1. Khái niệm thuỷ quyển
Câu hỏi SGK Địa 10 Kết nối tri thức (trang 37): Dựa vào thông tin trong mục 1,
hãy nêu khái niệm thuỷ quyền.
Trả lời:
- Thuỷ quyển là toàn bộ lớp nước bao quanh Trái Đất, phân bố tại các đại dương, lục địa, lớp đất đá, khí quyển và trong cơ thể sinh vật.
2. Nước trên lục địa
Câu hỏi 1 SGK Địa 10 Kết nối tri thức (trang 38): Đọc thông tin trong mục a, hãy
phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến chế độ nước sông.
Trả lời:
* Ảnh hưởng của nguồn cấp nước:
- Nước ngầm: Là nguồn cấp ít biến động, có vai trò điều tiết nước sông trong năm.
- Nước trên mặt (nước mưa, băng tuyết tan): Là nguồn cấp biến động rõ rệt theo mùa. Chế độ nước sông phụ thuộc chủ yếu vào chế độ mưa hoặc băng tuyết tan.
* Ảnh hưởng của đặc điểm bề mặt lưu vực
- Địa hình:
+ Độ dốc địa hình làm tăng cường độ tập trung lũ.
+ Sườn đón gió có lượng nước cấp trên mặt dồi dào hơn sườn khuất gió.
+ Hồ đầm và thực vật: Có tác dụng điều tiết dòng chảy, giữ lại một phần nước để giảm lũ, sau đó nước từ hồ hoặc thấm từ nước ngầm sẽ cung cấp lại cho sông.
+ Sự phân bố và số lượng phụ lưu, chi lưu.
Câu hỏi 2 SGK Địa 10 Kết nối tri thức (trang 38): Dựa vào thông tin trong mục b,
hãy phân biệt các loại hồ theo nguồn gốc hình thành.
Trả lời:
- Hồ núi lửa: Hình thành từ miệng núi lửa đã tắt tích đầy nước.
+ Đặc điểm: Có dạng hình tròn và khá sâu.
- Hồ kiến tạo: Hình thành tại nơi lún sụt, nứt vỡ trên mặt đất do các mảng kiến tạo di chuyển.
+ Đặc điểm: Dài và sâu (Ví dụ: hồ Bai-can).
- Hồ móng ngựa: Hình thành tại khúc uốn sông bị tách ra khỏi dòng chính sau khi chuyển dòng.
+ Đặc điểm: Nông và có dạng cong (Ví dụ: Hồ Tây).
- Hồ băng hà: Hình thành từ các hố lõm do khối đá của sông băng cổ di chuyển bào lõm mặt đất.
+ Ví dụ: hệ thống Ngũ Hồ.
- Hồ nhân tạo: Hồ do con người tạo nên nhằm mục đích phục vụ thuỷ điện, thuỷ lợi, cảnh quan,...
Câu hỏi 3 SGK Địa 10 Kết nối tri thức (trang 39): Đọc thông tin trong mục
c, hãy trình bày đặc điểm chủ yếu của nước băng tuyết.
Trả lời:
- Khi nhiệt độ xuống dưới 0°C. mưa chuyển sang trạng thái xốp là tuyết. Nếu tuyết tan hằng năm ít hơn lượng tuyết rơi, tuyết sẽ tích đọng và bị nén thành băng.
- Sau hàng trăm đến hàng nghìn năm, khi độ dày đạt trên 30 m, trọng lực khiến băng tự dịch chuyển (từ vài cm đến 30 m/ngày), tạo thành sông băng.
- Sông băng có quy mô rất lớn so với sông bình thường.
- Là nhân tố thành tạo, biến đổi địa hình những nơi nó đi qua.
Câu hỏi 4 SGK Địa 10 Kết nối tri thức (trang 40): Đọc thông tin trong mục d, hãy
trình bày đặc điểm chủ yếu của nước ngầm.
Trả lời:
- Tồn tại ở phía dưới bề mặt đất.
- Mực nước và lượng nước ngầm chịu tác động và phụ thuộc vào:
+ Nguồn cung cấp nước.
