Mở đầu SGK Kinh tế Pháp luật 12 (trang 52): Em hãy nêu một thói quen chỉ tiêu trong gia đình em và nhận xét về thói quen đó.
Trả lời:
- Những thói quen
chi tiêu của em:
+ Liệt kê những thứ cần
mua trước khi đi mua sắm.
+ Xác định thứ tự ưu
tiên những thứ cần mua.
+ Chỉ mua những thứ
trong khả năng chi trả của bản thân.
+ Lựa chọn địa điểm trước khi quyết định mua để tìm ra nơi cung cấp chất lượng tương đương với chi phí tối ưu nhất.
- Nhận
xét: đây đều là những thói quen chi tiêu hợp lí. Vì: những thói quen này
giúp em: cân đối tài chính; tránh mua những thứ không cần thiết, vượt quá khả
năng chi trả.
1. Quản lí thu, chi và sự cần thiết phải quản lí thu, chi trong
gia đình
Câu hỏi 1 SGK Kinh tế Pháp luật 12 (trang 53): Từ các thông tin trên, em hãy cho biết thế nào là quản lý
thu, chi trong gia đình.
Trả lời:
- Quản lý thu, chi là
việc quản lý các khoản thu nhập, chi tiêu nhằm đáp ứng với nhu cầu vật chất,
tinh thần cho các thành viên trong gia đình và phù hợp với thu nhập của gia
đình.
Câu hỏi 2 SGK Kinh tế Pháp luật 12 (trang 53): Qua thông tin 2, em hãy đánh giá thói quen chi tiêu nào tích cực và thói quen chỉ tiêu nào chưa tích cực. Vì sao?
Trả lời:
- Thói quen chi tiêu
tích cực:
+ Chỉ mua khi cần thiết: Tránh lãng phí tiền bạc vào các khoản không cần thiết.
+ Tiết kiệm năng lượng (điện, nước): Vừa góp phần bảo vệ môi trường, vừa tối ưu hóa được các chi phí cố định hàng tháng.
+ Thống nhất và bàn bạc giữa các thành viên khi chi tiêu, Tạo ra sự đồng thuận, có tiếng nói chung trong quá trình chi tiêu.
Câu hỏi 3 SGK Kinh tế Pháp luật 12 (trang 53): Em hãy cho biết những
thói quen chi tiêu không tích cực sẽ ảnh hưởng như thế nào tới đời sống gia
đình.
Trả lời:
- Khi áp dụng những thói quen chi tiêu không tích cực, mục tiêu tài chính gia đình sẽ bị phá vỡ. Gia đình sẽ không chủ động được trong những tình huống xấu (mất việc, ốm đau). Nếu duy trì được những thói quen tích cực, gia đình sẽ luôn chủ động và đạt được các mục tiêu tài chính đã đề ra.
2. Xây dựng kế hoạch quản lí thu, chi trong gia đình
Câu hỏi 4 SGK Kinh tế Pháp luật 12 (trang 56): Theo em, để xây dựng
được kế hoạch quản lý thu, chi trong gia đình cần thực hiện những nội dung nào?
Vì sao?
Trả lời:
- Để xây dựng kế hoạch thu, chi hợp lí, mỗi gia đình cần thực hiện những nội dung sau:
+ Bước 1: Thảo luận để xác định mục tiêu tài chính trong gia đình và thời gian thực hiện.
+ Bước 2: Xác định các nguồn thu nhập trong gia đình.
+ Bước 3: Thống nhất các khoản chi thiết yếu và không thiết yếu trong gia đình.
+ Bước 4: Thống nhất tỉ lệ phân chia các khoản chi thiết yếu, không thiết yếu và tiết kiệm trong gia đình.
+ Bước 5: Thực hiện các khoản thu, chi hằng tháng theo kế hoạch thông qua việc ghi chép và điều chỉnh các khoản chi tiêu cho phù hợp.
