Mở đầu SGK Kinh tế Pháp luật 12 (trang 18): Em hãy nêu tên một tổ chức kinh tế quốc tế mà Việt Nam tham gia và cho biết lợi ích của việc tham gia đó đối với sự phát triển kinh tế - xã hội ở nước ta hiện nay.
Trả lời:
- Năm 2007, Việt Nam gia nhập Tổ chức thương mại thế giới (WTO). Việc ra nhập tổ chức thương mại thế giới (WTO) đem lại cho Việt Nam:
+ Tiếp cận nhiều thị trường hơn và mở rộng cơ hội phát triển
+ Tiếp cận các tiến bộ khoa học công nghệ, thu hút nguồn vốn đầu tư nước ngoài.
+ Học hỏi kinh nghiệm phát triển kinh tế và quản lí của các nước trên thế giới.
1. Khái niệm và sự cần thiết hội nhập kinh tế quốc tế
Câu hỏi 1 SGK Kinh tế Pháp luật 12 (trang 20): Em hãy cho biết để tham
gia Hiệp định RCEP, các quốc gia phải cam kết thực hiện những điều gì. Lợi ích
của họ được đảm bảo như thế nào?
Trả lời:
* Để tham gia Hiệp định RCEP, các quốc gia phải cam kết thực hiện những điều sau:
+ Tuân thủ cơ chế thực thi chặt chẽ.
+
- Lợi ích của các quốc gia thành viên được đảm bảo như sau:
+ Thiết lập nền tảng quan hệ đối tác kinh tế chất lượng cao, toàn diện, hiện đại, cùng có lợi.
+ Thiết kế các cam kết trong Hiệp định phù hợp để tuân thủ chuẩn mực quốc tế chung và mang lại lợi ích cho các bên.
+ Tạo điều kiện thuận lợi mở rộng đầu tư và thương mại trong khu vực, đóng góp vào phát triển và tăng trưởng kinh tế toàn cầu.
Câu hỏi 2 SGK Kinh tế Pháp luật 12 (trang 20): Từ thông tin và biểu đồ trên, em hãy chỉ ra đóng góp của các hoạt động hội nhập kinh tế quốc tế đối với sự phát triển của Việt Nam.
Trả lời:
- Vốn đầu tư nước ngoài (FDI) tăng, chiếm khoảng 22% vốn đầu tư xã hội ở Việt Nam giai đoạn 2011 - 2020 và đóng góp ngày càng lớn vào GDP.
- Hoạt động xuất khẩu được thúc đẩy, chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại, nâng cao thu nhập, đóng góp tích cực cho tăng trưởng kinh tế.
Câu hỏi 3 SGK Kinh tế Pháp luật 12 (trang 20): Hãy lí giải vì sao các
quốc gia, nhất là các nước đang phát triển như Việt Nam nhải tích cực hội nhập
kinh tế quốc tế.
Trả lời:
- Hội nhập kinh tế quốc tế là cơ hội tiếp cận và sử dụng các nguồn lực bên ngoài (khoa học - công nghệ, tài chính, kinh nghiệm quản lí…). Từ đó tận dụng thời cơ phát triển rút ngắn, khắc phục nguy cơ tụt hậu, thu hẹp khoảng cách với các nước tiên tiến, nhất là Việt Nam và các nước đang phát triển.
2. Các hình thức hội nhập kinh tế quốc tế
Câu hỏi 1 SGK Kinh tế Pháp luật 12 (trang 24): Từ thông tin 1, em hãy
nêu đặc điểm của các cấp độ hội nhập kinh tế quốc tế và cho biết Việt Nam đã
thực hiện hội nhập kinh tế quốc tế theo các cấp độ đó như thế nào. Nêu ý nghĩa
của việc thực hiện các cấp độ hội nhập đó đối với sự phát triển kinh tế Việt
Nam.
Trả lời:
- Hội nhập kinh tế song phương: Là sự liên kết, hợp tác giữa hai quốc gia dựa trên nguyên tắc bình đẳng, cùng có lợi.
