1. Bối cảnh lịch sử của cuộc đấu tranh bảo vệ Tổ quốc từ sau tháng
4-1975 đến nay
Câu hỏi 1 SGK Sử 12
Kết nối tri thức (trang 55): Trình
bày những nét khái quát về bối cảnh lịch sử của cuộc đấu tranh bảo vệ Tổ quốc
từ sau tháng 4 – 1975.
Trả lời:
- Sau thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ, Việt Nam bước vào kỷ nguyên độc lập, thống nhất và đi lên chủ nghĩa xã hội. Đây là nền tảng cốt lõi để phát huy toàn diện sức mạnh của đất nước để thực hiện nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong thời kì lịch sử mới. Tuy nhiên, đất nước phải đối mặt với hậu quả chiến tranh nặng nề, bị Mỹ bao vây, cấm vận, đồng thời xuất hiện những vấn đề phức tạp trong quan hệ giữa Việt Nam - Trung Quốc - Campuchia.
- Xu thế hòa hoãn Đông - Tây xuất hiện từ đầu thập niên 70 của thế kỷ XX. Dù vậy, tình trạng xung đột và bất ổn vẫn tiếp diễn ở nhiều nơi trên thế giới.
2. Các cuộc đấu tranh bảo vệ Tổ quốc từ sau tháng 4-1975
Câu hỏi 2 SGK Sử 12 Kết nối tri thức (trang 56): Trình bày khái quát diễn biến chính cuộc đấu
tranh bảo vệ Tổ quốc ở vùng biên giới Tây Nam.
Trả lời:
- Hoàn cảnh:
+ Sau khi nắm quyền vào tháng 4-1975, chính quyền Pôn Pốt mở cuộc chiến tranh xâm lược biên giới Tây Nam Việt Nam.
+ Từ tháng 5-1975: chúng liên tục hành quân khiêu khích, chiếm đảo Phú Quốc, đảo Thổ Chu và xâm nhập biên giới đất liền.
+ Đến ngày 30-4-1977: quân Pôn Pốt tấn công dọc tuyến biên giới tỉnh An Giang.
- Diễn biến chính:
+ Giai đoạn 1 (30-4-1977 đến 5-1-1978): Quân Pôn Pốt tấn công dọc tuyến biên giới, tàn sát dân thường. Việt Nam vừa tổ chức lực lượng vũ trang đánh trả, vừa thực hiện các nỗ lực ngoại giao nhằm tìm kiếm các giải pháp hòa bình.
+ Giai đoạn 2 (từ ngày 6-I-1978 đến ngày 7-1 -1979): Quân Pôn Pốt tiến hành xâm lược trên toàn tuyến biên giới Tây Nam, huy động 19 sư đoàn bộ binh cùng xe tăng, pháo binh đánh vào Tây Ninh (22-12-1978). Quân dân Việt Nam thực hiện quyền tự vệ chính đáng, mở cuộc tổng phản công làm tan rã phần lớn lực lượng chủ lực của địch. Sau đó, nhận lời yêu cầu từ Mặt trận Đoàn kết dân tộc cứu nước Campuchia, quân tình nguyện Việt Nam phối hợp với quân dân Campuchia lật đổ chế độ Pôn Pốt, giải phóng hoàn toàn thủ đô Phnôm Pênh vào ngày 7-1-1979.
Câu hỏi 3 SGK Sử 12 Kết nối tri thức (trang 57): Trình bày khái quát diễn biến chính cuộc chiến đấu bảo vệ Tổ quốc
ở vùng biên giới phía Bắc.
Trả lời:
+ Từ giữa năm 1975, quan hệ Việt Nam - Trung Quốc dần trở nên căng thẳng khi Trung Quốc đơn phương chấm dứt trợ kinh tế, kỹ thuật và tiến hành khiêu khích, xâm phạm chủ quyền vùng biên giới phía Bắc Việt Nam.
