I. Sự phân hóa đa dạng của thiên nhiên
Câu hỏi 1 SGK Địa lí 12 Kết nối tri thức (trang 18): Dựa vào thông tin mục 1 và hình 3.1, hãy chứng
minh sự phân hóa thiên nhiên nước ta theo chiều bắc – nam
Trả lời:
- Thiên nhiên nước ta có sự khác biệt rõ nét về nhiệt độ và cảnh quan giữa hai miền Bắc - Nam. Ở phần lãnh thổ phía Nam, vùng cửa sông và ven biển thuộc Đồng bằng sông Cửu Long (như U Minh, Cà Mau) là nơi phát triển rừng tràm cùng rừng ngập mặn, nơi có hệ sinh thái động vật dưới nước và trên cạn phong phú.
Câu hỏi 2 SGK Địa lí 12 Kết nối tri thức (trang 19): Dựa vào thông tin mục 2 và hình 3.1, hãy chứng minh sự phân hóa
của thiên nhiên nước ta theo chiều đông – tây.
Trả lời:
- Vùng biển thềm lục địa:
+ Đặc trưng bởi khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa, độ ẩm cao và chịu ảnh hưởng thường xuyên từ Tín phong cùng các hoàn lưu gió mùa. Thềm lục địa tại vịnh Thái Lan và vịnh Bắc Bộ mở rộng, trong khi khu vực ven biển Nam Trung Bộ lại bị thu hẹp.
- Vùng đồng bằng:
+ Thiên nhiên thay đổi tùy nơi phản ánh mối quan hệ giữa vùng đồi núi với vùng biển và thềm lục địa. Hai châu thổ lớn (sông Hồng, sông Cửu Long) được bồi tụ, có địa hình thấp, bằng phẳng, nhiều ô trũng và thềm lục địa nông, rộng. Dải đồng bằng ven biển Trung Bộ hẹp ngang, bị chia cắt, phổ biến địa hình đầm phá, cồn cát và thổ nhưỡng kém màu mỡ.
- Vùng đồi núi: Sự phân hóa chịu tác động từ hướng các dãy núi và gió mùa.
+ Dãy Hoàng Liên Sơn tạo ra sự khác biệt giữa Tây Bắc (nhiệt đới ẩm gió mùa/ôn đới núi cao) với Đông Bắc (cận nhiệt đới gió mùa). Dãy Trường Sơn tạo sự khác biệt mùa mưa – mùa khô giữa đông Trường Sơn và tây Trường Sơn.
Câu hỏi 3 SGK Địa lí 12 Kết nối tri thức (trang 20): Dựa vào thông tin mục 3 và hình 3.1, hãy chứng minh sự phân hóa thiên nhiên theo độ cao ở nước ta.
Trả lời:
- Đai nhiệt đới gió mùa:
+ Ở miền Bắc cao dưới 600–700 m, miền Nam dưới 900–1000 m.
+ Khí hậu nóng ẩm (TB năm trên 7500°C, mùa hạ nóng (nhiệt độ TB tháng trên 25°C)
+ Đất gồm 2 nhóm chính: phù sa và feralit. Hệ sinh thái rừng nhiệt đới lá rộng thường xanh, rừng nửa rụng lá hoặc rừng trên đá vôi/đất ngập mặn phát triển mạnh.
- Đai cận nhiệt đới gió mùa trên núi:
+ Ở miền Bắc, từ khoảng 600 – 700 m đến 2600 m, ở miền Nam từ khoảng 900 – 1000 m đến 2600 m.
+ Khí hậu mát mẻ, mưa nhiều. (mùa hè mát (nhiệt độ TB tháng dưới 25°C), mưa nhiều (trên 2000 mm).
+ Hình thành các loại đất feralit mùn, đất xám mùn
+ Sinh vật chủ yếu là loài cận nhiệt đới kèm theo các loài thú như gấu, sóc.
- Đai ôn đới gió mùa trên núi
+ Độ cao từ 2600 m trở lên (có ở dãy Hoàng Liên Sơn).
+ Khí hậu ôn đới quanh năm, nhiệt độ dưới 15°C.
+ Đất chủ yếu là mùn núi cao, thực vật đặc trưng gồm lãnh sam, thiết sam và đỗ quyên.
II. Các miền địa lí tự nhiên
Câu hỏi 4 SGK Địa lí 12 Kết nối tri thức (trang 22): Dựa vào thông tin mục 1 và hình 3.2, hãy trình
bày đặc điểm tự nhiên của miền Bắc và Đông Bắc Bắc Bộ?
Trả lời:
Đặc điểm tự nhiên của
miền Bắc và Đông Bắc Bắc Bộ:
- Phạm vi, ranh giới:
miền Bắc và Đông Bắc Bắc Bộ bao gồm vùng đồi núi Đông Bắc và đồng bằng sông
Hồng cùng vùng biển, đảo phía đông. Ranh giới phía tây và tây nam của miền dọc
theo hữu ngạn sông Hồng và rìa phía tây nam đồng bằng sông Hồng.
- Địa hình và đất:
+ Đất feralit ở đồi núi, đất phù sa ở đồng bằng, đất mặn, phèn ở ven biển.