+ Việt Nam kí kết trên 90 Hiệp định thương mại song phương, mở rộng quan hệ hợp tác với hơn 170 quốc gia.
* Ý nghĩa: Giúp Việt Nam mở rộng thị trường, thu hút vốn đầu tư nước ngoài, nâng cao thu nhập cho người lao động, tạo nhiều cơ hội việc làm, phát triển du lịch.
- Hội nhập kinh tế khu
vực: Là quá trình liên kết, hợp tác giữa các quốc gia trong một khu vực.
+ Việt Nam chủ động tham gia các hình thức như Hiệp định thương mại tự do Việt Nam – Liên minh châu Âu, Diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC), Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC), Hiệp định đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP).
* Ý nghĩa: Có cơ hội hoàn thiện thể chế theo hướng tiếp cận chuẩn mực của các nước tiên tiến, tăng năng suất lao động, nâng cao trình độ phát triển của nền kinh tế, hoàn thiện môi trường kinh doanh.
- Hội nhập kinh tế toàn cầu: Là quá trình liên kết, gắn kết giữa các quốc gia, vùng lãnh thổ với nhau thông qua việc tham gia các tổ chức kinh tế toàn cầu.
+ Việt Nam tích cực, chủ động tham gia các tổ chức kinh tế toàn cầu như Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), Liên hợp quốc, Quỹ tiền tệ Quốc tế.
* Ý nghĩa: Sau 15 năm gia nhập WTO, Việt Nam thuộc top 20 quốc gia thu hút nhiều FDI nhất thế giới, trở thành điểm thu hút đầu tư hấp dẫn. Tổng kim ngạch xuất khẩu năm 2021 đạt 668,5 tỷ USD, tăng gần 800% so với năm 2016.
Câu hỏi 2 SGK Kinh tế Pháp luật 12 (trang 24): Từ thông tin 2, em hãy nêu các hoạt động kinh tế đối ngoại
cơ bản trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế và ý nghĩa của các hoạt động đó
đối với Việt Nam.
Trả lời:
- Các hoạt động kinh tế
đối ngoại cơ bản trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế:
+ Thương mại quốc tế.
+ Đầu tư quốc tế.
+ Các dịch vụ ngoại tệ.
- Ý nghĩa của các hoạt
động đó đối với Việt Nam.
+ Thương mại quốc tế:
+ Đầu tư quốc tế: giúp Việt Nam được học hỏi các kinh nghiệm quản lí, sản xuất, phát triển nguồn nhân lực, tạo thêm việc làm, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại, tăng cường nguồn vốn cho ngân sách nhà nước.
+ Các dịch vụ ngoại tệ: giúp cải thiện cán cân thanh toán quốc tế nhờ tạo nguồn thu ngoại tệ.
3. Đường lối, chính sách hội nhập kinh tế quốc tế của việt nam
Câu hỏi 1 SGK Kinh tế Pháp luật 12 (trang 25): Từ thông tin 1 và 2, em
hãy cho biết chính sách hợp tác đầu tư nước ngoài của Nhà nước ta giai đoạn
2021 - 2030 có ý nghĩa gì trong thực hiện đường lối hội nhập kinh tế của Đảng
ta.
Trả lời:
* Việc thực hiện các
chính sách trên giúp nước ta:
- Thu hút nguồn công
nghệ tiên tiến đầu tư
- Kết nối với chuỗi sản
xuất và cung ứng toàn cầu.
- Tạo cơ hội phát triển
doanh nghiệp trong nước.
- Nâng hạng môi trường
kinh doanh.
Câu hỏi 2 SGK Kinh tế Pháp luật 12 (trang 25): Em hãy nhận xét việc thực hiện chủ trương, chính sách hội
nhập kinh tế quốc tế của Đảng và Nhà nước ta của ông T trong trường hợp trên.
