Mở đầu
Tại sao khi một em bé đứng lên chiếc đệm (nệm) thì đệm lại bị lún sâu hơn khi người lớn nằm trên nó?
Lời giải:
- Vì áp suất do đứa trẻ tạo ra tại vùng bề mặt bị ép lớn hơn hẳn so với áp suất từ người lớn tạo ra nên cấu trúc đệm bị biến dạng sâu như vậy.
I. Áp lực là gì?
Câu hỏi SGK Khoa học tự nhiên 8 (trang 64): Quan sát Hình 15.1, hãy chỉ ra lực nào trong số các lực được mô tả dưới đây là áp lực.
- Lực của người tác dụng lên sợi dây.
- Lực của sợi dây tác dụng lên thùng hàng.
- Lực của thùng hàng tác dụng lên mặt sàn.
- Lực của ngón tay tác dụng lên mũ đinh.
- Lực của đầu đinh tác dụng lên tấm xốp.
Lời giải:
- Lực của đầu đình tác dụng lên tấm xốp là áp lực do phương của lực không vuông góc với bề mặt tác dụng. Các lực còn lại là áp lực vì các lực này đều có phương vuông góc với bề mặt bị ép
II. Áp suất
Hoạt động SGK Khoa học tự nhiên 8 (trang 65):
Chuẩn bị: Hai khối sắt giống nhau có dạng hình hộp chữ nhật; một khay nhựa hoặc thủy tinh trong suốt đựng bột mịn.
Tiến hành:
- Bố trí thí nghiệm lần lượt theo Hình 15.2 a, b, c.
- Quan sát độ lún của khối sắt xuống bột mịn ứng với mỗi trường hợp a, b, c.
- So sánh độ lớn của áp lực, diện tích bị ép, độ lún của khối sắt xuống bột mịn của trường hợp a với trường hợp b, của trường hợp a với trường hợp c. Chọn dấu “=”, “>”, “<”, vào vị trí dấu “…” thích hợp để hoàn thành vào vở theo mẫu Bảng 15.1.
Bảng 15.1. Kết quả thí nghiệm
Lời giải:
Các yếu tố ảnh hưởng tới độ lún là:
+ Độ lớn của áp lực lên diện tích bị ép.
+ Diện tích bề mặt bị ép.
Câu hỏi 1 SGK Khoa học tự nhiên 8 (trang 66): Một xe tăng có trọng lượng 350 000 N.
a. Tính áp suất của xe tăng lên mặt đường nằm ngang, biết rằng diện tích tiếp xúc của các bản xích với mặt đường là 1,5 m2.
b. Hãy so sánh áp suất của xe tăng với áp suất của một ô tô có trọng lượng 25 000 N, diện tích các bánh xe tiếp xúc với mặt đường nằm ngang là 250 cm2.
Lời giải:
a. Áp suất của xe tăng lên mặt đường nằm ngang:
b. Áp suất của ô tô nén xuống đường là:
- Áp xuất của ô tô lớn gấp gần 4,3 lần áp suất của xe tăng. Do đó, áp suất của ô tô lớn hơn xe tăng trên nền đất mềm cho dù trọng lượng nhỏ hơn nhiều.
Câu hỏi 2 SGK Khoa học tự nhiên 8 (trang 66): Hãy trả lời câu hỏi đã đặt ra ở phần mở bài.
Lời giải:
- Do áp suất em bé tạo ra trên diện tích bề mặt đệm (nệm) bị ép lớn hơn áp suất do người lớn tạo ra trên diện tích bề mặt đệm (nệm) bị ép.
Câu hỏi 3 SGK Khoa học tự nhiên 8 (trang 66): Từ công thức tính áp suất p=F/S, hãy đưa ra nguyên tắc để làm tăng, giảm áp suất.
Lời giải:
- Làm tăng áp suất bằng cách:
+ Tăng áp lực giữ nguyên diện tích bề mặt bị ép.
+ Giữ nguyên áp lực và giảm diện tích bề mặt bị ép.
+ Vừa tăng áp lực vừa giảm diện tích bề mặt bị ép.
- Làm giảm áp suất bằng cách:
+ Giảm áp lực giữ nguyên diện tích bề mặt bị ép.
+ Giữ nguyên áp lực và tăng diện tích bề mặt bị ép.
+ Vừa giảm áp lực vừa tăng diện tích bề mặt bị ép.
Hoạt động 1 SGK Khoa học tự nhiên 8 (trang 66): Một người làm vườn cần đóng một chiếc cọc xuống đất. Hãy đề xuất phương án để có thể đóng được chiếc cọc xuống đất một cách dễ dàng. Giải thích.
Lời giải:
- Để chiếc cọc gỗ cắm sâu vào lòng đất một cách dễ dàng, người làm vườn có thể vót thật nhọn phần đầu cọc hướng xuống đất, đồng thời dùng búa đập mạnh theo phương thẳng đứng vào đầu còn lại. Cách làm trên giúp đóng cọc xuống đất được dễ dàng do ta đã làm tăng áp lực và giảm diện tích bề mặt bị ép sẽ giúp áp suất của chiếc cọc tác dụng xuống đất được tăng lên nhiều lần.
Hoạt động 2 SGK Khoa học tự nhiên 8 (trang 66): Để xe ô tô có thể vượt qua vùng đất sụt lún người ta thường làm như thế nào? Mô tả cách làm và giải thích.
Lời giải:
- Khi ô tô sa vào vùng đất sụt lún, để thoát lầy, người ta thường lót rơm rạ, cỏ khô, cành cây hoặc buộc các thanh gỗ dẹt ngang bánh xe. Cách này giúp tạo điểm bám, tăng độ ma sát, đồng thời làm tăng đáng kể diện tích tiếp xúc của bánh xe với nền đất mềm, giúp giảm áp suất nén để xe không bị lún sâu thêm và dễ dàng vượt qua vũng lầy.
Câu hỏi 4 SGK Khoa học tự nhiên 8 (trang 66): Nêu thêm những ví dụ trong thực tế về công dụng của việc làm tăng, giảm áp suất.
Lời giải:
- Ví dụ về công dụng của việc làm tăng áp suất: Lưỡi dao, lưỡi kéo được mài sắc để giảm tối đa diện tích tiếp xúc.
- Ví dụ về công dụng của việc làm giảm áp suất: Các xe tải hạng nặng thường thiết kế rất nhiều bánh xe cỡ lớn để phân bổ trọng lượng, mở rộng diện tích bị ép, ngăn ngừa hiện tượng phá hủy cấu trúc mặt đường.
---------------------------------------
Trên đây là phần hướng dẫn chi tiết lời Giải Khoa học tự nhiên 8 Bài 15 Áp suất trên một bề mặt (đầy đủ nhất), giúp bạn nắm vững những kiến thức nền tảng về Áp suất trên một bề mặt. Hy vọng rằng những kiến thức này sẽ giúp bạn khơi dậy lòng say mê khám phá, hình thành tư duy khoa học chủ động và phát triển kỹ năng vận dụng vào các tình huống thực tế. Để xem trọn bộ lời giải chi tiết theo chương trình mới, đừng quên truy cập ngay tại link dưới đây: