1. Thạch quyển
Câu hỏi: Đọc thông tin trong mục 1 và
hình 6.1, hãy:
-
Nêu khái niệm thạch quyển và giới hạn của thạch quyển.
-
Phân biệt sự khác nhau giữa vỏ Trái Đất và thạch quyển.
Trả lời:
- Thạch quyển gồm vỏ
Trái Đất và phần cứng mỏng phía trên của manti. Thạch quyền có độ dày khoảng
100 km, được cấu tạo bởi các loại đá khác nhau.
- Ranh giới bên dưới của thạch quyển tiếp xúc với lớp quánh dẻo của manti, nên
các mảng kiến tạo có thể di chuyển, trượt trên đó.
- Phân biệt sự khác nhau giữa vỏ Trái Đất và thạch quyển:
2. Thuyết kiến tạo mảng
Câu hỏi 1 SGK Địa 10 Kết nối tri thức (trang 23): Dựa vào hình 6.2, hãy xác định các mảng kiến tạo của Trái
Đất.
Trả lời:
-
Mảng Bắc Mỹ
-
Mảng Âu - Á
-
Mảng Thái Bình Dương
-
Mảng Na - xca
-
Mảng Nam Mỹ
-
Mảng Phi
-
Mảng Nam Cực
-
Mảng Ấn Độ - Ô xtrây - li - a
-
Mảng Phi lip pin
Câu hỏi 2 SGK Địa 10 Kết nối tri thức (trang 23): Dựa vào thông tin trong
mục 2, hãy trình bày nội dung chính của thuyết kiến tạo mảng.
Trả lời:
- Theo thuyết kiến tạo mảng, nguyên nhân của các hiện tượng kiến tạo (hình thành các nếp uốn, các đứt gãy,...) và động đất, núi lửa là do hoạt động dịch chuyển một số mảng kiến tạo của vỏ Trái Đất. Trong quá trình hình thành, thạch quyển bị gãy vỡ và tách ra thành những mảng cứng gọi là mảng kiến tạo.
- Mỗi mảng kiến tạo thường bao gồm cả phần lục địa và phần đáy đại dương, nhưng có mảng chỉ có phần đáy đại dương như mảng Thái Bình Dương.
- Các mảng kiến tạo không đứng yên mà dịch chuyển trên lớp quánh dẻo của manti. Trong khi di chuyển, các mảng kiến tạo có thể xô vào nhau hoặc tách xa nhau.
Luyện tập
Dựa vào thông tin trong mục 2 và các hình 6.3, 6.4, hãy mô tả kết quả khi các mảng kiến tạo xô vào nhau hoặc tách xa nhau.
- Khi 2 mảng kiến tạo xô vào nhau: Chúng sẽ bị dồn ép, uốn nếp như trường hợp hình thành dãy Hi-ma-lay-a do hai mảng Ấn Độ – Ô-xtrây-li-a và Âu – Á xô vào nhau. Ở đó, vỏ lục địa bị nén ép mạnh và có sự hút chìm của vỏ lục địa dưới vỏ lục địa, làm hình thành các dãy núi lục địa cao, đồ sộ.
- Khi 2 mảng kiến tạo tách xa nhau: Chúng sẽ tạo ra vết nứt lớn, macma trào lên tạo thành các dãy núi nằm dọc vết nứt, kèm theo động đất hoặc núi lửa.
+ Ví
dụ: Sống núi ngầm giữa Đại Tây Dương.
Vận dụng
Tìm hiểu các vùng núi trẻ Hi-ma-lay-a,
An-đét (vị trí, đặc điểm, sự hình thành).
Trả lời:
* Vùng núi trẻ Hi-ma-lay-a:
- Vị trí: Thuộc châu Á, ngăn cách tiểu lục địa Ấn Độ và cao nguyên Tây Tạng.
- Đặc điểm: Là một trong những hệ thống núi trẻ nhất thế giới, tạo thành chủ yếu từ đá trầm tích cùng đá biển chất được nâng cao, thuộc loại núi nếp uốn.
- Sự hình thành: Do va chạm lục địa (tạo núi) tại ranh giới hội tụ giữa mảng Ấn-Úc và mảng Á-Âu.
* Vùng núi trẻ An-đét:
- Vị trí: nằm dọc bờ biển phía tây của Nam Mỹ.
-
Đặc điểm:
+ Dãy An-đét gồm chuỗi núi liên tục dài 7 242 km, kéo dài qua 7 nước (Venezuela, Colombia, Ecuador, Peru, Bolivia, Chile, Argentina). Đỉnh cao nhất là Aconcagua (6 962 m) ở Argentina, cũng là đỉnh cao nhất châu Mỹ, vốn là một núi lửa đã không còn hoạt động.
- Sự hình thành: An-đét là hệ quả từ quá trình kiến tạo khi vỏ đại dương của mảng Nazca cùng mảng Nam Cực bị hút chìm xuống dưới mảng Nam Mỹ.
---------------------------------------
Trên đây là phần hướng dẫn Giải Địa 10 Kết nối tri thức Bài 6: Thạch quyển, thuyết kiến tạo mảng (chính xác nhất), giúp bạn nắm vững các kiến thức trọng tâm và giải đáp các câu hỏi trong sách giáo khoa một cách chi tiết nhất. Hy vọng rằng qua bài học này, bạn sẽ hình thành tư duy phân tích các vấn đề địa lí hiện đại và đạt kết quả cao trong học tập. Để xem trọn bộ lời giải chi tiết theo chương trình mới, đừng quên truy cập ngay tại link dưới đây:
>>> Full lời giải SGK Địa lí 10 - Kết nối tri thức: Xem ngay!