Theo em, việc làm đó ảnh hưởng thể nào đến hoạt động hội nhập kinh tế quốc tế
của nước ta?
Trả lời:
- Việc ông T tháo gỡ thiết bị giám sát hành trình trên tàu để đi khai thác bất hợp pháp ở vùng biển nước ngoài là một việc làm tiêu cực, vi phạm chủ trương, chính sách hội nhập kinh tế quốc tế của Đảng và Nhà nước ta. Điều này làm ảnh hưởng đến quan hệ thương mại và hợp tác giữa Việt Nam và các nước khác, gây mất niềm tin từ các đối tác nước ngoài. Hơn nữa, việc khai thác bất hợp pháp cũng có thể gây hậu quả tiêu cực cho nguồn lợi thủy sản và môi trường biển, ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của nước ta.
Câu hỏi 3 SGK Kinh tế Pháp luật 12 (trang 25): Em hãy xác định trách
nhiệm của bản thân trong hội nhập kinh tế quốc tế của đất nước
Trả lời:
Để thực hiện trách nhiệm
của bản thân trong hội nhập kinh tế quốc tế, em có thể thực hiện một số biện
pháp sau:
+
+
+
+
+
Luyện tập
Luyện tập 1 SGK Kinh tế Pháp luật 12 (trang 26): Em hãy cho biết phát biểu nào sau đây thể hiện đúng quan niệm về
hội nhập kinh tế quốc tế. Vì sao?
a. Hội nhập kinh tế quốc
tế là quá trình gắn kết nền kinh tế của quốc gia này với nền kinh tế của quốc
gia khác trên thế giới.
b. Trong hội nhập kinh
tế quốc tế, mối quan hệ giữa các quốc gia được xây dựng trên nguyên tắc cùng có
lợi.
c. Khi tham gia một tổ
chức kinh tế quốc tế, mỗi quốc gia thành viên không chỉ có nghĩa vụ tuân thủ mà
phải chủ động đề xuất, tham gia xây dựng những điều khoản quy định của tổ chức.
d. Trong tiền trình hội
nhập kinh tế quốc tế, các quốc gia thường chú trọng đến liên kết với các quốc
gia có trình độ phát triển tương đồng.
Lời giải:
- Phát biểu thể hiện
đúng quan niệm về hội nhập kinh tế quốc tế là: b, c.
b. Mỗi quốc gia thành viên thường đề xuất và thảo luận các điều khoản phù hợp với lợi ích của họ.
c. Khi tham gia một tổ chức kinh tế quốc tế, các quốc gia đều có lợi ích từ việc giao lưu và hợp tác kinh tế, mối quan hệ thường được xây dựng trên nguyên tắc cùng có lợi.
Luyện tập 2 SGK Kinh tế Pháp luật 12 (trang 26): Em hãy cho biết ý kiến nào dưới đây thể hiện đúng sự cần thiết của hội nhập kinh tế quốc tế:
a. Hội nhập kinh tế quốc
tế chỉ cần thiết với những quốc gia đang thiếu các nguồn lực về vốn, lao động,
tài nguyên.
b. Hội nhập kinh tế quốc
tế làm cho nền kinh tế quốc gia ngày càng phụ thuộc
d. Hội nhập kinh tế quốc
tế chỉ cần thiết với các quốc gia đang phát triển cần theo kịp các nước tiên
tiến.
Lời giải:
- Phát biểu thể hiện
đúng sự cần thiết của hội nhập kinh tế quốc tế:
c. Vì hội nhập kinh tế quốc tế tạo cơ hội để mỗi quốc gia thu hút vốn đầu tư, mở rộng thị trường, thúc đẩy tăng trưởng và phát triển kinh tế, chuyển dịch cơ cấu theo hướng hiện đại; nâng cao thu nhập và tạo việc làm.
