I. Vấn đề sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên
Câu hỏi 1 SGK Địa lí 12 Kết nối tri thức (trang 29): Dựa vào thông tin mục 1 và hiểu biết của bản thân, hãy:
- Trình bày và
giải thích sự suy giảm tài nguyên đất ở nước ta.
- Nêu một số giải
pháp sử dụng hợp lí tài nguyên đất ở nước ta.
Trả lời:
- Sự suy giảm tài nguyên
đất
+ Năm 2024, tổng diện tích đất tự nhiên là trên 33,1 triệu ha (84,5% đất nông nghiệp; 11,9% đất phi nông nghiệp; 3,6% chưa sử dụng). Đất canh tác bị thoái hóa, giảm độ phì, xói mòn, khô hạn, nhiễm mặn, nhiễm phèn, sạt lở và ô nhiễm.
- Nguyên nhân:
+ Hoạt động sản xuất, sinh hoạt: phá rừng làm nương rẫy, lạm dụng hóa chất nông nghiệp, nước thải sinh hoạt,... làm cho đất bị thoái hoá, ô nhiễm.
+ Thiên tai và biến đổi khí hậu.
- Giải pháp sử dụng hợp lí tài nguyên đất:
+ Hoàn thiện cơ chế (Luật Đất đai).
+ Bảo vệ rừng, canh tác hợp lí đối với khu vực đất dốc (ruộng bậc thang, nông lâm kết hợp).
+ Xây dựng hệ thống thủy lợi, thau chua rửa mặn, Thực hiện các kĩ thuật canh tác hợp lí.
+ Tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức cộng đồng.
Câu hỏi 2 SGK Địa lí 12 Kết nối tri thức (trang 30): Dựa vào thông tin mục 2 và hiểu biết của bản
thân, hãy:
- Trình bày và giải
thích sự suy giảm tài nguyên sinh vật ở nước ta.
- Nêu một số giải pháp
sử dụng hợp lí tài nguyên sinh vật ở nước ta.
Trả lời:
- Sự suy giảm tài nguyên
sinh vật:
+ Suy giảm nghiêm trọng số lượng cá thể và loài, đe dọa nguồn gen. Hệ sinh thái rừng nguyên sinh còn ít, chủ yếu là rừng thứ sinh. Rừng ngập mặn và rạn san hô cũng có nguy cơ suy giảm đáng kể.
- Nguyên nhân:
+ Khai thác quá mức, phá rừng, du canh du cư, ô nhiễm chất thải, sự xâm nhập của loài ngoại lai, thiên tai.
- Giải pháp:
+ Áp dụng Luật Đa dạng sinh học, Luật Bảo vệ môi trường.
+ Quy hoạch, bảo vệ các khu bảo tồn.
+ Tăng cường trồng rừng, ngăn chặn nạn săn bắt/phá rừng; xử lý chất thải; tuyên truyền nâng cao ý thức người dân.
Câu hỏi 3 SGK Địa lí 12 Kết nối tri thức (trang 30): Dựa vào thông tin mục 3 và hiểu biết của bản
thân, hãy:
- Trình bày và giải
thích sự suy giảm tài nguyên nước ở nước ta.
- Nêu một số giải pháp
sử dụng hợp lí tài nguyên nước ở nước ta
Trả lời:
- Sự suy giảm tài nguyên
nước ở nước ta:
+ Đáng báo động. Nguồn nước ô nhiễm, nước ngầm hạ thấp, thiếu hụt nước ngọt phục vụ sản xuất và sinh hoạt tại nhiều nơi, điển hình là Đồng bằng sông Cửu Long vào mùa khô.
- Nguyên nhân:
+ Biến đổi khí hậu, khai thác tài nguyên quá mức, xả thải bừa bãi, lam dụng phân hóa học, phá rừng đầu nguồn.
- Giải pháp:
+ Nhà nước ban hành các bộ luật về việc sử dụng hợp lí tài nguyên nước.
+ Quản lý tài nguyên theo lưu vực sông kết hợp hành chính và hợp tác quốc tế; sử dụng tiết kiệm, đa mục tiêu, công bằng; bảo vệ vùng nguồn nước tự nhiên. Tuyên truyển, giáo dục ý thức của cộng đồng về sử dụng hợp lí tài nguyên nước.
II. Vấn đề bảo vệ môi trường
Câu hỏi 1 SGK Địa lí 12 Kết nối tri thức (trang 31): Dựa vào thông tin mục 1, hãy chứng minh và giải thích hiện trạng ô
nhiễm môi trường ở nước ta?
Trả lời:
- Ô nhiễm không khí:
+ Thành phố: Ô nhiễm bụi mịn từ xe cộ, khí thải công nghiệp/sản xuất.
+ Nông thôn: Nhiễm bụi do đốt phế phẩm (rơm, rạ)
- Ô nhiễm môi trường nước:
+ Ô nhiễm môi trường nước ở một số đoạn sông do chất thải, từ làng nghề, đô thị; nước ngầm nhiễm mặn do khai thác quá mức, nước biển ô nhiễm vì rác nhựa, nước thải du lịch/ven biển, đất và nước ngầm tồn lưu hóa chất.
Câu hỏi 2 SGK Địa lí 12 Kết nối tri thức (trang 31): Dựa
vào thông tin mục 2, hãy nêu một số giải pháp bảo vệ môi trường ở nước ta.
