1. Mục tiêu và cơ chế hoạt
động của ASEAN
a) Mục tiêu
Câu hỏi SGK Địa lí 11 Kết nối tri thức (trang 62): Dựa
vào thông tin mục I và kiến thức đã học ở bài 9, hãy:
- Nêu mục tiêu của ASEAN
- So sánh mục tiêu của ASEAN và EU
Trả lời:
- Mục tiêu của ASEAN
+ Thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tiến bộ xã hội
và phát triển văn hóa của các nước thành viên, thu hẹp khoảng cách phát triển.
+ Thúc đẩy hòa bình và ổn định trong khu vực,
duy trì một khu vực không có vũ khí hạt nhân và vũ khí huỷ diệt hàng loạt.
+ Thúc đẩy hợp tác, tích cực và hỗ trợ lẫn nhau
giữa các nước thành viên về vấn đề cùng quan tâm (kinh tế, văn hóa, xã hội,
giáo dục, khoa học, hành chính,...).
+ Duy trì hợp tác chặt chẽ cùng có lợi giữa
ASEAN với các nước hoặc tổ chức quốc tế khác.
- So sánh mục tiêu giữa ASEAN và EU:
b) Cơ chế hoạt động
Câu hỏi SGK Địa lí 11 Kết nối tri thức (trang 62): Dựa vào thông tin trong mục 2, hãy trình bày về cơ chế hoạt động của ASEAN
Trả lời:
- Cơ chế hợp tác rất phong phú, đa dạng:
thông qua các diễn đàn; thông qua các hiệp ước; tổ chức các hội nghị; thông qua
các dự án, chương trình phát triển; xây dựng “Khu vực thương mại tự do ASEAN”;
thông qua các hoạt động văn hóa, thể thao của khu vực.
2. Một số hợp tác của ASEAN
Câu hỏi: Dựa
vào thông tin mục II, hãy trình bày một số hợp tác về kinh tế, văn hóa, y tế giữa
các nước ASEAN
Trả lời:
* Kinh tế
- Hợp tác nội khối:
+ Thành lập Khu vực thương mại tự do (AFTA) năm 1992 để xóa bỏ hàng rào thuế quan và tăng cường giao lưu kinh tế.
+ Ký kết Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN (ATIGA) năm 2009 nhằm tăng cường cam kết về một nền thương mại mở và hội nhập.
+ Thiết lập các khu kinh tế đặc biệt (SEZ) tại nhiều quốc gia như Thái Lan, In-đô-nê-xi-a, Phi-líp-pin, Việt Nam... để phát huy lợi thế thương mại biên giới.
- Hợp tác với quốc tế:
+ Triển khai nhiều hình thức kinh tế, thương mại với các đối tác lớn như Hoa Kỳ, Nhật Bản, Trung Quốc, Ấn Độ, Ô-xtrây-li-a, EU....
+ Thành lập các quỹ hợp tác như Quỹ hợp tác đầu tư ASEAN – Trung Quốc, Quỹ liên kết ASEAN – Nhật Bản, Quỹ hợp tác ASEAN – Hàn Quốc, Quỹ tài chính Xanh xúc tiến ASEAN....
* Văn hóa:
- Xây dựng Cộng đồng Văn hóa - Xã hội ASEAN (ASCC) với mục tiêu xây dựng cộng đồng hài hòa, đoàn kết, hướng tới người dân và tạo dựng bản sắc chung "Thống nhất trong đa dạng".
- Các hoạt động tiêu biểu bao gồm Liên hoan nghệ thuật ASEAN, số hóa di sản, dự án dịch thuật văn học.
- Hợp tác giáo dục được đẩy mạnh thông qua trao đổi nhân sự, giáo dục xuyên biên giới, thành lập Mạng lưới các trường đại học ASEAN (AUN) và các hội nghị bộ trưởng giáo dục (SEAMEO).
* Y tế
- Thành lập Kho dự phòng vật tư y tế khẩn cấp khu vực (năm 2020) và Quỹ ASEAN ứng phó COVID-19.
- Tổ chức các hoạt động thể thao như SEA Games, ASEAN Para Games....
3. Thành tựu và thách thức
Câu hỏi SGK Địa lí 11 Kết nối tri thức (trang 64): Dựa vào thông tin mục III, phân tích các thành tựu và thách thức của ASEAN.
Trả lời:
4. Sự hợp tác và vai trò của
Việt Nam trong ASEAN
Câu hỏi SGK Địa lí 11 Kết nối tri thức (trang 65): Dựa vào thông tin mục IV, hãy:
- Chứng minh sự hợp tác đa dạng của Việt Nam
trong ASEAN.