Câu hỏi 5 SGK Kinh tế Pháp luật 12 (trang 56): Hãy xây dựng kế hoạch quản lý thu, chi trong gia đình và
thuyết trình về việc thực hiện kế hoạch đó trong gia đình em.
Trả lời:
- Xác định mục tiêu: Tiết kiệm cho các mục đích như mua sắm tài sản (nhà, xe), du lịch...
- Xác định tổng thu nhập: Xác địnhtất cả nguồn thu trong tháng từ tiền lương, đầu tư, lãi tiết kiệm và các khoản phụ khác.
- Thống nhất các khoản
chi cần thiết và không cần thiết:
+ Cần thiết:
+ Không cần thiết:
- Phân bổ ngân sách
- Thực hiện khoản thu
chi theo kế hoạch: tổng kết và đánh giá hiệu quả mỗi tháng, điều chỉnh cho phù
hợp với điều kiện cụ thể.
Luyện tập
Luyện tập 1 SGK Kinh tế Pháp luật 12 (trang 56): Em đồng tình hay không đồng tình với các quan điểm dưới đây? Vì sao?
a. Quản lí thu, chi là
việc quản lí các nguồn thu nhập và các khoản chi tiêu của tất cả các thành viên
trong gia đình.
b. Mục đích của quản lí
thu, chi trong gia đình là duy trì những thói quen chi tiêu tích cực và hạn chế
những thói quen chi tiêu không tích cực.
c. Chỉ khi nào được chi
tiêu theo sở thích, thoả mãn mọi nhu cầu của các thành viên trong gia đình thì
mới đạt được mục tiêu tự do tài chính.
d. Muốn nâng cao chất
lượng cuộc sống thì mỗi gia đình đều phải có kĩ năng quản lí thu, chi.
Lời giải:
- Quan điểm a không đúng.
+ Không phải mọi thành viên (như trẻ nhỏ, người già) đều tham gia vào các hoạt động tạo nên các nguồn thu nhập và chi tiêu trong gia đình.
- Quan điểm b đúng.
+ Việc quản lý là cần thiết để duy trì thói quen tốt và kiểm soát những thói quen xấu.
Luyện tập 2 SGK Kinh tế Pháp luật 12 (trang 56): Em hãy cho biết việc làm
của nhân vật trong các trường hợp dưới đây có ý nghĩa thế nào trong quản lý
thu, chi gia đình:
a. Chị D luôn ghi chép
tất cả các khoản chỉ và lập bảng theo dõi chi tiêu hằng tháng của gia đình để
có sự điều chỉnh vào tháng sau nếu cần thiết.
b. Mặc dù thu nhập gia
đình còn thấp nhưng vợ chồng chị B thống nhất duy trì tiết kiệm 20% thu nhập
mỗi tháng để bảo đảm quy tắc thu, chi 50/30/20.
c. Hằng tháng, vợ chồng
chị Q thường xác định hạn mức mua sắm của hai vợ chồng để không ảnh hưởng đến
khoản tiết kiệm chung của gia đình.
Lời giải:
a. Chị D: Việc ghi chép tất cả các khoản chi và lập bảng theo dõi chi tiêu hàng tháng giúp kiểm soát chính xác tài chính, nhận biết được những khoản chi tiêu lãng phí để điều chỉnh trong các tháng tiếp theo.
b. Chị B: Việc vợ chồng Chị B thống nhất duy trì tiết kiệm 20% thu nhập mỗi tháng là một thói quen rất tốt, giúp tạo quỹ dự phòng cho tình huống bất ngờ và đạt mục tiêu lâu dài dù thu nhập thấp.
c. Chị Q: Việc xác định hạn mức mua sắm hàng tháng giúp vợ chồng Chị Q kiểm soát được việc chi tiêu không thiết yếu, bảo vệ được khoản tiết kiệm chung.
Luyện tập 3 SGK Kinh tế Pháp luật 12 (trang 57): Em hãy liệt kê những thói quen chi tiêu tích cực trong gia
đình và kết quả của những thói quen đó.
