1. Quy mô, mục tiêu và thể chế hoạt động
Câu hỏi 1 SGK Địa lí 11 Kết nối tri thức (trang 38): Dựa vào thông tin mục 1, bảng
9.1 và hình 9.1, hãy xác định quy mô của EU.
Trả lời:
- Quá trình hình thành và phát triển:
+ Năm 1957, Cộng đồng kinh tế châu Âu được thành lập với 6 quốc gia thành viên.
+ Năm 1967, tổ chức này hợp nhất với Cộng đồng Than và Thép châu Âu cùng Cộng đồng Nguyên tử châu Âu để tạo thành Cộng đồng châu Âu (tiền thân của EU).
+ Ngày 1/11/1993, Hiệp ước Ma-xtrích có hiệu lực, đánh dấu cột mốc thành lập chính thức của EU.
- Quy mô hiện tại:
+ Trải qua quá trình phát triển lâu dài, quy mô của EU ngày càng mở rộng về số thành viên, diện tích, số dân và GDP. Tính đến năm 2021, EU có 27 quốc gia thành viên, chiếm khoảng 5,7% số dân và đóng góp 17,8% GDP toàn thế giới.
Câu hỏi 2 SGK Địa lí 11 Kết nối tri thức (trang 39): Dựa vào thông tin mục 2, hãy xác định mục tiêu của EU
Trả lời:
- Mục tiêu của EU:
+ Xây dựng và phát triển liên minh kinh tế và tiền tệ với một đơn vị tiền tệ chung.
+ Xây dựng liên minh chính trị với các chính sách về đối ngoại, an ninh chung.
+ Hợp tác chặt chẽ trong các lĩnh vực tư pháp và nội vụ.
Câu hỏi 3 SGK Địa lí 11 Kết nối tri thức (trang 40): Dựa vào thông tin mục 3 và hình 9.3, hãy xác định thể chế hoạt động của EU thông qua bốn cơ quan ra quyết định và điều hành chính.
Trả lời:
- Hội đồng châu Âu: Là cơ quan quyền lực cao nhất của EU, bao gồm 27 nguyên thủ các nước thành viên. Hội đồng thường họp 4 lần mỗi năm để quyết định đường lối chính trị, thảo luận về thể chế, hiến pháp, chính sách kinh tế, tiền tệ, cũng như thiết lập đường lối an ninh và đối ngoại chung, tuy nhiên không có chức năng thông qua các dự thảo luật.
- Nghị viện châu Âu: Là cơ quan làm luật của EU, đại diện cho công dân EU với nhiệm vụ lập pháp, giám sát hoạt động và quản lý tài chính.
- Uỷ ban Liên minh châu Âu (Uỷ ban châu Âu): Là cơ quan điều hành đại diện cho lợi ích chung của EU, bao gồm Chủ tịch, các Uỷ viên và các ban chức năng. Uỷ ban có nhiệm vụ đề xuất và giám sát thực hiện các dự luật, quản lý ngân sách, hòa giải tranh chấp nội bộ, đồng thời đại diện cho EU trong đối ngoại và đàm phán quốc tế.
- Hội đồng Bộ trưởng EU (Hội đồng Liên minh châu Âu): Là cơ quan làm luật đại diện cho các chính phủ thành viên, nơi các bộ trưởng họp để thảo luận về các dự thảo luật. Cơ quan này bao gồm 250 tiểu ban và nhóm công tác phụ trách 10 lĩnh vực khác nhau như kinh tế, tài chính, an ninh....
2. Vị thế của EU trong nền kinh tế thế giới
Câu hỏi SGK Địa lí 11 Kết nối tri thức (trang 41): Dựa vào thông tin mục II, hãy phân tích vị thế của EU trong nền kinh tế thế giới.
Trả lời:
* Quy mô:
- EU có quy mô kinh tế lớn, năm 2021 chiếm 17,8% GDP toàn cầu và đứng thứ ba thế giới, sau Hoa Kỳ và Trung Quốc.
- GDP/người đạt mức cao (38.234 USD), gấp 3,1 lần mức trung bình toàn cầu.
- Các quốc gia thành viên như Cộng hòa Liên bang Đức, Pháp, I-ta-li-a là những cường quốc kinh tế thuộc nhóm G7.
* Dịch vụ:
- Thương mại: EU là trung tâm thương mại lớn, đối tác hàng đầu của 80 quốc gia; năm 2021 chiếm 31,0% giá trị xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ toàn cầu.