+ Đặc điểm địa hình (độ dốc hay bằng phẳng).
+ Khả năng thấm nước của đất đá.
+ Mức độ bốc hơi.
+ Lớp phủ thực vật.
- Chứa một hàm lượng chất khoáng nhất định.
- Thành phần và hàm lượng khoáng chất này không cố định mà thay đổi tùy theo từng khu vực, phụ thuộc hoàn toàn vào tính chất của lớp đất đá xung quanh.
Câu hỏi 5 SGK Địa 10 Kết nối tri thức (trang 40): Dựa vào thông tin trong mục e,
hãy nêu các giải pháp để bảo vệ nguồn nước ngọt.
Trả lời:
- Sử dụng nguồn nước ngọt một cách hiệu quả,
tiết kiệm và tránh lãng phí.
- Giữ sạch nguồn nước, tránh ô nhiễm nguồn nước
ngọt.
- Phân phối lại nguồn nước ngọt trên thế giới.
Luyện tập
Luyện tập 1 SGK Địa 10 Kết nối tri thức (trang 40): Lập sơ đồ thể hiện các nhân tố
ảnh hưởng đến chế độ nước sông.
Trả lời:
Trả lời:
- Việc phát triển và duy trì an sinh xã hội, bảo vệ sức khỏe của cộng đồng được quyết định phần lớn bởi vai trò vô cùng quan trọng của nước ngọt. Ngoài ra, đối với các hoạt động sản xuất (phục vụ công nghiệp, tưới tiêu nông nghiệp,...) và đời sống sinh hoạt của con người, nguồn nước này cũng giữ một vai trò không thể thay thế.
Vận dụng
Vận dụng 1 SGK Địa 10 Kết nối tri thức (trang 40): Tìm hiểu về một con sông hoặc hồ lớn trên thế
giới.
Trả lời:
- Hồ Victoria – 69.484 km²
- Vị trí: Nằm ở khu vực Đông Phi
- Là nguồn cung cấp nước chính cho sông Nile (con sông dài nhất châu Phi), với dòng chảy khởi nguồn từ thành phố Jinja ở Uganda.
- Có hệ sinh thái đa dạng, là môi trường sống của hàng trăm loài cá, đặc biệt nổi tiếng với các loài cá rô phi và cá cichlid đặc hữu.
Vận dụng 2 SGK Địa 10 Kết nối tri thức (trang 40): Tìm
hiểu tình trạng ô nhiễm nguồn nước ở địa phương em.
Trả lời:
- Sông Tô Lịch là một dòng sông chảy qua nhiều quận nội thành của Thủ đô Hà Nội. Dòng sông này đang ngày càng bị ô nhiễm trầm trọng dưới tác động của sự bùng nổ dân số, quá trình đô thị hóa và phát triển công nghiệp. Ước tính có tới hàng trăm cống xả thải trực tiếp đang đổ thẳng ra dòng sông có chiều dài gần 15 km này.
- Suốt nhiều năm qua, đời sống sinh hoạt và sức khỏe của những cư dân cư trú dọc hai bên bờ sông chịu ảnh hưởng nghiêm trọng từ sự ô nhiễm của sông Tô Lịch. Khả năng tự phục hồi đa dạng sinh học đang bị giảm sút và hệ sinh thái thủy sinh cũng chịu những tác động xấu từ vấn đề này.
---------------------------------------
Trên đây là phần hướng dẫn Giải Địa 10 Kết nối tri thức Bài 11: Thủy quyển, nước trên lục địa (chính xác nhất), giúp bạn nắm vững các kiến thức trọng tâm và giải đáp các câu hỏi trong sách giáo khoa một cách chi tiết nhất. Hy vọng rằng qua bài học này, bạn sẽ hình thành tư duy phân tích các vấn đề địa lí hiện đại và đạt kết quả cao trong học tập. Để xem trọn bộ lời giải chi tiết theo chương trình mới, đừng quên truy cập ngay tại link dưới đây:
>>> Full lời giải SGK Địa lí 10 - Kết nối tri thức: Xem ngay!