+ Ngày 17 - 2 - 1979: hàng chục vạn quân Trung Quốc mở cuộc tấn công dọc theo tuyến biên giới phía Bắc dài hơn 1.000 km từ Móng Cái (Quảng Ninh) đến Phong Thổ (Lai Châu). Quân dân Việt Nam kiên quyết chiến đấu, tổ chức nhiều trận đánh quyết liệt tại Lạng Sơn, Cao Bằng... làm thất bại mục tiêu “đánh nhanh, thắng nhanh” của quân đội Trung Quốc.
+ Ngày 5-3-1979: Trung Quốc phải tuyên bố rút quân. Tuy nhiên, tình trạng căng thẳng tại biên giới vẫn kéo dài đến cuối năm 1989, đặc biệt là tại mặt trận Vị Xuyên (Hà Giang).
Câu hỏi 4 SGK Sử 12 Kết nối tri thức (trang 58): Trình bày khái quát diễn biến chính cuộc đấu
tranh bảo vệ chủ quyền quốc gia trên biển Đông.
Trả lời:
- Sau Đại thắng Xuân 1975, Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam quản lý toàn bộ lãnh thổ, gồm cả quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.
- Việt Nam ra Tuyên bố về lãnh hải, vùng tiếp giáp, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa vào ngày 12-5-1977, trở thành quốc gia thứ 63 phê chuẩn Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS 1982) vào năm 1994.
- Năm 1982, Chính phủ lập huyện đảo Hoàng Sa (nay thuộc Đà Nẵng) và huyện đảo Trường Sa (nay thuộc Khánh Hòa).
- Đến năm 2007, Chính phủ quyết định thành lập thị trấn Trường Sa cùng hai xã đảo Song Tử Tây, Sinh Tồn.
- Các hoạt động thực thi chủ quyền được đẩy mạnh như:
+ Tổ chức triển lãm các hiện vật lịch sử
+ Nghiên cứu khí hậu, xây bia chủ quyền, dựng hải đăng, đưa dân ra đảo sinh sống.
- Năm 2012, Quốc hội thông qua Luật biển Việt Nam. Hiện nay, Việt Nam tích cực thúc đẩy thực hiện Tuyên bố ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC).
- Trong giải quyết tranh chấp, Việt Nam luôn kiên quyết, kiên trì đấu tranh bằng các biện pháp phù hợp với luật pháp quốc tế, đặt mục tiêu cao nhất là bảo vệ chủ quyền, lợi ích quốc gia và giữ vững hòa bình.
- Tháng 3-1988, quân đội Trung Quốc huy động lực lượng lớn tấn công các đảo Gạc Ma, Cô Lin, Len Đao thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam khiến nhiều chiến sĩ hải quân hy sinh. Việt Nam đã lập tức báo cáo lên Liên hợp quốc, đồng thời gửi nhiều công hàm phản đối và đề nghị hai bên Việt Nam - Trung Quốc thương lượng để giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hoà bình.
3. Ý nghĩa lịch sử của cuộc đấu tranh bảo vệ Tổ quốc từ sau tháng
4-1975 đến nay
Câu hỏi 5 SGK Sử 12 Kết nối tri thức (trang 58): Nêu ý nghĩa lịch sử của cuộc đấu tranh bảo vệ Tổ
quốc từ sau tháng 4-1975 đến nay.
Trả lời:
+ Bảo vệ vững chắc Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, bảo vệ cuộc sống của nhân dân.
+ Khẳng định ý chí độc lập, tự chủ, tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc cũng như tinh thần đoàn kết quốc tế trong sáng.
+ Tạo điều kiện thuận lợi cho công cuộc xây dựng đất nước.
+ Để lại những bài học kinh nghiệm quý báu cho sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc trong tương lai.
+ Góp phần bảo vệ hoà bình, ổn định ở khu vực châu Á và trên thế giới.