- Đầu tư: EU có giá trị đầu tư ra nước ngoài lớn nhất thế giới năm 2021; tập trung vào dịch vụ, khai thác dầu khí, chế tạo, đồng thời đóng góp nguồn vốn ODA cao nhất thế giới (19,0 tỉ USD) để hỗ trợ phát triển bền vững.
- Tài chính - Ngân hàng: Các hoạt động tài chính của EU có tầm ảnh hưởng lớn đến thế giới; Phrăng-phuốc (Đức), Pa-ri (Pháp) và Am-xtéc-đam (Hà Lan) là những trung tâm tài chính quan trọng.
* Lĩnh vực sản xuất:
- Nhiều ngành sản xuất của EU dẫn đầu xu hướng hiện đại hóa như chế tạo máy, hóa chất, hàng không - vũ trụ và sản xuất hàng tiêu dùng.
- Nhiều sản phẩm công nghiệp chiếm thị phần xuất khẩu rất lớn trên thế giới năm 2021, tiêu biểu là máy bay (69,3%), dược phẩm (62,9%), máy công cụ (55,1%) và ô tô (49,7%).
3. Một số biểu hiện của hợp tác và liên kết trong EU
Câu hỏi SGK Địa lí 11 Kết nối tri thức (trang 43): Dựa vào thông tin mục III, hãy phân tích một số biểu hiện của hợp tác và liên kết trong khu vực EU
Trả lời:
* Thiết lập một EU tự do, an ninh và
công lí
- Tự do: Thực hiện bốn quyền tự do (di chuyển, dịch vụ, hàng hóa, tiền vốn). Công dân có quyền tự do sinh sống, làm việc và được đảm bảo an toàn tại bất kỳ đâu trong EU.
- An ninh: Thực hiện chính sách quốc phòng, an ninh chung để bảo vệ hòa bình, ổn định và tăng cường hợp tác chống tội phạm, khủng bố, nhập cư bất hợp pháp, dịch bệnh.
- Công lí: Thiết lập thủ tục chung để thực thi công lí nhanh chóng, bình đẳng và đảm bảo tính áp dụng của các phán quyết giữa các quốc gia.
* Hình thành một liên minh kinh tế và tiền tệ với đồng tiền chung Euro
- Liên minh kinh tế và tiền tệ: Đây là mức độ hợp tác cao nhất, các thành viên thống nhất về chính sách kinh tế, hệ thống tiền tệ và chính sách tiền tệ chung. Điều này giúp tăng cường thương mại, di chuyển lao động, hàng hóa và làm minh bạch giá cả.
- Đồng Ơ-rô: Giúp bảo vệ nền kinh tế và hệ thống tài chính khỏi khủng hoảng, giảm sự phụ thuộc vào các đồng tiền khác, đồng thời thúc đẩy đầu tư xuyên biên giới và hỗ trợ lẫn nhau. Dù vậy, vẫn tiềm ẩn rủi ro cho một số nền kinh tế thành viên.
* Hợp tác chuyển đổi kĩ thuật số và phát triển
bền vững
- Chuyển đổi kĩ thuật số:
+ EU cùng hợp tác để tiếp cận và điều tiết thị
trường toàn cầu, thiết lập tiêu chuẩn công nghệ và truy cập, kiểm soát dữ liệu.
+ Những lĩnh vực hợp tác công nghệ của EU là trí
tuệ nhân tạo (AI), điện toán đám mây, thiết bị di động và công nghệ lượng tử.
- Phát triển bền vững:
+ Chuyển đổi kĩ thuật số: Hợp tác điều tiết thị trường toàn cầu, thiết lập tiêu chuẩn công nghệ và kiểm soát dữ liệu trong các lĩnh vực như AI, điện toán đám mây, thiết bị di động và công nghệ lượng tử.
+ Phát triển bền vững: Thống nhất thực hiện mục tiêu kinh tế xanh, tăng trưởng cân bằng, bảo vệ môi trường, tiến bộ xã hội và ứng dụng khoa học công nghệ. Các hoạt động cụ thể bao gồm hạn chế sản phẩm đánh bắt trái phép, lao động cưỡng chế, đầu tư giáo dục, y tế và giảm sử dụng các-bon.
Luyện tập
Luyện tập 1 SGK Địa lí 11 Kết nối tri thức (trang 43): Dựa vào bảng 9.2, vẽ biểu đồ thể hiện tỉ lệ giá trị đầu tư ra nước ngoài và trị giá xuất khẩu hàng hoá và dịch vụ của EU so với thế giới. Nêu nhận xét.