Trả lời:
- Thực hiện tốt Luật Bảo vệ môi trường.
- Phòng ngừa, kiểm soát ô nhiễm, bảo tồn đa dạng sinh học, phục hồi hệ sinh thái.
- Tăng cường nghiên cứu khoa học, nghiên cứu công nghệ xử lý chất thải/nước thải; thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, kinh tế xanh.
- Phân loại chất thải sinh hoạt từ gia đình.
- Tuyên truyền, nâng cao nhận thức bảo vệ môi trường.
Luyện tập & Vận dụng
Hoạt động Luyện tập SGK Địa lí 12 Kết nối tri thức (trang 31): Tại sao vấn đề sử dụng hợp lí tài nguyên thiên nhiên và bảo vệ môi trường được quan tâm đặc biệt ở nước ta hiện nay?
Lời giải:
Các nguồn tài nguyên
đang ngày càng bị suy giảm, môi trường ngày càng trở nên ô nhiễm. Vì vậy, vấn
đề sử dụng hợp lí tài nguyên thiên nhiên và bảo vệ môi trường được quan tâm đặc
biệt ở nước ta hiện nay:
* Sự suy giảm tài nguyên
thiên nhiên:
- Sự suy giảm tài nguyên
đất:
+ Diện tích đất canh tác đang bị thoái hoá ở nhiều nơi, biểu hiện cụ thể như: xói mòn, nhiễm phèn, suy giảm độ phì, nhiễm mặn, khô hạn, sạt lở, kết von và ô nhiễm.
+ Tổng diện tích đất tự nhiên nước ta vào năm 2024 đạt hơn 33,1 triệu ha, trong đó đất nông nghiệp chiếm 84,5%, đất chưa sử dụng chiếm 3,6%, và đất phi nông nghiệp chiếm 11,9%.
- Sự suy giảm tài nguyên sinh vật:
+ Hệ sinh thái rừng nguyên sinh còn lại rất ít, chủ yếu thay thế bằng rừng thứ sinh, các rạn san hô và rừng ngập mặn đối mặt nguy cơ suy giảm đáng kể.
+ Nguồn gen di truyền bị đe dọa do suy giảm cả về số lượng loài lẫn số lượng cá thể.
+ Nhiều loài động, thực vật đang đứng trước ngưỡng tuyệt chủng, động vật hoang dã bị suy giảm nghiêm trọng.
- Sự suy giảm tài nguyên
nước:
+ Nguồn nước mặt (sông, hồ) ở nhiều nơi đang bị suy giảm và ô nhiễm, nước ngầm cũng hạ thấp rõ rệt tại một số nơi.
+ Mùa khô tại nhiều vùng, nhất là khu vực đồng bằng sông Cửu Long, thường xuyên đối mặt với việc thiếu hụt nước ngọt phục vụ sản xuất và sinh hoạt.
* Ô nhiễm môi trường:
- Ô nhiễm không khí:
+ Các thành phố lớn chịu tác động của bụi mịn từ khói bụi giao thông, khu vực sản xuất, khu công nghiệp chịu ảnh hưởng từ khí thải.
+ Tại khu vực nông thôn, hoạt động đốt phế phẩm (rơm, rạ) gây ô nhiễm bụi.
- Ô nhiễm môi trường nước và đất:
+ Nước thải, chất thải từ làng nghề và đô thị làm ô nhiễm các đoạn sông.
+ Nước ngầm nhiễm mặn do khai thác quá mức, đồng thời tồn lưu hóa chất bảo vệ thực vật gây ô nhiễm đất và nước ngầm.
Hoạt động Vận dụng SGK Địa lí 12 Kết nối tri thức (trang 31): Viết đoạn văn ngắn tuyên truyển mọi người trong cộng đồng tham gia vào việc sử dụng hợp lí tài nguyên hoặc bảo vệ môi trường ở địa phương.
Đoạn văn tham khảo:
Môi trường sống đang ngày càng bị ô nhiễm bởi rác thải, khí thải, tiếng ồn...Cuộc sống của mỗi chúng ta đang bị đe dọa biến đổi khí hậu, hạn hán, lũ lụt. Đó là hệ quả trực tiếp từ chính con người gây ra. Vì vậy, bảo vệ môi trường không phải của riêng ai, mà là trách nhiệm chung của cả cộng đồng. Để bảo vệ môi trường sống, chúng ta cần chung tay hành động từ những việc làm cụ thể nhất. Hãy bắt đầu ngay hôm nay, mỗi đóng góp nhỏ của bạn sẽ là nền tảng xây dựng môi trường sống xanh - sạch - đẹp cho bản thân và toàn xã hội. Hãy tích cực dọn dẹp vệ sinh trường học, nhà cửa, khu phố, tuyệt đối không xả rác bừa bãi. Hãy trồng thêm cây xanh tại các khu vực trường học, nhà ở, khu phố để lọc bụi mịn và làm sạch không khí. Bên cạnh đó, cần ưu tiên sử dụng phương tiện công cộng, tiết kiệm nước, điện, giảm thiểu tối đa đồ nhựa dùng một lần, đồng thời phân loại rác tại nguồn, tái sử dụng và tái chế rác thải.
---------------------------------------
>>> Full lời giải SGK Địa lí 12 - Kết nối tri thức: Xem ngay!