Mở đầu SGK Kinh tế Pháp luật 12 (trang 33): Các hình ảnh trên gợi cho em về chính sách an sinh xã hội nào của Nhà nước ta? Em hãy chia sẽ những hiểu biết của mình về chính sách đó.
Trả lời:
- Hình ảnh 1 và 2 gợi
cho em liên tưởng đến chính sách trợ giúp xã hội của Nhà nước Việt Nam.
- Chia sẻ hiểu biết: Chính sách trợ giúp xã hội nhằm bảo vệ phổ cập đối với mọi thành viên trong xã hội trên cơ sở sự tương trợ cộng đồng, chia sẻ rủi ro.
+ Nó bao gồm: Trợ cấp xã hội đột xuất (khi gặp thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh) và các chương trình trợ giúp thường xuyên tại cộng đồng dành cho những người thuộc nhóm hoàn cảnh đặc biệt khó khăn (như trẻ mồ côi, người khuyết tật nặng, người cao tuổi), từ đó giúp họ ổn định đời sống.
1. An sinh xã hội và một số chính sách an sinh xã hội cơ bản
Câu hỏi 1 SGK Kinh tế Pháp luật 12 (trang 35): Em hãy đọc các nội dung trên và cho biết an sinh xã hội là
gì. Hãy nêu tên, đặc điểm và ý nghĩa của các chính sách an sinh xã hội cơ bản.
Trả lời:
- An sinh xã hội là hệ
thống các chính sách can thiệp của Nhà nước và các lực lượng xã hội thực hiện
nhằm giảm mức độ nghèo đói, nâng cao năng lực tự bảo vệ của người dân và xã hội
trước những rủi ro hay nguy cơ giảm hoặc mất thu nhập, bảo đảm ổn định, phát
triển và công bằng xã hội.
* Đặc điểm và ý nghĩa của
các chính sách an sinh xã hội cơ bản:
- Chính sách hỗ trợ việc
làm, thu nhập và giảm nghèo:
+ Đặc điểm: Tập trung
vào việc tạo cơ hội làm việc, tham gia thị trường lao động để có thu nhập.
+ Ý nghĩa:
- Chính sách về bảo hiểm:
+ Đặc điểm:
+ Ý nghĩa: Tăng cường an ninh tài chính, giảm rủi ro, đối mặt tình huống khẩn cấp.
- Chính sách trợ giúp xã
hội:
+ Đặc điểm:
+ Ý nghĩa: Hỗ trợ đều đặn cho đối tượng khó khăn (người khuyết tật, mồ côi, cao tuổi) và trợ cấp đột xuất tình huống khẩn cấp.
- Chính sách bảo đảm các
dịch vụ xã hội cơ bản:
+ Đặc điểm: Hỗ trợ người
dân tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản như giáo dục, y tế, nhà ở, nước sạch,
thông tin.
+ Ý nghĩa: Giảm bất bình đẳng, nâng cao chất lượng đời sống, bảo đảm quyền tiếp cận đặc biệt là cho người khó khăn và người nghèo.
Câu hỏi 2 SGK Kinh tế Pháp luật 12 (trang 35): Qua những thông tin
trên, em hãy giải thích sự cần thiết của các chính sách an sinh xã hội ở nước
ta hiện nay.
Trả lời:
-
-
-
2. Vai trò của an sinh xã
Câu hỏi 1 SGK Kinh tế Pháp luật 12 (trang 37): Qua các thông tin trên,
em hãy nhận xét kết quả của việc thực hiện các chính sách an sinh xã hội của
Việt Nam.
Trả lời:
- Năm 2022, Việt Nam
đã triển khai nhiều chính sách an sinh xã hội và đã đạt được những thành tựu
đáng ghi nhận. Những thành tựu đạt được của nhà nước Việt Nam đã cơ bản đảm bảo quyền an sinh theo Hiến pháp 2013, đạt chuẩn quốc tế, toàn diện và công bằng. Số lượng việc làm được gia tăng, tạo thu nhập cho người lao động,
Câu hỏi 2 SGK Kinh tế Pháp luật 12 (trang 37): Theo em, các chính sách an sinh xã hội có vai trò như thế
nào đối với người thụ hưởng chính sách và sự phát triển kinh tế - xã hội?
