Đọc văn bản
NAM QUỐC SƠN HÀ
(Sông núi nước Nam)
Phiên âm:
Nam quốc
sơn hà Nam đế cư,
Tiệt nhiên
định phận tại thiên thư.
Như hà
nghịch lỗ lai xâm phạm,
Nhữ đẳng
hành khan thủ bại hư.
Dịch
nghĩa:
Sông núi
nước Nam vua nước Nam cai quản,
Giới phận
đã được khẳng định rõ ràng ở trong sách trời.
Cớ gì lũ
giặc kia tới xâm phạm,
Các ngươi
sẽ nhìn thấy việc chuốc lấy bại vong.
Dịch thơ:
Sông núi
nước Nam, vua Nam ngự,
Rành rành
định phận ở sách trời.
Cớ sao lũ
giặc sang xâm phạm,
Chúng bay
sẽ bị đánh tơi bời.
Trả lời câu hỏi
Câu hỏi 1 SGK
Ngữ văn 8 (trang 70): Bài
thơ được coi là bản “tuyên ngôn độc lập” đầu tiên của nước ta. Em hiểu thế nào
là bản “tuyên ngôn độc lập”?
Trả lời:
- “Tuyên ngôn độc lập” là một văn bản mang tính chất là lời tuyên bố chính thức trước toàn thể thế giới về quyền tự chủ, độc lập của một quốc gia. Thể loại văn bản này thường xuất hiện vào những thời khắc lịch sử quan trọng, nhằm khẳng định mạnh mẽ chủ quyền của một đất nước vừa giành lại từ ách thống trị ngoại bang.
Câu hỏi 2 SGK Ngữ văn 8 (trang 70): Từ
“cư” trong nguyên tác có thể dịch là “ngự” (cai quản), cũng có thể dịch là “ở”
(cư trú). Theo em, cách dịch nào thể hiện được rõ tinh thần của một bản “tuyên
ngôn độc lập” hơn? Hãy lí giải ý kiến của em.
Trả lời:
- Theo em, việc lựa chọn cách dịch "ngự" (cai quản) sẽ thỏa đáng và mang đậm hào khí của một bản tuyên ngôn độc lập hơn. Bởi lẽ, ối với người đứng đầu một quốc gia là bậc quân vương, chữ "ngự" mới lột tả hết sự tôn nghiệm của người gánh vác sứ mệnh dẫn dắt và điều hành đất nước. Ngược lại, nếu chỉ dùng từ "ở" (cư trú) sẽ không bao hàm được hết nghĩa, nó chỉ gợi tả hoạt động sinh sống thông thường của một cư dân.
Câu hỏi 3 SGK Ngữ văn 8 (trang 70): Để
khẳng định chủ quyền của đất nước ta, tác giả đã sử dụng những lí lẽ nào?
Trả lời:
- Để khẳng định chủ quyền của đất nước ta, tác giả đã sử dụng những lí lẽ để khẳng định ranh giới lãnh thổ sông núi nước Nam là nơi thuộc quyền cai quản hợp pháp của vua nước Nam. Điều này đã được khẳng định rõ ràng ở trong sách trời, một minh chứng mà không một thế lực nào được phép thay đổi.
Câu hỏi 4 SGK Ngữ văn 8 (trang 70): Theo
em, câu thơ cuối cảnh báo điều gì đối với quân xâm lược? Do đâu em khẳng định
như vậy?
Trả lời:
- Câu thơ cuối là lời cảnh báo đanh thép, là lời răn đen quân xâm lược rằng: Kẻ xâm lược nhất định sẽ phải chuốc lấy thất bại, chúng sẽ phải chính mắt chứng kiến kết cục do chính chúng tự gây ra, bởi kẻ đi xâm lược đất nước của dân tộc khác đều đang làm trái với ý trời.
- Lịch sử nghìn năm giữ nước đã chứng minh một sự thật: Mọi cuộc chiến tranh phi nghĩa đều phải kết thúc bằng sự thất bại, điều đó đã được thể hiện trong suốt hàng thế kỷ.
Câu hỏi 5 SGK Ngữ văn 8 (trang 71): Câu
thơ nào trong bài thơ để lại cho em ấn tượng sâu sắc nhất? Vì sao?
Trả lời:
- Câu thơ: "Tiệt nhiên định phận tại thiên thư" là câu thơ để lại trong em nhiều ấn tượng sâu sắc nhất. Câu nói thể hiện bằng giọng điệu đanh thép cùng thái độ kiên quyết, khẳng định chủ quyền lãnh thổ là một chân lý thiêng liêng, bất khả xâm phạm.
Câu hỏi 6 SGK Ngữ văn 8 (trang 71): Em
rút ra được nhận thức gì cho bản thân sau khi học bài thơ này?
Trả lời:
- Là tác phẩm kết tinh trọn vẹn hào khí của một thời đại hào hùng và tiếng lòng của triệu người dân đất Việt, "Nam quốc sơn hà" xứng đáng là biểu tượng sáng ngời cho tinh thần độc lập, ý chí dũng cảm và khát vọng lớn lao của dân tộc trong buổi đầu xây dựng một quốc gia phong kiến. Sau khi đọc xong bài thơ, em đã tự ý thức và cảm thấy có trách nhiệm hơn của một người trẻ đối với công cuộc bảo vệ toàn vẹn chủ quyền lãnh thổ, sẵn sàng đứng lên đẩy lùi mọi âm mưu và kẻ thù xâm lăng.
---------------------------------------
Trên đây là phần hướng dẫn Soạn bài Nam quốc sơn hà Ngữ văn 8 giúp bạn hiểu rõ hơn về giá trị nội dung và nghệ thuật của bài học. Hy vọng rằng những kiến thức này sẽ là nguồn tài liệu hữu ích đồng hành cùng bạn trong quá trình ôn tập và nâng cao kết quả học tập môn Ngữ văn. Nếu bạn cần tham khảo thêm các bài soạn chi tiết hoặc phân tích chuyên sâu cho các văn bản khác trong chương trình, hãy khám phá ngay kho tài liệu dưới đây nhé."