1. Quy luật địa đới
Đọc thông tin mục 1, hãy trình
bày khái niệm, biểu hiện, ý nghĩa thực tiễn của quy luật địa đới.
Trả lời:
- Quy luật địa
đới là sự thay đổi có quy luật của tất cả các thành phần địa lí và các cảnh
quan theo vĩ độ (từ Xích đạo về cực).
- Biểu hiện:
+ Sự phân bố của các vòng đai nhiệt: Lượng bức xạ phụ thuộc vào góc nhập xạ (giảm từ Xích đạo về cực) đã hình thành các vòng đai nhiệt: vòng đai nóng, vòng đai ôn hoà, vòng đai lạnh và vòng đai băng giá vĩnh cửu.
+ Sự phân bố các đai khí áp và các đới gió: Các đai khí áp cao và thấp phân bố xen kẽ, đối xứng qua đai áp thấp xích đạo. Sự phân bố khí áp này cũng là nguyên nhân hình thành các đới gió chính.
+ Các đới khí hậu: Các yếu tố khí hậu (nhiệt độ, khí áp, gió, mưa) phân hoá theo vĩ độ, hình thành nên bảy đới khí hậu từ Xích đạo về hai cực.
+ Quy luật còn thể hiện qua sự hình thành các đới đất và các đới thực vật trên Trái Đất.
- Ý nghĩa:
+ Có tầm quan trọng đặc biệt đối với sản xuất và đời sống (ví dụ: khí hậu nóng ẩm ở miền nhiệt đới gió mùa dễ làm hoen gỉ máy móc, thiết bị và tạo điều kiện cho bệnh nhiệt đới phát triển, ảnh hưởng sức khoẻ).
2. Quy luật phi địa đới
Đọc thông tin trong mục 2, hãy
trình bày khái niệm, biểu hiện và ý nghĩa thực tiễn của quy luật phi địa đới.
Trả lời:
- Quy luật phi
địa đới là quy luật phân bố của các thành phần địa lí và các cảnh quan không
phụ thuộc vào sự phân bố của bức xạ mặt trời (địa đới).
- Biểu hiện: Sự phân hóa địa ô và sự hình thành các vành đai theo vĩ độ.
* Quy luật địa ô:
+ Khái niệm: Là sự thay đổi có quy luật của các thành phần tự nhiên và các cảnh quan theo kinh độ.
+ Nguyên nhân: Do sự phân bố đất liền, đại dương và các dãy núi chạy theo hướng kinh tuyến làm cho mức độ lục địa hoá của khí hậu thay đổi từ gần đại dương vào sâu trong lục địa.
+ Biểu hiện: Sự thay đổi của các đới thực vật và đất theo kinh độ.
* Quy luật đai cao:
+ Khái niệm: Là sự thay đổi có quy luật của các thành phần tự nhiên và các cảnh quan theo độ cao địa hình.
+ Nguyên nhân: Do sự giảm nhiệt độ theo độ cao cùng với sự thay đổi về độ ẩm và lượng mưa ở vùng núi.
+ Biểu hiện: Sự phân hoá của các đới đất và đới thực vật theo độ cao.
- Ý nghĩa thực tiễn của quy luật
+ Tạo nên sự đa dạng, phức tạp của các môi trường tự nhiên, cảnh quan và các hệ sinh thái trên bề mặt Trái Đất.
+ Có ý nghĩa lớn trong việc bố trí các loại cây trồng, vật nuôi và định hướng phát triển du lịch ở vùng núi.
Luyện tập
Nêu sự khác nhau về biểu hiện
của quy luật địa đới và quy luật phi địa đới.
Trả lời:
Vận dụng
Hãy tìm hiểu thông tin để giải thích vì sao miền
Bắc nước ta nằm trong vùng nhiệt đới nhưng lại có một mùa đông lạnh.
Trả lời:
- Miền Bắc nước ta nằm ở vĩ độ cao hơn miền Nam (gần chí tuyến Bắc), đón nhận lượng bức xạ mặt trời thấp hơn và là điểm đầu tiên tiếp xúc với các khối khí lạnh từ phương Bắc tràn xuống. Vào mùa đông, khối khí ôn đới lục địa từ áp cao Siberia thổi xuống nước ta theo hướng đông bắc, làm hạ thấp nhiệt độ đem lại một mùa đông lạnh giá, nhiều nơi có từ 2 đến 3 tháng nhiệt độ trung bình dưới 150C.
---------------------------------------
Trên đây là phần hướng dẫn Giải Địa 10 Kết nối tri thức Bài 18: Quy luật địa đới và quy luật phi địa đới (chính xác nhất), giúp bạn nắm vững các kiến thức trọng tâm và giải đáp các câu hỏi trong sách giáo khoa một cách chi tiết nhất. Hy vọng rằng qua bài học này, bạn sẽ hình thành tư duy phân tích các vấn đề địa lí hiện đại và đạt kết quả cao trong học tập. Để xem trọn bộ lời giải chi tiết theo chương trình mới, đừng quên truy cập ngay tại link dưới đây:
>>> Full lời giải SGK Địa lí 10 - Kết nối tri thức: Xem ngay!