1. Bối cảnh lịch sử
Khai thác tư liệu 1, 2 và thông tin trong mục, hãy nêu một số nét chính về bối cảnh lịch sử dẫn đến phong trào nông dân ở Đàng Ngoài.
Trả lời:
- Vào giữa thế kỉ XVIII, chính quyền phong kiến Đàng Ngoài lâm vào khủng hoảng sâu sắc.
- Chúa Trịnh giữ mọi quyền hành, quanh năm tổ chức hội hè, yến tiệc, phung phí tiền của.
- Ruộng đất của nông dân bị địa chủ, quan lại lấn chiếm. Hạn hán, lụt lội xảy ra liên tiếp dẫn đến nạn mất mùa. Đê điều nhiều năm bị vỡ làm nhà cửa bị ngập, sản xuất nông nghiệp đình đốn.
- Thủ công nghiệp và thương nghiệp: Ngày càng sa sút, điều tàn.
=> Cuộc sống khó khăn về mọi mặt đã thúc đẩy nông dân Đàng Ngoài vùng lên khởi nghĩa chống lại chính quyền phong kiến.
2. Một số cuộc khởi nghĩa
lớn của phong trào nông dân Đàng Ngoài
Khai thác lược đồ 7.1 và thông tin trong mục, hãy cho biết thời gian bùng nổ, diễn biến chính của một số cuộc khởi nghĩa tiêu biểu trong phong trào nông dân Đàng Ngoài thế kỉ XVIII
Trả lời:
- Hoàng Công Chất (1739 – 1769):
+ Khởi nghĩa ở Sơn Nam, lập căn cứ ở Mường Thanh (Điện Biên); giúp dân ổn định cuộc sống, bảo vệ biên giới; thất bại năm 1769.
- Nguyễn Danh Phương (1740 – 1751):
+ Căn cứ ở Tam Đảo (Phú Thọ), mở rộng ra Sơn Tây, Thái Nguyên, Tuyên Quang; thất bại năm 1751.
- Nguyễn Hữu Cầu (1741 – 1751):
+ Hoạt động ở Hải Phòng, Quảng Ninh; đánh lên Thăng Long, lan vào Thanh - Nghệ; thất bại năm 1751.
3. Kết quả, ý nghĩa lịch sử
và tác động của phong trào nông dân ở Đàng Ngoài thế kỉ XVIII
Hãy cho
biết kết quả, ý nghĩa và tác động của phong trào nông dân Đàng Ngoài đối với xã
hội Đại Việt thế kỉ XVIII
Trả lời:
- Kết quả: Các cuộc khởi nghĩa kéo dài hàng chục năm nhưng đều thất bại, nhiều thủ lĩnh bị bắt và xử tử.
- Ý nghĩa:
+ Buộc chúa Trịnh phải khuyến khích khai hoang, đưa nông dân lưu tán về quê làm ăn.
Luyện tập
Lập sơ đồ
tư duy về một số cuộc khởi nghĩa lớn trong phong trào nông dân Đàng Ngoài thế
kỉ XVIII.
Trả lời:
Vận dụng
Tìm
hiểu thông tin từ sách, báo và internet, hãy viết đoạn văn (khoảng 5 - 7 dòng)
giới thiệu về một di tích hoặc lễ hội còn tồn tại đến ngày nay gắn với tên tuổi
một thủ lĩnh của cuộc khởi nghĩa nông dân ở Đàng Ngoài thế kỉ XVIII.
Tham khảo:
- Đồn Úc Kỳ (xã Phú Bình tỉnh Thái Nguyên) là di tích lịch sử gắn liền với cuộc khởi nghĩa Nguyễn Danh Phương (1740 - 1751) chống lại triều đình Lê - Trịnh. Được xây dựng trên quả đồi thấp án ngữ con đường từ Thái Nguyên xuống Hà Châu, đồn có kiến trúc kiên cố với sân luyện quân, dãy nhà ở, giếng nước, cùng suối lớn và sông sâu bảo vệ xung quanh. Nhờ tiếp giáp các cánh đồng màu mỡ của Đại Từ, nơi đây từng là căn cứ quan trọng giúp nghĩa quân tập trung lực lượng và tích trữ lương thực. Dù bị triều đình công phá vào năm 1751 khiến nghĩa quân tan rã, dấu vết phế tích đồn Úc Kỳ ngày nay vẫn là nhân chứng cho một thời oanh liệt và là niềm tự hào của người dân Phú Bình.
---------------------------------------
Trên đây là phần tổng hợp lời Giải Lịch sử 8 Bài 7 Khởi nghĩa nông dân ở Đàng Ngoài thế kỉ XVIII (chi tiết nhất), giúp bạn hiểu rõ bối cảnh, diễn biến và ý nghĩa lịch sử của các sự kiện quan trọng trong chương trình. Hy vọng rằng qua bài học này, bạn không chỉ nắm vững kiến thức phục vụ cho kỳ thi mà còn thêm trân trọng những giá trị truyền thống và bài học kinh nghiệm của cha ông. Để tiếp tục hành trình khám phá những giai đoạn lịch sử hào hùng này, hãy xem trọn bộ lời giải SGK tại link dưới đây.
>>> Full lời giải SGK Lịch sử 8 - Kết nối tri thức: Xem ngay!