- Khí hậu: Chịu ảnh hưởng trực tiếp của gió mùa Đông Bắc, có mùa đông lạnh điển hình nhất nước ta.
- Sông ngòi: Sông Hồng, sông Chảy chảy hướng tây bắc – đông nam; các sông vùng Đông Bắc chảy theo hướng vòng cung.
- Sinh vật: Khu hệ thực vật Việt Bắc – Hoa Nam; nhiều động vật quý hiếm: voọc đầu trắng, voọc quần đùi trắng, công.
- Khoáng sản: Khoáng sản đa dạng (than đá, than nâu, sắt, chì, kẽm, thiếc).
Câu hỏi 5 SGK Địa lí 12 Kết nối tri thức (trang 24): Dựa vào thông tin mục 2 và hình 3.3, hãy trình bày đặc điểm tự
nhiên của miền Tây Bắc và Bắc Trung Bộ
Trả lời:
– Phạm vi, ranh
giới: gồm khu vực Tây Bắc, Bắc Trung Bộ và vùng biển duyên hải Bắc Trung
Bộ từ Thanh Hoá đến Thừa Thiên Huế. Ranh giới của miền từ ranh giới với miễn
Bắc và Đông Bắc Bắc Bộ tới dãy núi Bạch Mã.
- Địa hình và đất:
+ Núi cao và trung bình, chia cắt mạnh và hiểm trở nhất nước ta. Ven biển có nhiều cồn cát, đầm phá, nhiều bãi tắm đẹp, nhiều nơi có thể xây dựng cảng biển.
+ Đất feralit trên đá vôi và các loại đá khác phổ biến ở vùng đồi núi, đất phù sa ở các đồng bằng Thanh Hóa, Nghệ An.
- Khí hậu: Ảnh hưởng gió mùa Đông Bắc giảm dần từ Bắc vào Nam. Dãy Hoàng Liên Sơn ngăn cản sự xâm nhập trực tiếp của gió mùa Đông Bắc làm mùa đông Tây Bắc ấm hơn. Gió Tây khô nóng hoạt động ở Bắc Trung Bộ đầu mùa hạ.
Câu hỏi 6 SGK Địa lí 12 Kết nối tri thức (trang 25): Dựa vào thông tin mục 3 và hình 3.4, hãy trình
bày đặc điểm tự nhiên của miền Nam Trung Bộ và Nam Bộ.
Trả lời:
- Địa hình và đất:
+ Địa hình khá phức tạp gồm các dãy núi, cao nguyên badan, đồng bằng châu thổ sông Cửu Long và đồng bằng hẹp ven biển.
+ Đất chủ yếu là đất feralit trên đá badan, đất phù sa, phèn, mặn.
- Khí hậu: Cận xích đạo gió mùa, hai mùa mưa – khô rõ rệt.
- Sông ngòi: Phần lớn là sông nhỏ, chia thành nhiều chi lưu đổ ra biển.
- Cảnh quan thiên nhiên: Rừng cận xích đạo gió mùa, rừng tràm, rừng ngập mặn.
- Khoáng sản: nổi bật là dầu mỏ, khí tự nhiên, bô-xít.
III. Ảnh hưởng của sự phân hóa đa dạng thiên nhiên đến phát triển
kinh tế - xã hội
Câu hỏi 7 SGK Địa lí 12 Kết nối tri thức (trang 26): Dựa vào thông tin mục III và kiến thức đã học, hãy phân tích ảnh
hưởng của sự phân hóa đa dạng thiên nhiên đến phát triển kinh tế - xã hội.
Trả lời:
- Phân hoá thiên nhiên theo chiều Bắc - Nam: Ảnh hưởng quy hoạch sản xuất nông nghiệp; miền Bắc phát triển cây cận nhiệt (chè, hồi, quế, đào, lê,...), miền Nam phát triển cây nhiệt đới (cà phê, cao su, hồ tiêu,...).
- Sự phân hoá Đông - Tây: Vùng ven biển và thềm lục địa hướng tới việc phát triển tổng hợp kinh tế biển, đồng bằng phát triển lương thực. Vùng đồi núi có nhiều thể mạnh về khoáng sản, lâm nghiệp, thủy điện.
- Phân hoá theo độ cao: Tạo thế mạnh sản xuất đa dạng, phân bố dân cư đặc thù theo từng đai khí hậu.
Luyện tập & Vận dụng
Luyện tập 1 SGK Địa lí 12 Kết nối tri thức (trang 26): So sánh đặc điểm khí hậu và cảnh quan thiên nhiên phần lãnh thổ phía Bắc và phần lãnh thổ phía Nam nước ta.
Lời giải:
Luyện tập 2 SGK Địa lí 12 Kết nối tri thức (trang 26): Lập bảng tóm tắt đặc điểm của các đai cao ở nước ta về độ
cao, khí hậu, đất và sinh vật.
Lời giải:
Vận dụng SGK Địa lí 12 Kết nối tri thức (trang 26): Sưu tầm thông tin, tìm hiểu ảnh hưởng của sự phân hoá thiên nhiên đến ngành nông nghiệp hoặc du lịch ở nước ta.
Lời giải:
---------------------------------------
>>> Full lời giải SGK Địa lí 12 - Kết nối tri thức: Xem ngay!