Soạn bài Héc-to từ biệt Ăng-đrô-mác - Ngữ văn 10

Gợi dẫn trước văn bản đọc

Trong cuộc sống, việc thực hiện bổn phận với cộng đồng và với gia đình nhiều khi mâu thuẫn. Theo bạn, ứng xử thế nào mới là hợp tình, hợp lí?

Trả lời:

Trong cuộc sống, mỗi người đều có bổn phận trách nhiêm với bản thân, gia đình và cộng đồng. Việc ứng xử hợp tình, hợp lí nhất là khi bản thân biết hài hòa, ưu tiên lợi ích chung mà không đánh mất đi sự chân thành trong tình cảm riêng. Nếu bổn phận cộng đồng mâu thuẫn với bổn phận gia đình, em sẽ cố gắng giải quyết việc trong gia đình để không ảnh hưởng tới xã hội. Nếu không thể giải quyết nội bộ thì em sẽ làm đúng với luật pháp và bổn phận với xã hội.

Đọc văn bản

Câu 1: Lưu ý những chi tiết miêu tả hành động và tâm trạng của Ăng-đrô-mác.

Trả lời:

- nhào tới đón chàng

- lại bên chàng, nước mắt đầm đìa

- xiết chặt tay chàng, nàng nức nở

Câu 2: Lý do nào khiến Ăng-đrô-mác không muốn Héc-to ra trận?

Trả lời:

Ăng-đrô-mác ngăn cản Héc-to bởi tình yêu thương phu quân của mình. Nàng sợ mình vẽ trở thành góa phụ, sợ lưỡi gươm của quân A-kê-en cướp mất người chồng mà nàng hằng trân quý.

Câu 3: Lưu ý những lý lẽ khiến Héc-to vẫn quyết định ra trận.

Trả lời:

Héc-to quyết ra trận vì danh dự, chàng không muốn trở thành kẻ hèn nhát bị người đời khinh bỉ. Chàng ý thức được trách nhiệm ở tuyến đầu, chiến đấu để giành vinh quang cho dòng tộc. 

- Quan trọng nhất, chàng chiến đấu để bảo vệ chính gia đình mình và cả thành Tơ-roa khỏi kiếp nô lệ nhục nhã.

Câu 4: Hình dung về cảnh tượng được miêu tả.

Trả lời:

Dưới thành Tơ-roa, trong giây phút nghìn cân treo sợi tóc, Héc-to nhìn vợ con đầy lưu luyến. Chàng muốn ôm con trai nhưng thằng bé lại khóc ré lên vì sợ, chàng nhẹ nhàng tháo mũ, bồng ẵm đứa trẻ với những lời khẩn cầu tốt đẹp nhất. Ăng-đrô-mác đau đớn tiễn đưa, ánh mắt nàng dõi theo bóng hình chồng mãi lưu luyến không rời.

Câu 5: Chú ý đến ý thức của Héc-to về số phận và bổn phận.

Trả lời:

Héc-to hiểu rõ: Không ai có thể chạy trốn khỏi số phận đã định. Đối với chàng, chiến tranh không chỉ là một lựa chọn, mà là bổ phận của mỗi người đàn ông sinh ra tại thành I-li-ông. 

Trả lời câu hỏi

Câu 1: Biến cố nào dẫn đến việc Héc-to phải từ biệt Ăng-đrô-mác? Vì sao có thể xem đó là biến cố đặc trưng cho thể loại sử thi?

Trả lời:

- Việc Héc-to phải từ biệt Ăng-đrô-mác diễn ra do xung đột giữa tình yêu gia đình và lý tưởng anh hùng. Đây là biến cố đặc trưng của thể loại sử thi vì nó khắc họa hình tượng anh hùng trong những thời khắc lịch sử quan trọng, nơi cá nhân buộc phải đặt lợi ích cộng đồng làm lẽ sống. 

Câu 2: Xác định những từ ngữ lặp lại khắc họa đặc điểm cố định của nhân vật trong đoạn trích. Theo bạn, vì sao sử thi lại có cách khắc họa nhân vật như vậy?

Trả lời:

* Những từ ngữ khắc họa đặc điểm cố định của nhân vật trong đoạn trích:

- Ăng-đrô-mác: cánh tay trắng ngần, xống áo thướt tha, trang phục diễm lệ, hiền thục, cao quý, dịu hiền

- Héc-to: lẫy lừng, mũ trụ sáng loáng, ánh đồng sáng lóa, cái ngù bờm ngựa cong cong, hồn hậu, mũ trụ đồng thau sáng loáng.

=> Sử thi khắc họa như vậy để khẳng định những phẩm chất lý tưởng: Nhân vật nam trong sử thi là nhân vật anh hùng, mang trong mình sự dũng cảm. Nhân vật nữ là những công nương, công chúa,… dịu dàng, trong sáng.Cả hai nhân vật đều tượng trưng cho những phẩm chất tốt đẹp nhất trong cộng đồng.

Câu 3: Phân tích những đặc trưng của không gian sử thi trong đoạn trích?

Trả lời:

Thành Tơ-roa, tòa tháp, phố xá và cổng Xkê hiện lên như một không gian kì vĩ, rộng lớn trong đời sống của cộng đồng cư dân thời cổ đại. Chúng được nhắc tới trong văn bản để thể hiện sự xây dựng nghệ thuật hình tượng nhằm tôn vinh tầm vóc của những nhân vật sử thi.

Câu 4: Những lời nói, hành động của Ăng-đrô-mác thể hiện phẩm chất gì của nhân vật?

Trả lời:

Những lời nói, hành động của Ăng-đrô-mác thể hiện nàng là một người phụ nữ dịu dàng, hết lòng vì chồng con. Điều này được thể hiện qua hành động ngoái nhìn theo bóng chồng bước ra chiến trận, thể hiện nỗi xót xa, thương nhớ khôn nguôi.




Câu 5: Vì sao Héc-to vẫn quyết định mở cổng thành nghênh chiến với quân Hy Lạp? Bạn suy nghĩ gì về hành động đó của nhân vật?

Trả lời:

Héc-to mở cổng thành nghênh chiến với quân Hy Lạp dù bị Ăng-đrô-mác ngăn cản vì nhiều lý do:

- Lòng tự tôn và ý chí của người anh hùng không cho phép chàng làm kẻ hèn mọn, nhát gan đứng ngoài cuộc chiến. Chàng không muốn phải hổ thẹn với những chiến binh và những người phụ nữ thành Tơ-roa

- Héc-to đã quen là người đứng đầu, luôn giành chiến thắng về cho thân phụ và bản thân nên không thể làm kẻ hèn mọn đứng ngoài cuộc chiến

- Chàng muốn chiến đấu vì thành Tơ-roa, bởi chàng biết, một khi thành Tơ-roa thất thủ, thì em trai, vợ chàng và những người thân thiết bên cạnh chàng sẽ mất hết tự do, phải đi làm nô lệ tù đày, chàng không muốn họ phải sống khổ sở nên muốn đi chinh chiến để giữ vững yên bình cho thành và cuộc sống của mọi người ở đây

=> Hành động mở cổng thành nghênh chiến với quân Hy Lạp của Héc-to là một hành động dũng cảm và thể hiện lý tưởng của người anh hùng trong hoàn cảnh phải lựa chọn giữa gia đình và dân tộc. Hành động này còn cho thấy tính cách quả cảm, cương trực và quyết đoán của chàng, là đại diện cho hình tượng người anh hùng cổ đại.

Câu 6: Đoạn trích Héc-to từ biệt Ăng-đrô-mác đã đặt ra những vấn đề nhân sinh nào? Những vấn đề đó còn có ý nghĩa đối với đời sống ngày nay không? Vì sao?

Trả lời:

- Đoạn trích đặt ra vấn đề con người ở giữa tình cảm gia đình và bổn phận, trách nhiệm với đất nước.

- Vấn đề này đến ngày nay vẫn còn xảy ra rất nhiều. Vì hiệ nay khi xã hội phát triển, con người càng chăm lo tới đời sống cá nhân nhiều hơn và đặt lợi ích của mình lên trên cao so với lợi ích chung của xã hội.

Câu 7: Qua những lời nói, hành động của Héc-to, hãy xác định những phẩm chất tạo dựng nên hình mẫu người anh hùng của Hy Lạp thời cổ đại.

Trả lời:

- Dũng cảm, có lý tưởng chiến đấu và luôn sẵn sàng xông pha chiến trận

- Kiên cường, không chịu thua, có lòng tự tôn, kiêu hãnh dân tộc

- Phân biệt rạch ròi giữa tình cảm gia đình, vợ chồng cá nhân và lợi ích của dân tộc, biết cân bằng những mối quan hệ xung quanh

Kết nối đọc - viết

Đề bài: Viết đoạn văn (khoảng 150 chữ) phân tích một chi tiết mà bạn cho là đặc sắc nhất trong đoạn trích.

Đoạn văn tham khảo

     Đoạn trích Héc-to từ biệt Ăng-đrô-mác là một trong những đoạn trích tiêu biểu trong sử thi I-li-át. Đây được coi là một trong những cảnh ấn tượng nhất khi khắc họa thành công sự tương phản giữa bầu không khí chiến tranh ác liệt và cuộc sống gia đình êm ấm. Trong đoạn trích, người đọc ấn tượng sâu sắc với chi tiết Héc-to ôm con trai vào lòng để từ biệt.

     Một người chủ soái kiên cường, dũng mãnh khi trở về nhà, đứng trước gia đình của mình, chàng chính là một người cha yêu thương vợ con tha thiết. Chi tiết “cậu bé khóc ré lên, nhao người về phía nhũ mấu xống áo thướt tha” vì sợ chiếc mũ bờm ngựa ánh đồng sáng lóa của Héc-to đã khiến chàng ngay lập tức cởi bỏ chiếc mũ của mình, rồi nhẹ nhàng bồng cậu con trai thân yêu, “thơm nó, vừa nâng nó lên cao, đu đưa, vừa khẩn cầu con trai của thần Crô-nốt”.

     Từng hành động, cử chỉ chàng trao cho đứa con bé bỏng của mình đã thể hiện nỗi lòng thương xót và yêu con đến nhường nào. Héc-to mong đứa bé có được sự dũng cảm và can trường hơn cha của nó để có thể trở thành một anh hùng vĩ đại. Hình ảnh người cha và hình tượng người anh hùng chủ soái của Héc-to dường như chẳng đối lập mà còn làm bật lên khí thế, ý chí chiến đấu và tình cảm gia đình cao cả.