Mở đầu
Khi có dòng điện trong mạch, ta không nhìn thấy các hạt mang điện
dịch chuyển, nhưng ta có thể nhận biết sự tồn tại của dòng điện qua các tác
dụng của nó. Em có thể kể ra dòng điện có những tác dụng gì?
Trả lời:
- Tác dụng
phát quang: Làm sáng bóng đèn… là tác dụng hữu ích và phổ biến nhất của dòng
điện
- Tác dụng
nhiệt: Được dùng để sinh nhiệt trong nhiều thiết bị như bàn ủi quần áo, bình
đun siêu tốc, bếp điện, nồi cơm điện, máy sấy…
- Tác dụng từ:
Sinh ra từ tính làm quay kim nam châm, hút các vật bằng sắt,…
- Tác dụng
sinh lí : Làm co giật, ứng dụng trong châm cứu chữa bệnh…
- Tác dụng
hóa học : Ứng dụng trong điện phân, tách đồng ra khỏi dung dịch muối đồng…
I. Tác dụng nhiệt
Hoạt động SGK Khoa học tự nhiên 8 (trang 95): Thí nghiệm
Chuẩn
bị: nguồn điện 9 V, dây nối, công tắc K, sợi dây sắt AB, vài mảnh giấy,
điện trở R có giá trị nhỏ.
Tiến hành:
- Lắp mạch
điện như Hình 23.1.
- Đóng công tắc K. Quan sát hiện tượng xảy ra với các mảnh giấy. Hiện tượng đó chứng tỏ điều gì?
Trả lời:
- Khi đóng khóa K để dòng điện chạy qua sợi dây sắt AB, các mảnh giấy nhỏ treo trên dây bị nóng lên, chuyển màu nám đen. Nếu giữ mạch kín trong thời gian dài hơn, các mảnh giấy sẽ bốc cháy và rơi xuống. Hiện tượng này chứng tỏ dòng điện khi chạy qua một vật dẫn điện sẽ làm vật dẫn đó nóng lên.
Câu hỏi SGK Khoa học tự nhiên 8 (trang 95): Nêu một số ví dụ trong đời sống ứng dụng tác dụng nhiệt của dòng điện.
Trả lời:
- Các thiết bị điện trong gia đình hoạt động dựa trên cơ chế chuyển hóa điện năng thành nhiệt năng: bàn là, nồi cơm điện, bếp điện, máy sấy tóc, bình siêu tốc và quạt sưởi.
II. Tác dụng phát sáng
Hoạt động SGK Khoa học tự nhiên 8 (trang 96): Thí nghiệm
Dụng cụ:
- Nguồn
điện 3 V.
- Đèn điốt
phát quang Đ (đèn LED).
- Điện trở
R (có tác dụng bảo vệ đèn LED không bị hỏng).
- Công tắc
K.
Tiến hành:
- Lắp mạch
điện như Hình 23.2.
- Đóng công
tắc K. Quan sát đèn LED.
- Đảo ngược hai đầu dây đèn LED, đóng công tắc K. Đèn LED có sáng không?
Trả lời:
- Đèn LED chỉ cho dòng điện đi qua theo một chiều nhất định. Dòng điện có thể làm đèn điện phát sáng đó là tác dụng phát sáng của dòng điện.
III. Tác dụng hóa học
Hoạt động SGK Khoa học tự nhiên 8 (trang 96): Thí nghiệm
Chuẩn bị:
- Nguồn
điện 6 V.
- Bóng đèn
pin Đ.
- Công tắc
K.
- Bình đựng
dung dịch muối copper (II) sulfate (CuSO4).
- Hai thỏi
than được nối với hai cực của nguồn điện.
Tiến hành:
- Lắp mạch
điện như Hình 23.4.
- Đóng công tắc K, quan sát hiện tượng xảy ra. Đèn Đ có sáng không? Sau vài phút, nhấc thỏi than nối với cực âm của nguồn điện ra ngoài, thỏi than có màu gì?
Trả lời:
- Bóng đèn Đ trong mạch phát sáng, chứng tỏ dung dịch CuSO4 là một môi trường dẫn điện. Sau vài phút, nhấc thỏi than nối với cực âm (-) ra ngoài, bề mặt thỏi than phủ một lớp kim loại màu đỏ cam bám chặt. Đó chính là kim loại đồng vừa được tách ra từ dung dịch.
IV. Tác dụng sinh lí
Câu hỏi 1 SGK Khoa học tự nhiên 8 (trang 98): Nêu ví dụ ứng dụng tác dụng phát sáng của dòng điện trong thực tế.
Trả lời:
Ví dụ ứng
dụng tác dụng phát sáng của dòng điện trong thực tế:
- Làm sáng
bóng đèn bút thử điện để nhận biết có điện hay không.
- Làm đèn
đi - ốt phát quang (đèn LED) trong các dụng cụ như ra - đi – ô, máy tính, điện
thoại, …
- Làm đèn
ống phát sáng: Có chất bột phát quang phủ bên trong thành ống. Khi dòng điện
chạy qua, chất bột này phát sáng nên đèn nóng lên rất ít.
Câu hỏi 1 SGK Khoa học tự nhiên 8 (trang 98): Vì sao khi trời mưa gió, không được lại gần dây điện rơi xuống mặt
đường.
Trả lời:
- Nước mưa ngoài tự nhiên không phải là nước tinh khiết, có hòa tan nhiều tạp chất và muối khoáng, biến nó thành một chất dẫn điện tốt. Sau cơn mưa, nước làm lòng đường và đất xung quanh bị ẩm ướt, tạo thành con đường dẫn điện từ dây điện đứt lan rộng ra môi trường. Nếu người đi chân đất hoặc đi giày ẩm tiến lại gần, dòng điện sẽ truyền qua cơ thể xuống đất gây điện giật nguy hiểm đến tính mạng. Để phòng tránh điện giật khi trời mưa gió, cần giữ khoảng cách an toàn, nhanh chóng báo cho cơ quan điện lực và bắt buộc phải đi giày ủng khô có đế cao bằng cao su (vật cách điện) khi di chuyển ở những khu vực nhiễm điện.
---------------------------------------
Trên đây là phần hướng dẫn chi tiết lời Giải Khoa học tự nhiên 8 Bài 23 Tác dụng của dòng điện (đầy đủ nhất), giúp bạn nắm vững những kiến thức nền tảng về Tác dụng của dòng điện. Hy vọng rằng những kiến thức này sẽ giúp bạn khơi dậy lòng say mê khám phá, hình thành tư duy khoa học chủ động và phát triển kỹ năng vận dụng vào các tình huống thực tế. Để xem trọn bộ lời giải chi tiết theo chương trình mới, đừng quên truy cập ngay tại link dưới đây: