Giải Địa 10 Kết nối tri thức Bài 14: Đất trên Trái Đất

1. Khái niệm đất và vỏ phong hoá

Câu hỏi SGK Địa 10 Kết nối tri thức (trang 45): Dựa vào hình 14.1 và thông tin trong mục 1, hãy: 

- Trình bày khái niệm về đất.

- Nêu sự khác nhau giữa lớp vỏ phong hoá và đất.

Trả lời:

- Đất là lớp vật chất mỏng bao phủ bề mặt các lục địa và đảo, được tạo thành do quá trình phong hoá các loại đá.

* Sự khác nhau giữa lớp vỏ phong hoá và đất:

- Đất: Có phạm vi hẹp hơn ở phía trên, chỉ bao gồm các tầng tích tụ vật chất sinh học và hữu cơ, bao gồm:

+ Tầng chứa mùn.

+ Tầng tích tụ.

- Vỏ phong hóa: Có phạm vi rộng hơn bao quát cả lớp đất và các tầng đá biến đổi bên dưới bao gồm:

+ Lớp đất (Tầng chứa mùn và tầng tích tụ).

+ Tầng đá mẹ (nằm dưới lớp đất nhưng thuộc vỏ phong hoá).

2. Các nhân tố hình thành đất

Câu hỏi SGK Địa 10 Kết nối tri thức (trang 46): Dựa vào thông tin và hình 14.2 trong mục 2, hãy trình bày các nhân tố hình thành đất.

Trả lời:

- Đá mẹ:

+ Đặc tính của đá mẹ (màu sắc, cấu tạo, khoáng chất) quyết định tính chất lí, hoá của đất.

+ Ví dụ: đá mẹ granit, thạch anh tạo đất chua; đá mẹ gabrô, badan tạo đất kiềm

- Khí hậu:

+ Đóng vai trò rất quan trọng, ảnh hưởng đến sự phát triển của các nhân tố khác. Trong đó, nhiệt độ và lượng mưa có tác động mạnh nhất đến quá trình phong hoá và hình thành đất.

- Sinh vật:

+ Tham gia phá huỷ đá và quyết định lượng chất hữu cơ trong đất.

+ Xác sinh vật phân huỷ cung cấp chất dinh dưỡng cho đất.

+ Giúp ngăn chặn xói mòn, rửa trôi đất.

- Địa hình: Ảnh hưởng đến sự phân phối nhiệt độ, độ ẩm và tích tụ vật liệu.

+ Độ dốc khiến nước chảy gây xói mòn, rửa trôi dinh dưỡng.

+ Vùng núi cao (nhiệt độ thấp) có quá trình phong hoá chậm, vỏ phong hoá mỏng, đất hình thành yếu.

+ Nơi bằng phẳng có quá trình bồi tụ chiếm ưu thế, tầng đất dày.

- Thời gian

+ Được hiểu là tuổi của đất. Mọi loại đất tự nhiên đều cần thời gian để hình thành.

- Con người:

+ Không tham gia vào quá trình hình thành đất tự nhiên, nhưng có vai trò rất quan trọng làm biến đổi đất, tạo ra các loại đất bị biến đổi tính chất (như đất trồng lúa nước, đất bạc màu, đất xói mòn trơ sỏi đá).

Luyện tập

Luyện tập 1 SGK Địa 10 Kết nối tri thức (trang 46): Vẽ sơ đồ thể hiện các nhân tố hình thành đất.

Trả lời:

Luyện tập 2 SGK Địa 10 Kết nối tri thức (trang 46): Tại sao trên Trái Đất có nhiều loại đất khác nhau?

Trả lời:

- Trên Trái Đất có sự phân hoá thành nhiều loại đất do điều kiện hình thành tại mỗi vùng không giống nhau. Điều này dẫn đến sự tác động (mạnh, yếu) từ các nhân tố: đá mẹ, khí hậu, địa hình, sinh vật và thời gian.

Vận dụng

Tìm hiểu về một số biện pháp để tăng độ phì, chống ô nhiễm, thoái hóa đất.

Trả lời:

Một số biện pháp để tăng độ phì, chống ô nhiễm, thoái hoá đất:

- Bảo vệ và trồng rừng, nâng cao mật độ cây xanh và trồng cây che phủ nhằm chống xói mòn đất, đồng thời tăng cường nguồn nước ngầm.

- Tưới tiêu hợp lý, tăng cường bón các loại chất hữu cơ cho đất (như phân chuồng, phân xanh, phân ủ, rơm rạ,...).

- Giữ gìn vệ sinh môi trường.

---------------------------------------

     Trên đây là phần hướng dẫn Giải Địa 10 Kết nối tri thức Bài 14: Đất trên Trái Đất (chính xác nhất), giúp bạn nắm vững các kiến thức trọng tâm và giải đáp các câu hỏi trong sách giáo khoa một cách chi tiết nhất. Hy vọng rằng qua bài học này, bạn sẽ hình thành tư duy phân tích các vấn đề địa lí hiện đại và đạt kết quả cao trong học tập. Để xem trọn bộ lời giải chi tiết theo chương trình mới, đừng quên truy cập ngay tại link dưới đây:

>>> Full lời giải SGK Địa lí 10 - Kết nối tri thức: Xem ngay!