của các loại keo được dùng trong công nghiệp chế tạo gỗ đóng vai trò liên kết với cellulose, tạo độ cứng, độ bền cho gỗ, đồng thời ngăn chặn côn trùng, mối mọt và chống ăn mòn.
- Sử dụng rộng rãi trong các ngành công nghiệp như dệt, nhựa, chất dẻo, xây dựng, mỹ phẩm, các sản phẩm làm sạch, giấy than, mực máy photocopy, sản phẩm nha, trong thuốc,…
- Nhờ vào tính khử trùng rất cao nên được dùng trong làm chất tiệt trùng cho nông nghiệp và thủy sản.
b. Trong công nghiệp bảo quản
- Hợp chất này liên kết với protein trong thực phẩm để tạo ra các cấu trúc bền vững, ngăn chặn sự thối rữa, ôi thiu, giúp kéo dài thời gian bảo quản của các loại thực phẩm như bánh phở, bún, hủ tiếu,…Ngoài ra, do giá thành rẻ, nó còn được cho vào bia để chống cặn.
c. Trong y học
- Dung dịch chứa khoảng 37% khối lượng (hoặc 40% thể tích) được gọi là fomon hoặc formalin. Trong y khoa, nó có tác dụng diệt khuẩn, diệt trùng, là dung môi giúp bảo vệ các mẫu thí nghiệm hay cơ quan trong cơ thể con người, ướp xác,…