I. Ý nghĩa của sự chuyển
dịch cơ cấu kinh tế
Câu hỏi SGK Địa lí 12 Kết nối tri thức (trang 47): Dựa vào thông tin mục I, hãy phân tích ý nghĩa của sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế ở nước ta.
Trả lời:
- Phát huy lợi thế so sánh, khai thác hợp lý nguồn lực và tái cơ cấu nền kinh tế hiệu quả hơn.
- Áp dụng khoa học - công nghệ, đổi mới phương thức quản lý, từ đó nâng cao trình độ lao động, năng suất, hiệu quả lao động và chất lượng cuộc sống.
- Thúc đẩy tăng trưởng, bảo vệ môi trường, phát triển bền vững. Tạo năng lực sản xuất lớn, chất lượng cao, tham gia chuỗi giá trị toàn cầu, tăng năng lực cạnh tranh và đẩy nhanh hội nhập quốc tế.
II. Chuyển dịch cơ cấu kinh
tế
Câu hỏi 1 SGK Địa lí 12 Kết nối tri thức (trang 49): Dựa vào
thông tin mục 1, hãy chứng minh và giải thích sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế
theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở nước ta.
Trả lời:
- Cơ cấu kinh tế nước ta có xu hướng tích cực: giảm tỉ trọng nhóm ngành Nông - Lâm - Thủy sản; tăng tỉ trọng nhóm ngành Công nghiệp - Xây dựng và Dịch vụ.
- Xu hướng chuyển dịch trong từng nhóm ngành:
+ Nông, lâm nghiệp và thủy sản: Tăng tỉ trọng ngành thủy sản, giảm ngành nông nghiệp. Nâng cao giá trị sản phẩm thông qua chuỗi: sản xuất – chế biến – tiêu thụ.
+ Công nghiệp: Giảm tỉ trọng nhóm ngành khai khoáng; tăng tỉ trọng ngành chế biến, chế tạo. Tập trung phát triển công nghiệp công nghệ cao, thân thiện môi trường, công nghiệp xanh và công nghiệp hỗ trợ.
+ Dịch vụ: Phát triển đa dạng trên nền tảng công nghệ hiện đại; đẩy mạnh chuyển đổi số trong thương mại điện tử, tài chính - ngân hàng, y tế, giáo dục, logistics và du lịch.
Câu hỏi 2 SGK Địa lí 12 Kết nối tri thức (trang 50): Dựa vào thông tin mục 2, hãy:
- Chứng minh và giải thích sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo thành phần kinh tế ở nước ta theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
- Đánh giá vai trò của các thành phần kinh tế trong nền kinh tế nước ta hiện nay.
Trả lời:
- Xu hướng chuyển dịch:
+ Kinh tế Nhà nước: Có xu hướng giảm tỉ trọng trong cơ cấu GDP.
+ Kinh tế ngoài Nhà nước: Tăng tỉ trọng, chiếm ưu thế trong cơ cấu kinh tế.
+ Khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (FDI): Tăng trưởng ổn định và giữ vai trò quan trọng trong nền kinh tế.
- Vai trò các thành phần kinh tế:
+ Kinh tế Nhà nước: Giữ vai trò chủ đạo, nắm giữ các lĩnh vực then chốt, ổn định kinh tế vĩ mô.
+ Kinh tế ngoài Nhà nước: Là động lực thúc đẩy phát triển sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và huy động nguồn lực từ nhân dân.
+ Khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (FDI): Đóng góp lớn trong việc thu hút vốn, tiếp nhận công nghệ tiên tiến, phương thức quản lý hiện đại và thúc đẩy hội nhập chuỗi cung ứng toàn cầu.
Câu hỏi 3 SGK Địa lí 12 Kết nối tri thức (trang 50): Dựa vào thông tin mục 3, hãy chứng minh và giải thích sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo lãnh thổ ở nước ta theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
Trả lời:
- Chứng minh:
+ Hình thành 6 vùng kinh tế - xã hội, các khu kinh tế ven biển, cửa khẩu, hành lang kinh tế.
+ Nông nghiệp hình thành vùng chuyên canh, nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao.
+ Công nghiệp mở rộng các khu công nghiệp, khu chế xuất, trung tâm công nghiệp.
+ Dịch vụ mở rộng cơ sở hiện đại (giao thông, thương mại, du lịch...).
- Giải thích: Sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo lãnh thổ là kết quả của chuyển dịch cơ cấu ngành và thành phần, nhằm khai thác hiệu quả lợi thế tài nguyên, lao động, vốn và khoa học – công nghệ.
Luyện tập & Vận dụng
Hoạt động Luyện tập SGK Địa 12 Kết nối tri thức (trang 50): Dựa vào bảng 10, vẽ biểu đồ thể hiện cơ cấu GDP phân theo thành phần kinh tế của nước ta năm 2010 và năm 2021. Nêu nhận xét.
Lời giải:
- Vẽ biểu đồ:
- Nhận xét: Nhìn chung, cơ cấu GDP phân theo thành phần kinh tế nước ta giai đoạn 2010 – 2024 có sự chuyển dịch tích cực theo hướng phù hợp với quá trình đổi mới và hội nhập (giảm tỉ trọng khu vực kinh tế Nhà nước, tăng tỉ trọng khu vực kinh tế ngoài Nhà nước và khu vực có vốn đầu tư nước ngoài).
+ Kinh tế Nhà nước: Giảm tỉ trọng (từ 24,2% năm 2010 xuống 21,1% năm 2024)
+ Kinh tế ngoài Nhà nước: Tăng tỉ trọng (duy trì trên 50% từ năm 2015)
+ Khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (FDI): Có sự tăng trưởng mạnh và liên tục (từ 15,1% năm 2010 lên 20,4% năm 2024).
+ Thuế sản phẩm trừ trợ cấp sản phẩm: Có xu hướng giảm dần (từ 11,0% năm 2010 xuống 8,1% năm 2024).
Hoạt động Vận dụng SGK Địa lí 12 Kết nối tri thức (trang 50): Sưu tầm thông tin, tìm hiểu vai trò của một hình thức tổ chức lãnh thổ kinh tế (khu kinh tế ven biển, khu kinh tế cửa khẩu, khu công nghiệp,...) ở nước ta.
Thông tin
tham khảo:
- Vai trò của
khu kinh tế cửa khẩu:
+ Mở rộng thị trường xuất nhập khẩu; thúc đẩy phát triển công nghiệp, dịch vụ, hạ tầng biên giới
+ Tạo việc làm, xóa đói giảm nghèo.
+ Tăng cường hợp tác kinh tế, quốc phòng an ninh và tình hữu nghị quốc tế.
---------------------------------------
>>> Full lời giải SGK Địa lí 12 - Kết nối tri thức: Xem ngay!