I. Công nghiệp khai thác
than, dầu thô và khí tự nhiên
Câu hỏi SGK Địa lí 12 (trang 74): Dựa vào thông tin mục 1 và hình 17.1, hãy trình bày đặc điểm phát triển và phân bố của công nghiệp khai thác than ở nước ta.
Trả lời:
- Đặc điểm:
+ Có lịch sử khai thác than từ đầu thế kỉ XIX.
+ Ngày nay, ngành than đã được đầu tư, ứng dụng cơ giới hóa, tự động hóa để tăng năng suất, cải thiện chất lượng và giảm thiểu ảnh hưởng tới môi trường.
- Phân bố:
+ Được khai thác tập trung chủ yếu ở Quảng Ninh, Thái Nguyên, Lạng Sơn, Bắc Giang…
+ Than khai thác chủ yếu phục vụ công nghiệp nhiệt điện và xuất khẩu.
Câu hỏi SGK Địa lí 12 (trang 76): Dựa vào thông tin mục 2 và hình 17.1, hãy:
- Trình bày
đặc điểm phát triển và phân bố của công nghiệp khai thác dầu thô, khí tự nhiên ở nước ta.
- Xác định một số mỏ dầu, khí của nước ta trên bản đồ.
Trả lời:
- Đặc điểm:
+ Trong tương lai, ngành công nghiệp dầu khí của nước ta sẽ tập trung vào đẩy mạnh chế biến sâu nhằm đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.
- Phân bố:
+ Dầu thô được khai thác chủ yếu tại thềm lục địa phía nam (các mỏ Rồng, Bạch Hổ, Rạng Đông, Hồng Ngọc,...); khí tự nhiên tập trung tại các bể Cửu Long, Nam Côn Sơn, Malay – Thổ Chu,...
+ Hoạt động đầu tư khai thác ở nước ngoài: (Ma-lai-xi-a, Liên bang Nga, An-giê-ri,...), với sản lượng dầu thô năm 2024 đạt 1,8 triệu tấn.
II. Công nghiệp sản xuất
điện
Câu hỏi SGK Địa lí 12 (trang 77): Dựa vào thông tin mục II và hình 17.1, hãy trình bày đặc điểm phát triển và phân bố của ngành công nghiệp sản xuất điện ở nước ta.
Trả lời:
- Ngành công nghiệp sản xuất điện tại nước ta hình thành từ cuối thế kỉ XIX và hiện đang tăng trưởng nhanh chóng để đáp ứng nhu cầu năng lượng.
- Sản lượng điện đạt 293,1 tỉ kWh vào năm 2024.
- Cơ cấu nguồn điện bao gồm: thuỷ điện, nhiệt điện (than, khí, dầu), điện mặt trời, điện gió và các nguồn khác.
+ Thủy điện: Các nhà máy phân bố gắn liền với những vùng có tiềm năng lớn như Hoà Bình, Sơn La, Lai Châu (Trung du và miền núi phía Bắc); Ialy, Sê San 3, Sê San 4, Đồng Nai 4, Đại Ninh (Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên); Trị An, Cần Đơn (Đông Nam Bộ).
+ Nhiệt điện: Bao gồm nhiệt điện than và nhiệt điện khí. Các nhà máy nhiệt điện than công suất lớn gồm Phả Lại, Quảng Ninh, Mông Dương, Hải Phòng (Đồng bằng sông Hồng); Nghi Sơn, Vũng Áng (Bắc Trung Bộ); Vĩnh Tân (Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên); Duyên Hải (Đồng bằng sông Cửu Long). Các nhà máy nhiệt điện khí lớn chủ yếu ở phía Nam như Phú Mỹ, Nhơn Trạch (Đông Nam Bộ); Cà Mau, Ô Môn (Đồng bằng sông Cửu Long).
+ Điện mặt trời, điện gió và các nguồn khác: Phát triển chủ yếu tại vùng Duyên hải Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Đồng bằng sông Cửu Long. Các địa phương có nhà máy điện mặt trời lớn là Khánh Hoà, Đắk Lắk; các địa phương phát triển điện gió mạnh gồm Đắk Lắk, Cà Mau. Ngoài ra, nước ta đã xây dựng và vận hành nhà máy điện rác tại Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Cần Thơ.
- Bên cạnh việc nâng cấp kỹ thuật, công nghệ và khả năng vận hành, ngành điện nước ta hiện nay đang chuyển dịch cơ cấu sang các nguồn năng lượng sạch và năng lượng tái tạo để giảm thải khí CO2
III. Công nghiệp sản xuất
sản phẩm điện tử, máy vi tính
Câu hỏi SGK Địa lí 12 (trang 78): Dựa vào thông tin mục III và hình 17.4, hãy trình bày đặc điểm phát triển và phân bố của ngành công nghiệp sản xuất sản phẩm điện tử, máy vi tính ở nước ta.
Trả lời:
* Đặc điểm:
- Là ngành xuất hiện muộn so với các ngành công nghiệp khác.
- Cơ cấu của ngành rất đa dạng gồm các lĩnh vực như sản xuất linh kiện điện tử, điện thoại, thiết bị dân dụng, máy tính.
- Nhờ áp dụng công nghệ hiện đại, ngành có tốc độ tăng trưởng cao, tác động tích cực tới sự chuyển dịch cơ cấu công nghiệp, tăng cường thu hút đầu tư nước ngoài và tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
* Phân bố:
- Tập trung ở các vùng có lợi thế về cơ sở hạ tầng, nguồn lao động và thu hút vốn đầu tư nước ngoài như: Bắc Ninh, Hà Nội, Thái Nguyên, Hải Phòng, Bắc Giang, Bình Dương, TP.HCM, Đồng Nai.