- Nêu vai trò của Việt Nam trong ASEAN
Trả lời:
* Sự hợp tác đa dạng của
Việt Nam trong ASEAN.
- Tham gia các hội nghị Bộ trưởng về Kinh tế, Văn hóa - Xã hội, Quốc phòng (ADMM), Môi trường và văn hóa ASEAN...
- Tham gia ký kết Hiệp ước về Khu vực Đông Nam Á không vũ khí hạt nhân, RCEP, ATIGA, Tuyên bố DOC....
- Tham gia Diễn đàn Kinh tế, Diễn đàn Văn hóa thanh niên, Diễn đàn Du lịch, Diễn đàn Biển.
- Tham gia Mạng lưới Điện ASEAN, dự án hợp tác văn hóa đa dân tộc, chương trình nghị sự phát triển bền vững.
- Tổ chức và tham gia giao lưu văn hóa, nghệ thuật, liên hoan phim, Tuần văn hóa, và các kỳ SEA Games.
* Vai trò của Việt Nam trong ASEAN
- Đóng vai trò quan trọng trong việc kết nạp Lào, Mi-an-ma và Cam-pu-chia vào ASEAN; xây dựng các thỏa thuận kinh tế nội khối.
- Phối hợp xây dựng Hiến chương ASEAN (2008), DOC, COC; thúc đẩy các cơ chế ASEAN+, mở rộng Hội nghị Cấp cao với Nga và Hoa Kỳ (2010); ký kết RCEP tại Hà Nội (2020).
- Đảm nhận nhiều vai trò như: Chủ nhà Hội nghị cấp cao ASEAN 6, Chủ tịch ASEAN (các năm 2010, 2020), Chủ tịch Ủy ban thường trực ASEAN (2000 – 2001), Chủ tịch luân phiên Ủy ban các nước ASEAN (2022) và Chủ tịch kênh giáo dục ASEAN nhiệm kỳ 2022 – 2023.
Luyện tập
Vì
sao nói Việt Nam là một trong những quốc gia tích cực nhất trong ASEAN?
Trả lời:
- Việt Nam được ghi nhận là một trong những thành viên tích cực nhất trong ASEAN nhờ việc không ngừng đề xuất nhiều sáng kiến quan trọng, góp phần thúc đẩy tăng cường liên kết nội và ngoại khối, từ đó tạo động lực mạnh mẽ cho sự phát triển chung của cộng đồng. Kể từ khi gia nhập, Việt Nam đã đã khẳng định cam kết mạnh mẽ bằng việc thúc đẩy các cơ chế hợp tác chung và có nhiều hoạt động hợp tác trên các lĩnh vực thông qua các dự án, chương trình phát triển, các tuyên bố, hiệp định, hiệp ước và việc tổ chức hoặc tham dự các hội nghị cấp cao.
Vận dụng
Tìm hiểu về Hiến chương của ASEAN
Trả lời:
- Hiến chương ASEAN là một văn bản thỏa thuận mang tính ràng buộc về mặt pháp lý giữa các quốc gia thành viên được đăng kí với Ban thư kí của Liên hợp quốc, theo Điều 102, Khoản 1 của Hiến chương Liên hợp quốc có hiệu lực chính thức từ ngày 15/12/2008 trong Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN (AMM) được tổ chức tại Jakarta, Indonesia. Hiến chương đóng vai trò là nền tảng vững chắc để ASEAN đạt được các mục tiêu của Cộng đồng thông qua việc cung cấp tư cách pháp lí và khung thể chế cần thiết. Đồng thời, văn kiện này còn mã hóa các quy tắc, giá trị, thiết lập mục tiêu rõ ràng, cũng như quy định cụ thể về trách nhiệm và nghĩa vụ tuân thủ của các quốc gia thành viên.
---------------------------------------
Trên đây là phần hướng dẫn Địa lí 11 Kết nối tri thức Bài 13 Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (chính xác nhất), giúp bạn nắm vững các kiến thức trọng tâm và giải đáp các câu hỏi trong sách giáo khoa một cách chi tiết nhất. Hy vọng rằng qua bài học này, bạn sẽ hình thành tư duy phân tích các vấn đề địa lí hiện đại và đạt kết quả cao trong học tập. Để xem trọn bộ lời giải chi tiết theo chương trình mới, đừng quên truy cập ngay tại link dưới đây:
>>> Full lời giải SGK Địa lí 11 - Kết nối tri thức: Xem ngay!