Lời giải:
- Lập kế hoạch chi tiêu:
- Tiết kiệm: Đảm bảo an toàn tài chính cho gia đình, có sẵn nguồn vốn để thực hiện các dự định lớn, giúp gia đình có thêm thu nhập thụ động từ tiền lãi tiết kiệm
- So sánh giá cả:
Luyện tập 4 SGK Kinh tế Pháp luật 12 (trang 57): Em hãy đọc trường hợp
dưới đây và trả lời câu hỏi
Trường hợp. Đầu
năm, vợ chồng anh A thống nhất đặt mục tiêu mỗi tháng sẽ dành 60% thu nhập cho
các chi tiêu thiết yếu, tiết kiệm 20% thu nhập gia đình để có đủ tiền mua xe
máy nhưng hai tháng nay, anh A bị mất việc, thu nhập gia đình bị giảm sút, kinh
tế gia đình eo hẹp mà vợ anh vẫn quyết tâm thực hiện mục tiêu tiết kiệm đã đặt
ra bằng cách cắt giảm một số chi tiêu thiết yếu trong gia đình.
Em hãy chỉ ra những biểu
hiện quản lí thu, chi gia đình hợp lí, không hợp lí trong trường hợp trên. Em
hãy đưa ra lời khuyên cho gia đình để quản lí thu, chi gia đình hiệu quả hơn.
Lời giải:
- Việc vợ chồng anh A thống nhất đặt mục tiêu (60% thiết yếu, 20% tiết kiệm) từ đầu năm là hành động cần thiết để đạt mục tiêu tài chính là hoàn toàn hợp lí. Tuy nhiên, khi anh A bị mất việc, thu nhập gia đình bị giảm sút, kinh tế gia đình eo hẹp nhưng vợ anh vẫn quyết tâm thực hiện mục tiêu tiết kiệm. Điều này sẽ làm ảnh hưởng đến sức khỏe gia đình (ăn uống, mua sắm.v.v.). Trong trường hợp này, vợ chồng anh cần điều chỉnh lại kế hoạch tiết kiệm, ưu tiên chi tiêu thiết yếu và cắt giảm các khoản không quan trọng thay vì cắt giảm nhu cầu sống cơ bản của các thành viên trong gia đình.
Vận dụng
Vận dụng 1 SGK Kinh tế Pháp luật 12 (trang 57): Em hãy liệt kê những mục tiêu tài chính và kế hoạch thực hiện các mục tiêu đó trong gia đình em.
Lời giải:
* Dưới đây là một số mục
tiêu tài chính và kế hoạch thực hiện các mục tiêu đó trong gia đình em:
- Mục tiêu: Tiết kiệm
cho giáo dục
+ Kế hoạch:
- Mục tiêu: Du lịch hàng
năm
+ Kế hoạch:
Vận dụng 2 SGK Kinh tế Pháp luật 12 (trang 57): Em hãy viết bài luận ngắn chia sẻ suy nghĩ của mình về nhận
định “Quản lý thu, chi trong gia đình trở thành cầu nối giúp các thành viên
trong gia đình hiểu nhau và sống hạnh phúc hơn”.
Bài tham khảo:
- Theo em, nhận định “Quản lý thu, chi trong gia đình trở thành cầu nối giúp các thành viên trong gia đình hiểu nhau và sống hạnh phúc hơn” hoàn toàn chính xác. Điều này giúp các thành viên hiểu rõ thu nhập và cách chi tiêu của nhau, từ đó đưa ra các quyết định hợp lý, giảm thiểu mâu thuẫn không đáng có. Hơn nữa, việc cởi mở, cùng nhau quản lý thu chi thể hiện sự tôn trọng và tin tưởng lẫn nhau giữa các thành viên, giúp sợi dây liên kết giữa mọi người bền chặt hơn, tạo động lực để cả gia đình cùng hướng tới những mục tiêu chung như đầu tư hay tiết kiệm cho tương lai.
---------------------------------------