Báo cáo về sự phân hóa tự nhiên Việt Nam
Sự phân hóa khí hậu Việt Nam theo chiều Bắc - Nam
1. Giới thiệu chung
- Thiên nhiên
nước ta phân hóa theo chiều bắc – nam, thể hiện rõ nhất ở sự khác biệt về nhiệt
độ và cảnh quan thiên nhiên giữa phần lãnh thổ phía Bắc và phần lãnh thổ phía
Nam.
2. Sự phân hoá
a. Biểu hiện
+ Phía Bắc (toàn bộ lãnh thổ phía Bắc tới dãy núi Bạch Mã): Khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa có mùa đông lạnh. Nhiệt độ trung bình năm > 20°C, nhưng chịu ảnh hưởng của gió mùa Đông Bắc nên có 2 – 3 tháng nhiệt độ dưới 18°C, biên độ nhiệt trung bình năm cao.
+ Phía Nam (từ dãy núi Bạch Mã trở vào phía Nam): Khí hậu cận xích đạo gió mùa, nhiệt độ trung bình năm > 25°C, biên độ nhiệt thấp (4 – 5°C), phân hóa rõ thành hai mùa khô và mưa.
b. Nguyên nhân
- Lượng bức
xạ lớn và nhiệt độ trung bình năm cao:
+ Cán cân bức xạ quanh năm dương với tổng số giờ nắng dao động lớn (1400 - 3000 giờ/năm) tạo nên nền nhiệt trung bình trên 20°C cho cả nước.
- Lượng mưa, độ ẩm lớn:
+ Lượng mưa trung bình năm đạt 1500 – 2000 mm (có nơi lên đến 3500 – 4000 mm tại các sườn núi chắn gió), độ ẩm không khí cao (80 – 85%) với cân bằng ẩm luôn dương.
- Do nằm trong khu vực nội chí tuyến và chịu ảnh hưởng của gió mùa châu Á, Tín phong bán cầu Bắc hoạt động quanh năm.
+ Gió mùa hạ (từ tháng 5 đến tháng 10): Đầu mùa, khối khí nhiệt đới ẩm từ Bắc Ấn Độ Dương mang mưa cho Tây Nguyên, Nam Bộ, đồng thời gây khô nóng khi vượt Trường Sơn sang miền Trung và phía nam Tây Bắc. Giữa và cuối mùa, gió Tây Nam từ áp cao cận chí tuyến Nam bán cầu hoạt động mạnh, kết hợp với dải hội tụ và bão gây mưa lớn diện rộng.
+ Gió mùa đông (từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau): Khối khí từ áp cao Xi-bia tạo ra gió mùa Đông Bắc. Nửa đầu mùa gây tiết trời lạnh khô; nửa sau mùa mang theo mưa phùn, lạnh ẩm cho đồng bằng sông Hồng và ven biển miền Bắc. Khi di chuyển xuống phía nam, gió này suy yếu và bị chặn lại bởi dãy Bạch Mã. Từ Đà Nẵng (16°B) trở vào, Tín phong chiếm ưu thế, tạo mùa khô cho Tây Nguyên, Nam Bộ và mang mưa cho Trung Bộ.
c. Ý nghĩa
- Tại miền Bắc: Mùa đông lạnh tạo điều kiện cho các loại cây cận nhiệt phát triển (đào, mận, lê, hồi, chè, quế...). Tuy nhiên các đợt sương muối, rét đậm, rét hại cũng gây ra những khó khăn trong sinh hoạt và sản xuất, khiến du lịch biển cũng phải tạm dừng trong thời gian này.
- Tại miền Nam: Với ưu thế khí hậu cận xích đạo và thổ nhưỡng phù hợp, đây là vùng trọng điểm phát triển các cây công nghiệp nhiệt đới (cao su, cà phê, điều, hồ tiêu...). Đồng thời, khí hậu điều hòa quanh năm cho phép mọi hoạt động sinh hoạt sản xuất của người dân kể cả hoạt động du lịch biển đều có thể diễn ra liên tục.
---------------------------------------
>>> Full lời giải SGK Địa lí 12 - Kết nối tri thức: Xem ngay!