Mở đầu
Câu hỏi Mở đầu SGK Sinh 11 Kết
nối tri thức (trang 38): Để thực hiện các hoạt động sống như trao
đổi nước, khoáng, sinh trưởng, phát triển, sinh sản,… thực vật sử dụng nguồn
năng lượng do quá trình nào cung cấp?
Trả lời:
- Để thực hiện các hoạt động sống như trao đổi nước, khoáng, sinh trưởng, phát triển, sinh sản,…thực vật dựa vào năng lượng từ quá trình hô hấp. Cụ thể, hô hấp thực hiện phân giải carbohydrate thành các thành phần đơn giản hơn, đồng thời giải phóng nhiệt năng và tạo ra ATP. Nguồn năng lượng này không chỉ là nhiên liệu thiết yếu cho hầu hết các hoạt động sống của cây mà còn còn cung cấp các sản phẩm trung gian quan trọng cho việc tổng hợp chất hữu cơ trong cơ thể.
II. Các con đường hô hấp ở thực vật
Câu hỏi 1 SGK Sinh 11 Kết nối
tri thức (trang 40): Nêu khái niệm hô hấp ở thực vật và phân tích
vai trò của hô hấp đối với cơ thể thực vật.
Trả lời:
- Hô hấp ở thực vật là quá trình phân giải các hợp chất hữu cơ phức
tạp, phổ biến là carbohydrate thành các chất đơn giản, đồng thời,
tạo ra ATP và nhiệt năng.
- Vai trò của hô hấp đối với cơ
thể thực vật:
+ Cung cấp năng lượng sống: Hô hấp đóng vai trò giải phóng hóa năng tích lũy trong các liên kết hóa học để chuyển thành ATP để sử dụng cho hầu hết các hoạt động sống (tổng hợp chất, vận chuyển, sinh trưởng, cảm ứng).
+ Duy trì nhiệt độ: Lượng nhiệt năng giải phóng ra giúp thực vật duy trì nhiệt độ cơ thể ổn định, đảm bảo cho các hoạt động sống trong cơ thể thực vật diễn ra một cách bình thường khi các điều kiện thời tiết thay đổi.
+ Cung cấp nguyên liệu tổng hợp: Hô hấp tạo ra các sản phẩm trung gian (đường 3 carbon, pyruvate,...) là nguyên liệu để tổng hợp nên các hợp chất hữu cơ trong cơ thể như protein, acid béo,...
Câu hỏi
2 SGK Sinh 11 Kết nối tri thức (trang 40): Con đường hô hấp hiếu khí
và lên men gồm những giai đoạn nào? Nguyên liệu và sản phẩm của từng giai đoạn
là gì?
Trả lời:
III. Các yếu tố ảnh hưởng đến hô hấp ở thực vật
Câu hỏi 1 SGK Sinh 11 Kết nối
tri thức (trang 41): Tại sao
để hạt nảy mầm cần cung cấp đủ nước?
Trả lời:
- Hạt ở trạng thái khô có cường độ hô hấp cực thấp. Nước đóng vai trò là dung môi và là chất tham gia trực tiếp vào các phản ứng hóa học trong hô hấp tế bào, giúp kích hoạt lại trạng thái nghỉ của hạt. Khi hạt hút đủ nước, hoạt động hô hấp tế bào sẽ được đẩy mạnh, tạo năng lượng và vật chất cho sự nảy mầm.
Câu hỏi
2 SGK Sinh 11 Kết nối tri thức (trang 41): Nước, nhiệt độ, hàm lượng
O2, CO2 có ảnh hưởng như thế nào
đến hô hấp ở thực vật? Giải thích.
Trả lời:
V. Mối quan hệ giữa quang hợp và hô hấp
Câu hỏi 1 SGK Sinh 11 Kết nối
tri thức (trang 42): Sơ đồ
hóa các ứng dụng thực tiễn của quá trình hô hấp ở thực vật. Vì sao điều chỉnh
các yếu tố ảnh hưởng đến hô hấp có thể kéo dài thời gian bảo quản nông sản và
góp phần nâng cao năng suất cây trồng?
Trả lời:
- Hiểu biết về hô hấp giúp con người có thể đáp ứng nhu cầu giảm stress cho cây, từ đó nâng cao năng suất và bảo quản nông sản.
Câu hỏi 2 SGK Sinh 11 Kết nối tri thức (trang 42): Quan sát Hình 6.2, hãy phân tích mối quan hệ giữa 2 quá trình quang hợp và hô hấp ở thực vật.
Trả lời:
- Quang
hợp và hô hấp có mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Quang hợp cung cấp nguyên liệu (O2, chất hữu cơ) cho quá trình hô hấp. Ngược lại, hô hấp cung cấp nguyên liệu (CO2) cho quang hợp và tạo các sản phẩm trung gian làm tăng áp suất thẩm thấu ở rễ, hỗ trợ cây hút nước cho quá trình quang hợp.
Luyện tập và Vận dụng
Bài tập 1 SGK Sinh 11 Kết nối tri thức (trang 43): Tại sao trong quá trình bảo quản nông sản, cần
đưa cường độ hô hấp của nông sản về mức tối thiểu?
Trả lời:
- Hô hấp tế bào phân giải chất hữu cơ. Hô hấp càng mạnh, chất hữu cơ càng bị tiêu hao nhanh, tạo môi trường thuận lợi cho phân giải kị khí, tích tụ độc tố, làm cho nông sản nhanh hỏng. Tuy nhiên, không nên dừng hoàn toàn vì tế bào sẽ chết dẫn đến nông sản bị hỏng. Nên duy trì cường độ hô hấp ở mức tối thiểu để giảm hao hụt chất lượng nông sản ở mức thấp nhất (giữ được số lượng và chất lượng).
Bài
tập 2 SGK Sinh 11 Kết nối tri thức (trang 43): Giải
thích cơ sở khoa học của việc ngâm hạt giống vào nước và ủ hạt trước khi gieo
trồng.
Trả lời:
- Nước đóng vai trò là dung môi và nguyên liệu phản ứng, giúp kích hoạt hô hấp và các hormone như Auxin, Gibberellin, Cytokinin, tạo điều kiện cho sự phát triển của các tế bào trong chồi và rễ của chồi. Sau khi đã cung cấp cho hạt đủ nước, cường độ hô hấp tăng cao sẽ trạng thái ngủ nghỉ, của hạt, kích thích rễ và chồi phát triển.
Bài
tập 3 SGK Sinh 11 Kết nối tri thức (trang 43): Hãy
nêu các biện pháp bảo quản nông sản mà em biết. Giải thích cơ sở
khoa học của việc rau trong siêu thị được bảo quản trong túi nylon đục
lỗ và để trong tủ mát.
Trả lời:
* Một số biện pháp bảo quản nông sản:
– Điều chỉnh nhiệt độ: Bảo
quản đông lạnh (thịt, rau, …)
– Điều chỉnh hàm lượng nước: Sấy khô, phơi
khô (lúa, ngô, các loại hạt, …)
– Điều chỉnh thành phần không khí trong môi
trường bảo quản: bảo quản trong điều kiện nồng độ khí CO2 cao,
bảo quản quản trong điều kiện hút chân không,… (rau củ, thịt, cá, hạt,…)
* Cơ sở khoa học của việc rau trong
siêu thị được bảo quản trong túi nylon đục lỗ và để trong tủ mát:
- Túi nylon đục lỗ giúp lưu thông khí cho rau hô hấp, đồng thời duy trì độ ẩm mà không gây thối nhũn do đọng nước.
- Tủ mát tạo môi trường bảo quản có nhiệt độ thấp (0-5°C), giúp kiểm soát nhiệt độ và độ ẩm, giảm cường độ hô hấp, ức chế vi sinh vật sinh trưởng gây hại, giúp rau tươi lâu.
Bài
tập 4 SGK Sinh 11 Kết nối tri thức (trang 43): Hãy
giải thích vai trò của hô hấp đối với sự hút nước và khoáng của cây. Hiểu biết
này có ý nghĩa gì trong trồng trọt?
Trả lời:
* Vai trò của hô hấp đối với sự hút nước và khoáng của cây:
- Hô hấp cung cấp ATP tham gia vào quá trình vận chuyển chủ động chất khoáng, CO2 tham gia vào quá trình hút bám trao đổi.
– Ngoài ra, hô hấp tạo ra các sản phẩm trung gian (đường, acid hữu cơ,…) làm tăng áp suất thẩm thấu của tế bào rễ, từ đó dòng nước và muối khoáng có thể dễ dàng đi từ môi trường vào trong tế bào.
* Ý nghĩa của những hiểu biết về
vai trò của hô hấp đối với sự hút nước và khoáng của cây trong
trồng trọt:
- Hiểu rõ về những vai trò này, con người có thể chủ động điều chỉnh lượng nước và dưỡng chất sao cho phù hợp với từng thời kỳ phát triển của cây. Áp dụng các biện pháp canh tác, tạo điều kiện thuận lợi cho cây hô hấp hiếu khí bằng cách tạo môi trường thoáng khí, cung cấp đủ O2 như cày, bừa, xới đất trước khi gieo hạt, xới cỏ, vun gốc cho cây. Thiết kế hệ thống luống, rãnh thoát nước khoa học để tránh ngập úng, từ đó bảo vệ rễ cây khỏe mạnh, nâng cao năng suất cây trồng.
---------------------------------------
Trên đây là phần hướng dẫn Giải Sinh 11 Kết nối tri thức Bài 6 Hô hấp ở thực vật (chi tiết nhất) giúp bạn hệ thống lại những kiến thức trọng tâm về sự Hô hấp ở thực vật Hy vọng rằng những kiến thức này sẽ giúp bạn hiểu sâu hơn về kiến thức môn Sinh học và đạt kết quả cao trong các bài kiểm tra. Để xem trọn bộ lời giải chi tiết theo chương trình mới, đừng quên truy cập ngay tại link dưới đây!
>>> Full lời giải SGK Sinh học 11 - Kết nối tri thức: Xem ngay!