Trả lời:
- EU đóng vai trò vô cùng quan trọng trong nền kinh tế thế giới khi chiếm tỉ lệ rất cao trong cả hai chỉ số đầu tư và xuất khẩu. Cụ thể:
+ EU có trị giá đầu tư ra nước ngoài lớn, chiếm khoảng 32,41% trong tổng trị giá đầu tư ra nước ngoài của thế giới, điều này cho thấy đây là khu vực có hoạt động đầu tư ra nước ngoài rất mạnh mẽ.
+ Tỉ lệ trị giá xuất khẩu hàng hoá và dịch vụ của EU cao, chiếm khoảng 31,10% so với thế giới, chứng tỏ EU là một trung tâm thương mại lớn và quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Luyện tập 2 SGK Địa lí 11 Kết nối tri thức (trang 43): Hãy chứng minh sự hợp tác, liên kết chặt chẽ của EU trong việc thiết lập một EU tự do
Trả lời:
- Sự hợp tác, liên kết chặt chẽ của
EU trong việc thiết lập một EU tự do:
+ Bốn quyền tự do của EU: EU thiết lập quyền tự do di chuyển, tự do lưu thông dịch vụ, hàng hóa và tiền vốn. Công dân EU được đảm bảo quyền tự do sinh sống, làm việc và an toàn ở bất kỳ đâu trong khu vực.
+ Trên cơ sở bốn quyền tự do, EU xây dựng thị trường chung vận hành theo các nguyên tắc hợp tác, cạnh tranh bình đẳng và thủ tục minh bạch. Mục tiêu là thúc đẩy chuyên môn hóa, tạo việc làm, giảm rào cản thương mại và cải thiện môi trường kinh doanh.
Vận dụng
Em hãy tìm hiểu và viết
báo cáo về trao đổi thương mại một mặt hàng giữa Việt Nam và EU (nông sản, may
mặc, điện tử, hàng tiêu dùng,...)
Tham khảo:
- Theo số liệu của Tổng cục Hải quan, tổng kim ngạch xuất khẩu. Năm 2021, EU giữ vị trí là thị trường xuất khẩu hàng dệt may lớn thứ hai của Việt Nam (sau Hoa Kỳ), chiếm tỷ trọng 10,1% trong tổng kim ngạch xuất khẩu dệt may cả nước. Sự tăng trưởng mạnh mẽ của ngành dệt may Việt Nam tại thị trường EU này phần lớn là nhờ vào lợi thế từ Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA), đặc biệt là việc áp dụng mức thuế suất 0%.
- Với lợi thế đó, Việt Nam đã mở rộng mạng lưới xuất khẩu dệt may tới 26/27 quốc gia thuộc khối EU. Trong đó, 4 thị trường trọng điểm chiếm tới 72,7% bao gồm: Đức, Hà Lan, Pháp và Bỉ.
- Kết quả, Trong 9 tháng đầu năm 2022, hoạt động xuất khẩu dệt may sang các thị trường chính trong khối EU ghi nhận tốc độ tăng trưởng dương so với cùng kỳ năm 2021, cụ thể:
+ Hà Lan: tăng 58,2%
+ Đức: tăng 50,6%
+ Pháp: tăng 37,5%
+ Bỉ: tăng 37,0%
- Việc tận dụng hiệu quả từ Hiệp định EVFTA đã giúp hàng dệt may Việt Nam khẳng định được vị thế vững chắc tại thị trường EU. Xu hướng tăng trưởng tích cực tại các quốc gia thành viên cho thấy tiềm năng lớn và dư địa phát triển còn rất rộng mở cho ngành dệt may Việt Nam tại thị trường này trong tương lai.
---------------------------------------
Trên đây là phần hướng dẫn Địa lí 11 Kết nối tri thức Bài 9 Liên minh Châu Âu Một liên kết kinh tế khu vực lớn (chính xác nhất), giúp bạn nắm vững các kiến thức trọng tâm và giải đáp các câu hỏi trong sách giáo khoa một cách chi tiết nhất. Hy vọng rằng qua bài học này, bạn sẽ hình thành tư duy phân tích các vấn đề địa lí hiện đại và đạt kết quả cao trong học tập. Để xem trọn bộ lời giải chi tiết theo chương trình mới, đừng quên truy cập ngay tại link dưới đây:
>>> Full lời giải SGK Địa lí 11 - Kết nối tri thức: Xem ngay!