IV. Công nghiệp sản xuất,
chế biến thực phẩm
Câu hỏi SGK Địa lí 12 (trang 80): Dựa vào thông tin mục IV và hình 17.4, hãy trình bày đặc điểm phát triển và phân bố của ngành công nghiệp sản xuất, chế biến thực phẩm ở nước ta.
Trả lời:
- Là ngành được phát triển từ lâu đời dựa vào nguồn nguyên liệu dồi dào, đáp ứng nhu cầu trong nước và xuất khẩu. Sản lượng các sản phẩm tăng lên trong giai đoạn 2010 – 2024.
- Việc ứng dụng các kỹ thuật mới như công nghệ sinh học, xử lý nhiệt, bao bì và đóng gói giúp đảm bảo an toàn vệ sinh và cải thiện chất lượng sản phẩm.
- Phân bố: Phân bố rộng khắp cả nước dựa trên cơ sở nguồn nguyên liệu tại chỗ, cụ thể tại các địa phương như: Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Đà Nẵng, Đồng Nai, Cần Thơ.
- Định hướng phát triển tập trung vào tự động hóa, quản lý chất lượng, tối ưu hóa chuỗi giá trị, đa dạng hóa sản phẩm nội địa, mở rộng xuất khẩu và tăng cường hội nhập quốc tế.
V. Công nghiệp sản xuất đồ
uống
Câu hỏi SGK Địa lí 12 (trang 80): Dựa vào thông tin mục V và hình 17.4, hãy trình bày đặc điểm phát triển và phân bố của ngành công nghiệp sản xuất đồ uống ở nước ta.
Trả lời:
* Đặc điểm:
- Chất lượng sản phẩm được nâng cao, giữ được thị phần trong nước và bước đầu xuất khẩu ra thị trường nước ngoài.
* Phân bố:
- Cơ sở sản xuất tập trung ở các đô thị: Đà Nẵng, Hà Nội, Hạ Long, TP.HCM.
VI. Công nghiệp dệt và sản
xuất trang phục
Câu hỏi SGK Địa lí 12 (trang 81): Dựa vào thông tin mục VI và hình 17.4, hãy trình bày đặc điểm phát triển và phân bố của ngành công nghiệp dệt, sản xuất trang phục ở nước ta.
Trả lời:
* Đặc điểm:
- Hình thành sớm, rở thành một trong những ngành công nghiệp quan trọng.
- Sản lượng sợi, vải, quần áo tăng liên tục do nhu cầu của người dân.
- Công nghệ in 3D, kỹ thuật nhuộm, may mặc hiện đại giúp sản phẩm đáp ứng tốt nhu cầu thị hiếu trong và ngoài nước.
* Phân bố:
- Hà Nội, Hải Phòng, TP Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Bà Rịa – Vũng Tàu, Cần Thơ, Thừa Thiên Huế, Đà Nẵng,…là những địa phương phát triển mạnh.
VII. Công nghiệp sản xuất
giày dép
Câu hỏi SGK Địa lí 12 (trang 82): Dựa vào thông tin mục VII và hình 17.4, hãy trình bày đặc điểm phát triển và phân bố của ngành công nghiệp sản xuất giày, dép ở nước ta.
Trả lời:
* Đặc điểm
phân bố:
- Tăng trưởng nhanh từ năm 2000, là mặt hàng xuất khẩu chủ lực.
- Công nghiệp sản xuất đẩy mạnh tích hợp hệ thống, tự động hóa và thay đổi phương thức cung ứng nguyên liệu phù hợp toàn cầu.
* Phân bố: Tập trung ở Hà Nội và các tỉnh phía Nam, đặc biệt là Thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Nai,…
* Định hướng:
- Hướng tới mô hình kinh tế tuần hoàn, hoàn thiện chuỗi giá trị toàn cầu và xây dựng thương hiệu uy tín.
Luyện tập & Vận dụng
Luyện
tập SGK Địa lí 12 (trang 82): Lập bảng tóm tắt tình hình phát triển và phân bố của một ngành
công nghiệp đã học.
Lời giải:
Vận dụng SGK Địa lí 12 (trang 82): Sưu
tầm thông tin, tìm hiểu về một ngành công nghiệp quan trọng đối với địa phương
em.
Lời giải:
Ví dụ:
Ngành công nghiệp điện tử tại Hà Nội
- Vai trò:
+ Đóng góp đáng kể vào GRDP (26,7% năm 2022); thu hút nguồn vốn trong lẫn ngoài nước; giải quyết việc làm cho hơn 1 triệu lao động; thúc đẩy các ngành cơ khí, hóa chất…
- Lợi thế:
+ Hạ tầng viễn thông và giao thông hoàn thiện; vị trí địa lý thuận lợi (gần thị trường ASEAN, Trung Quốc); chính sách hỗ trợ từ phía chính phủ; nhân lực dồi dào.
- Thách thức: Chi phí sản xuất cao; sự cạnh tranh gay gắt trong khu vực; thiếu hụt nhân lực trình độ cao.
- Giải
pháp:
+ Đẩy mạnh thu hút đầu tư công nghệ cao, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh. Nâng cao năng lực cho người lao động; hỗ trợ các doanh nghiệp nâng cao sức cạnh tranh.
- Một số
doanh nghiệp tiêu biểu:
+ LG Electronics, Samsung Electronics, Foxconn, Intel Products, Luxshare ICT.
---------------------------------------
>>> Full lời giải SGK Địa lí 12 - Kết nối tri thức: Xem ngay!