Luyện tập 3 SGK Kinh tế Pháp luật 12 (trang 26): Em hãy kể tên những hiệp định Việt Nam đã tham gia trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế ứng với mỗi cấp độ hội nhập song phương, hội nhập khu vực và hội nhập toàn cầu và nêu ý nghĩa của việc tham gia này đối với sự phát triển của đất nước.
Lời giải:
Luyện tập 4 SGK Kinh tế Pháp luật 12 (trang 26): Em hãy tìm hiểu và giới thiệu một số kết quả thực hiện chủ trương dưới đây ở địa phương em:
Chiến lược tổng thể hội
nhập quốc tế đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 chủ trương gia tăng mức độ
liên kết giữa các tỉnh, vùng, phát huy thế mạnh của từng địa phương, khuyến
khích tạo điều kiện các địa phương chủ động tích cực hội nhập kinh tế quốc tế.
Lời giải:
- Tại Bắc Ninh quên em, chủ trương hội nhập đã mang lại kết quả rõ rệt như: việc tăng cường liên kết giữa các tỉnh; tích cực tham gia các hội thảo, hội nghị đầu tư lớn (như Gặp gỡ Nhật Bản 2023) để nắm bắt xu hướng; đồng thời mở rộng hợp tác quốc tế với nhiều đối tác từ Ấn Độ, Nhật Bản, Hàn Quốc, giúp thu hút vốn đầu tư và khẳng định sự chủ động, tích cực của địa phương trong công cuộc phát triển kinh tế chung của cả nước.
Luyện tập 5 SGK Kinh tế Pháp luật 12 (trang 26): Từ quan điểm chỉ đạo trong Nghị quyết số 06-NQ/TW của Đảng “Hội nhập kinh tế quốc tế là sự nghiệp của toàn dân; doanh nhân, doanh nghiệp và đội ngũ trí thức là lực lượng đi đầu”, em hãy cho biết mỗi công dân nên làm gì để đóng góp vào công cuộc hội nhập kinh tế quốc tế của đất nước.
Lời giải:
- Để thực hiện trách
nhiệm của bản thân trong hội nhập kinh tế quốc tế, mỗi công dân cần:
+ Tuân thủ đầy đủ pháp luật Nhà nước.
+ Giữ gìn bản sắc văn hóa đồng thời tích cực giao lưu, học hỏi với thế giới.
+ Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, tiêu dùng sản phẩm bền vững.
+ Rèn luyện kỹ năng mềm và trình độ chuyên môn (bao gồm ngoại ngữ).
Vận dụng
Em hãy viết bài chia sẻ
suy nghĩ của mình về cơ hội đối với lao động trẻ trong bối cảnh hội nhập kinh
tế quốc tế sâu rộng hiện nay và những việc học sinh cần làm để tận dụng cơ hội
đó.
Bài tham khảo:
- Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng hiện nay, lao động trẻ đang đứng trước những cơ hội lớn để nâng cao vị thế và đời sống, gia tăng việc làm và nâng cao chất lượng việc làm. Hội nhập không chỉ mở ra các cơ hội phát triển nghề nghiệp mà còn tạo ra môi trường làm việc chuyên nghiệp, cơ hội tiếp cận với những việc làm với trình độ công nghệ cao, nhận được sự tôn trọng bình đẳng và được bảo vệ quyền lợi theo chuẩn mực toàn cầu. Để thực hiện hóa những cơ hội đó, mỗi học sinh cần tích cực học tập, rèn luyện để nâng cao trình độ kiến thức và kĩ năng nhằm đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao của thị trường lao động. Bên cạnh việc trang những kiến thức khoa học và tư duy khởi nghiệp, chúng ta phải không ngừng tìm hiểu về sự đa dạng văn hóa và kinh tế của các nước trên thế giới, đồng thời phê phán, giữ vững tinh thần đấu tranh chống lại các hành vi mang tính kì thị, phân biệt, chia rẽ giữa các quốc gia, dân tộc. Qua đó khẳng định bản lĩnh của mình trong công cuộc phát triển đất nước bền vững.
---------------------------------------