Mở đầu
Tại sao khi đẩy nhẹ cửa, tay ta đặt xa các bản lề của cánh cửa (hình a) thì mở cửa sẽ dễ dàng hơn khi đặt tay gần bản lề (hình b)?
Trả lời:
- Khi tác dụng lực đẩy vào cánh cửa, vị trí đặt tay cách xa bản lề (trục quay) giúp cửa mở ra dễ dàng hơn hẳn so với khi đặt tay sát bản lề. Lí do là bởi giá của lực càng cách xa trục quay thì moment lực càng lớn, kéo theo tác dụng làm quay cánh cửa càng mạnh mẽ.
I. Lực có thể làm quay vật
Hoạt động 1 SGK Khoa học tự nhiên 8 (trang 76): Thí nghiệm
Chuẩn bị:
- Thanh nhựa cứng có lỗ cách đều;
- Giá thí nghiệm
- Các quả nặng có móc treo.
Tiến hành:
- Gắn thanh nhựa lên giá tại trục quay O sao cho thanh nằm cân bằng theo phương ngang (Hình 18.1).
- Lần lượt treo quả nặng vào các vị trí A, O, C trên thanh và quan sát hiện tượng xảy ra.
Từ kết quả thí nghiệm, thực hiện nhiệm vụ sau:
1. Treo quả nặng vào vị trí nào thì thanh quay, vào vị nào thì thanh không quay?
2. Mô tả tác dụng làm quay của lực khi treo quả nặng vào điểm A, điểm C.
Trả lời:
1.
- Treo quả nặng vào vị trí A, C: Thanh nhựa lập tức mất cân bằng và quay quanh trục.
- Treo quả nặng vào vị trí vào vị trí O: Thanh nhựa giữ nguyên trạng thái nằm ngang, hoàn toàn không quay.
2.
- Tác dụng lực tại vị trí A kéo thanh quay theo chiều ngược kim đồng hồ.
- Tác dụng lực tại vị trí C kéo thanh quay cùng chiều kim đồng hồ.
Hoạt động 2 SGK Khoa học tự nhiên 8 (trang 77): Lấy tay tác dụng vào cánh cửa các lực khác nhau theo chiều mũi tên biểu diễn như ở Hình 18.2. Đường chứa mũi tên biểu diễn lực còn gọi là giá của lực. Trường hợp nào lực làm quay cánh cửa?
Trả lời:
- Lực làm quay cánh cửa là c. Lực có phương vuông góc với cánh cửa, giá của lực không đi qua trục quay mới sinh ra tác dụng làm quay cánh cửa. Các lực có giá song song hoặc cắt trực tiếp trục quay sẽ không thể làm vật quay.
Câu hỏi 1 SGK Khoa học tự nhiên 8 (trang 77): Vị trí tác dụng lực nào trong Hình 18.3 có thể làm cho tay nắm cửa quay quanh trục của nó? Vị trí nào làm tay nắm cửa không quay quanh trục của nó?
Trả lời:
- Vị trí làm tay nắm quay: Các điểm tác dụng lực nằm ngoài trục quay (B, C)
- Vị trí không làm tay nắm quay: Điểm tác dụng lực nằm ngay trên trục quay (A)
Câu hỏi 2 SGK Khoa học tự nhiên 8 (trang 77): Lực tác dụng ở vị trí nào có thể làm cho tay nắm cửa quay dễ dàng hơn?
Trả lời:
- Đặt lực tại vị trí C giúp xoay tay nắm cửa nhẹ nhàng và dễ dàng nhất. Vì khoảng cách từ giá của lực ở vị trí C xa trục quay hơn vị trí B.
II. Moment lực
Hoạt động SGK Khoa học tự nhiên 8 (trang 77): Thí nghiệm
Chuẩn bị: Dụng cụ thí nghiệm như ở Hình 18.1.
Tiến hành:
Thực hiện thí nghiệm và hoàn thành vào vở theo mẫu Bảng 18.1.
1. Tác dụng làm quay của lực phụ thuộc vào độ lớn của lực như thế nào?
2. Giá của lực càng xa trục quay thì tác dụng làm quay của lực thay đổi như thế nào?
Trả lời:
1. Lực càng lớn, momen lực càng lớn lực, tác dụng làm quay càng lớn.
2. Giá của lực càng cách xa trục quay, momen lực càng lớn tác dụng làm quay càng lớn.
Câu hỏi SGK Khoa học tự nhiên 8 (trang 78): So sánh moment của lực F1, moment của lực F2 trong các Hình 18.4a và Hình 18.4b.
Trả lời:
- Hình 18.4a: Moment của lực F1 nhỏ hơn Moment của lực F2 vì khoảng cách từ giá của lực F1 đến trục quay ngắn hơn khoảng cách từ giá của lực F2 đến trục quay.
- Hình 18.4b: Moment của lực F1 nhỏ hơn Moment của lực F2 vì độ lớn của lực F1 nhỏ hơn độ lớn của lực F2.
---------------------------------------
Trên đây là phần hướng dẫn chi tiết lời Giải Khoa học tự nhiên 8 Bài 18 Tác dụng làm quay của lực Moment lực (đầy đủ nhất), giúp bạn nắm vững những kiến thức nền tảng về Tác dụng làm quay của lực Moment lực. Hy vọng rằng những kiến thức này sẽ giúp bạn khơi dậy lòng say mê khám phá, hình thành tư duy khoa học chủ động và phát triển kỹ năng vận dụng vào các tình huống thực tế. Để xem trọn bộ lời giải chi tiết theo chương trình mới, đừng quên truy cập ngay tại link dưới đây: