1. Khái quát về quá trình khai phá vùng đất phía Nam của Đại Việt từ thế kỉ XVI đến thế kỉ XVIII
Khai thác sơ đồ hình 6.2 và thông tin trong mục, hãy trình bày khái quát công cuộc khai phá vùng đất phía Nam trong các thế kỉ XVI – XVIII.
Trả lời:
- Năm Đầu thế kỉ XVI: Dân cư ở Thuận – Quảng còn thưa thớt.
- Năm 1558: Nguyễn Hoàng vào trấn thủ vùng Thuận Hoá.
- Năm 1611: Nguyễn Hoàng lập phủ Phú Yên (nay thuộc tỉnh Đắk Lắk).
- Năm 1653: Dinh Thái Khang (nay thuộc tỉnh Khánh Hoà) được thành lập.
- Năm 1693: Đặt trấn Thuận Thành, sau đổi là phủ Bình Thuận (vùng đất nay thuộc các tỉnh Khánh Hoà, Lâm Đồng).
- Năm 1698: Phủ Gia Định (nay gồm các tỉnh Đồng Nai, Tây Ninh, Đồng Tháp và Thành phố Hồ Chí Minh) được thành lập.
- Năm 1757: Chúa Nguyễn hoàn thiện hệ thống chính quyền trên vùng đất Nam Bộ tương đương như ngày nay.
2. Kết quả, ý nghĩa của công cuộc khai phá vùng đất phía Nam
Khai thách thông tin trong mục, hãy trình bày kết quả, ý nghĩa của công cuộc khai phá vùng đất phía Nam của Đại Việt
Trả lời:
- Kết quả:
+ Đến cuối thế kỉ XVIII, chúa Nguyễn đã làm chủ một vùng rộng lớn từ phía nam dải Hoành Sơn đến mũi Cà Mau.
+ Phạm vi bao gồm cả các đảo, quần đảo ở Biển Đông và vịnh Thái Lan.
- Ý nghĩa:
+ Góp phần biến vùng đất hoang sơ phía Nam dần trở thành một phần lãnh thổ không thể tách rời của Đại Việt.
+ Khẳng định quá trình khai thác, thực thi chủ quyền từ rất sớm và liên tục của Việt Nam tại hai quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa
+ Biến vùng đất mới thành trung tâm sản xuất nông nghiệp và giao thương lớn của đất nước.
Luyện tập
Hãy lập bảng tóm tắt về công cuộc khai phá vùng đất phía Nam trong
các thế kỉ XVI - XVIII theo các tiêu chí: thời gian, sự kiện chính.
Trả lời:
Vận dụng
Vận dụng 1 SGK Lịch sử 8 (trang 30): Sưu tầm tư liệu từ sách, báo, internet, hãy giới thiệu về công cuộc khai phá vùng đất phía Nam từ thế kỉ XVI đến thế kỉ XVIII.
Tham khảo:
- Từ thế kỉ XVI đến thế kỉ XVIII, công cuộc khai phá vùng đất phía Nam được đẩy mạnh trong bối cảnh triều đình Chân Lạp suy yếu và không đủ sức quản lý vùng đất phía Đông. Ban đầu, người Việt từ Thuận – Quảng chủ động di cư vào các vùng Mô Xoài, Đồng Nai để lập nghiệp. Các Chúa Nguyễn đã từng bước thực hiện nhiều chính sách ngoại giao và quản lý linh hoạt: từ việc kết thân qua hôn nhân (1620), mở trạm thu thuế tại Sài Gòn (1623), đến việc dung nạp các nhóm di dân người Hoa vào khai phá Mỹ Tho, Biên Hòa (1679). Đỉnh cao là năm 1698, Nguyễn Hữu Cảnh kinh lý miền Nam và thành lập phủ Gia Định, chính thức xác lập chủ quyền của Đại Việt. Bên cạnh đó, bộ máy hành chính được kiện toàn qua việc lập sổ sách quản lý dân đinh, ruộng đất và thu thuế. Bằng phương thức khai phá hòa bình kết hợp đàm phán ngoại giao, các Chúa Nguyễn cùng nhân dân đã biến vùng đất hoang thành những trung tâm kinh tế phát triển và mở rộng đáng kể lãnh thổ quốc gia về phía Nam.
=> Nguồn: https://www.youtube.com/watch?v=Z7DaxQSahVg
Vận dụng 2 SGK Lịch sử 8 (trang 30): Tìm thông tin qua sách, báo, internet vào cho biết vì sao Thành phố Hồ Chí Minh thường tổ chức lễ dâng hương, dân hoa tại đền thờ Lễ thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh tại Công viên Lịch sử - Văn hóa dân tộc. Việc làm này có ý nghĩa như thế nào?
Trả lời:
- Nguyễn Hữu Cảnh là danh tướng kiệt xuất của chúa Nguyễn, có vai trò quan trọng trong việc thiết lập bộ máy chính quyền và mở mang bờ cõi về phương Nam. Ông có công lớn trong việc xác lập chủ quyền và tổ chức hành chính tại các vùng đất Gia Định, Biên Hòa, Vĩnh Long… đặt nền móng cho sự hình thành và phát triển vùng Đông Nam Bộ và Tây Nam Bộ ngày nay. Việc làm này là để tưởng nhớ, bày tỏ lòng biết ơn và ghi nhận công đức của ông, đồng thời góp phần dục truyền thống yêu nước, nâng cao ý thức cộng đồng trong việc bảo tồn và phát huy di sản dân tộc.
---------------------------------------
Trên đây là phần tổng hợp lời Giải Lịch sử 8 Bài 6 Công cuộc khai phá vùng đất phía Nam Từ thế kỉ XVI đến thế kỉ XVIII (chi tiết nhất), giúp bạn hiểu rõ bối cảnh, diễn biến và ý nghĩa lịch sử của các sự kiện quan trọng trong chương trình. Hy vọng rằng qua bài học này, bạn không chỉ nắm vững kiến thức phục vụ cho kỳ thi mà còn thêm trân trọng những giá trị truyền thống và bài học kinh nghiệm của cha ông. Để tiếp tục hành trình khám phá những giai đoạn lịch sử hào hùng này, hãy xem trọn bộ lời giải SGK tại link dưới đây.
>>> Full lời giải SGK Lịch sử 8 - Kết nối tri thức: Xem ngay!