Trả lời:
+ Đối với người được hưởng: Được cung cấp các dịch vụ xã hội cơ bản (giáo dục, nhà ở, nước sạch, y tế...), tăng thu nhập cho đối tượng yếu thế và hỗ trợ tìm kiếm việc làm.
+ Đối với sự phát triển kinh tế - xã hội: Nâng cao đời sống tinh thần, vật chất cho dân; thu hẹp chênh lệch giữa các nhóm dân cư, vùng miền; giảm bất bình đẳng, xóa đói giảm nghèo; quản lý xã hội hiệu quả hơn.
Luyện tập
Luyện tập 1 SGK Kinh tế Pháp luật 12 (trang 37): Em hãy cho biết ý kiến của mình về những nhận định sau:
a. An sinh là hệ thống
các chính sách, chương trình do Nhà nước thực hiện.
b. An sinh xã hội là sự
đảm bảo thực hiện các quyền cơ bản của con người.
c. An sinh xã hội là
chính sách dành cho tất cả mọi người trong xã hội
d. Hệ thống chính sách
an sinh xã hội gồm chính sách hỗ trợ việc làm, chính sách về bảo hiểm và chính
sách trợ giúp xã hội.
Lời giải:
a. Đúng nhưng chưa đầy
đủ vì an sinh xã hội còn do các lực lượng xã hội thực hiện.
b. Đúng vì an sinh xã hội nhằm hạn chế, khắc phục, phòng ngừa rủi ro khi bị giảm hoặc mất thu nhập; bảo đảm các quyền cơ bản của con người.
c. Đúng vì mục
đích của an sinh xã hội là đảm bảo cho các thanh viên trong cộng đồng có
quyền tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản và được bảo vệ trước các rủi ro có thể
xảy ra trong cuộc sống.
d. Đúng nhưng chưa đầy
đủ vì hệ thống chính sách an sinh xã hội gồm chính sách hỗ trợ việc làm, chính
sách về bảo hiểm và chính sách trợ giúp xã hội và chính sách bảo đảm các dịch
vụ xã hội cơ bản.
Luyện tập 2 SGK Kinh tế Pháp luật 12 (trang 38): Em hãy cho biết các
thông tin dưới đây đề cập đến việc thực hiện chính sách an sinh xã hội nào.
Điều này mang lại lợi ích gì cho những người thụ hưởng và xã hội?
a. Trung tâm dịch vụ
việc làm thuộc Sở Lao động - Thương binh và Xã hội của tỉnh C đã tổ chức “Hội
chợ việc làm”, các lớp bồi dưỡng nâng cao tay nghề và mời chuyên gia tập huấn
chuyển giao tiến bộ khoa học kĩ thuật vào sản xuất.
b. Chị H là lao động tự
do, có tham gia bảo hiểm y tế. Một lần, chẳng may bị tai nạn giao thông, chị đã
được hưởng các chính sách về chăm sóc sức khoẻ, được hỗ trợ thanh toán chi phí
khám chữa bệnh và được hỗ trợ một phần thu nhập để đảm bảo cuộc sống.
c. Ở tỉnh A, các gia
đình, người có công với cách mạng nhận được nhiều chế độ ưu đãi: được trợ cấp
thường xuyên, ưu tiên về nhà ở, chăm sóc sức khoẻ, vay vốn từ quỹ quốc gia giải
quyết việc làm để phát triển sản xuất; các cơ sở sản xuất kinh doanh của
thương, bệnh binh và người có công được hỗ trợ,... Tỉnh còn có các cơ sở nuôi
dưỡng thương binh, bệnh binh nặng, thân nhân liệt sĩ.
Lời giải:
- Trường hợp a.
+ Chính sách an sinh xã
hội: chính sách hỗ trợ việc làm
+ Lợi ích:
- Trường hợp b.
+ Chính sách an sinh xã
hội: chính sách bảo hiểm xã hội
+ Lợi ích:
- Trường hợp c.
+ Chính sách an sinh xã
hội: chính sách hỗ trợ người có công và thân nhân người có công với cách
mạng
+ Lợi ích: tri ân
những người có công với cách mạng; giúp những người có công với cách mạng và
thân nhân của họ giảm thiểu khó khăn trong cuộc sống.
Luyện tập 3 SGK Kinh tế Pháp luật 12 (trang 38): Em hãy kể tên và làm rõ
vai trò của các chính sách an sinh xã hội cơ bản trong việc đảm bảo ổn định
cuộc sống cho người dân nơi em đang sống.
Lời giải:
- Dưới đây là một số
chính sách an sinh xã hội cơ bản và vai trò của chúng trong việc đảm bảo ổn
định cuộc sống cho người dân tại Hưng Yên, nơi em đang sinh sống:
+ Chính sách hỗ trợ việc
làm:
+ Chính sách về bảo hiểm
xã hội và bảo hiểm y tế:
+ Chính sách trợ giúp xã hội: Cải thiện chất lượng sống cho người già neo đơn, trẻ mồ côi, người khuyết tật, người nghèo.
+ Chính sách bảo đảm các
dịch vụ xã hội cơ bản:
Luyện tập 4 SGK Kinh tế Pháp luật 12 (trang 38): Em hãy nêu trách nhiệm
của bản thân trong việc góp phần thực hiện các chính sách an sinh xã hội tại địa
phương.
Lời giải:
- Trách nhiệm của bản
thân trong việc góp phần thực hiện các chính sách an sinh xã hội tại địa
phương:
+ Tìm hiểu, chia sẻ thông tin đến mọi người xung quanh về các chính sách an sinh xã hội của địa phương, bao gồm đối tượng thụ hưởng, quyền lợi, nghĩa vụ.
+ Tuân thủ quy định về tham gia bảo hiểm xã hội, y tế, và các chương trình hỗ trợ nếu thuộc diện đủ điều kiện.
+ Tham gia các hoạt động tình nguyện, thiện nguyện để hỗ trợ trực tiếp người già neo đơn, người nghèo, trẻ mồ côi.
Vận dụng
Em hãy tìm hiểu một số
chính sách an sinh xã hội ở địa phương và viết báo cáo thu hoạch thể hiện ý
nghĩa của chính sách đó.
Tham khảo:
Bài tham khảo: Báo cáo
thu hoạch về các chính sách an sinh xã hội tại Bắc Ninh
I. Tổng
quan về chính sách an sinh xã hội tại Bắc Giang
- Tại Bắc Giang, an sinh xã hội là phần quan trọng của chính sách xã hội, hướng tới bảo đảm quyền lợi cơ bản và thúc đẩy sự phát triển chung của xã hội. Hệ thống chính sách được triển khai rộng rãi, bao gồm:
+ Chính sách hỗ trợ việc làm: tạo cơ hội việc làm cho người lao động, giúp họ có thu nhập ổn định.
+ Chính sách bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế: bảo vệ trước các rủi ro tài chính, sức khỏe
+ Chính sách trợ giúp xã hội: Hỗ trợ những người có hoàn cảnh khó khăn, như người già không có người chăm sóc, trẻ em mồ côi, người khuyết tật, người nghèo.
+ Chính sách về nhà ở xã hội: triển khai các dự án nhà ở xã hội (36 dự án giai đoạn 2021-2030).
II. Ý nghĩa của các chính sách an sinh xã hội
- Những chính sách này không chỉ bảo vệ quyền lợi, giúp người dân đối mặt với rủi ro, mà còn tạo điều kiện tiếp cận các dịch vụ cơ bản, góp phần quan trọng vào sự phát triển bền vững của kinh tế và xã hội tỉnh nhà.
---------------------------------------