4. Một số bài học lịch sử của các cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc
từ năm 1945 đến nay
Câu hỏi 6 SGK Sử 12 Kết nối tri thức (trang 60): Nêu những bài học cơ bản của các cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc
từ năm 1945 đến nay.
Trả lời:
- Không ngừng phát huy
tinh thần yêu nước của các tầng lớp nhân dân.
- Củng cố, tăng cường
khối đại đoàn kết toàn dân.
- Kết hợp sức mạnh dân
tộc và sức mạnh thời đại, kết hợp chặt chẽ hai nhiệm vụ chiến lược: xây dựng và
bảo vệ Tổ quốc.
- Vận dụng và phát triển sáng tạo nghệ thuật chiến tranh nhân dân, xây dựng nền quốc phòng toàn dân.
Luyện tập và Vận dụng
Luyện tập 1 SGK Sử 12 Kết nối tri thức (trang 60): Hoàn thành bảng thống kê (theo gợi ý dưới đây vào vở) những nét chính của cuộc đấu tranh bảo vệ Tổ quốc từ sau tháng 4 – 1975 đến nay
Lời giải:
Luyện tập 2 SGK Sử 12 Kết nối tri thức (trang 60): Lập sơ đồ tư duy về những bài học lịch sử của các cuộc kháng
chiến bảo vệ Tổ quốc từ năm 1945 đến nay. Theo em, bài học nào là quan trọng
nhất? Vì sao?
Lời giải:
⇒ Bài học về sự đoàn kết
dân tộc có thể được coi là bài học quan trọng nhất từ lịch sử kháng chiến của
Việt Nam, vì nó không chỉ là yếu tố quyết định trong chiến tranh mà còn là nền
tảng cho sự đoàn kết.
Vận dụng 1 SGK Sử 12 Kết nối tri thức (trang 60): Sưu tầm tư liệu từ sách, báo và internet, hãy viết bài giới thiệu ngắn gọn về một cuộc đấu tranh bảo vệ Tổ quốc từ sau tháng 4 – 1975.
Tài liệu sưu tầm:
Trong lịch sử Việt Nam hiện đại, cuộc đấu tranh bảo vệ chủ quyền quốc gia trên Biển Đông là một trang sử nổi bật, ghi dấu những cuộc đối đầu cùng nỗ lực không ngừng của Việt Nam và cộng đồng quốc tế. Với vị trí chiến lược và nguồn tài nguyên lớn, Biển Đông luôn trở thành tâm điểm của những tranh chấp về lãnh thổ và chủ quyền. Từ khi Việt Nam thống nhất vào năm 1975, nhiều quốc gia đã áp đặt chủ quyền, đồng thời triển khai các hoạt động không hợp pháp tại vùng biển này.
Đối mặt với tình hình đó, bằng lòng yêu nước cùng quyết tâm bảo vệ chủ quyền, Việt Nam đã không ngừng đối đầu, đề xuất các giải pháp hòa bình và phản đối mạnh mẽ mọi hành động xâm phạm mang tính quốc tế. Cuộc đấu tranh này vừa làm nổi bật tầm quan trọng của việc duy trì hòa bình, ổn định trong khu vực, vừa thể hiện sức mạnh cùng sự kiên trì của Việt Nam đối với công cuộc bảo vệ lãnh thổ và biển đảo quốc gia.
Trong hành trình này, cộng đồng quốc tế - bao gồm các đối tác chiến lược - đã đồng lòng hỗ trợ Việt Nam nhằm chống lại những hành động làm thay đổi và đe dọa ổn định khu vực. Vì vậy, cuộc đấu tranh bảo vệ chủ quyền quốc gia trên Biển Đông không chỉ là câu chuyện của riêng Việt Nam, mà còn là một phần quan trọng của lịch sử và tình yêu quê hương, nơi thể hiện rõ nét lòng dũng cảm cùng tinh thần đoàn kết của cộng đồng quốc tế.
Vận dụng 2 SGK Sử 12 Kết nối tri thức (trang 60): Vận
dụng kiến thức đã học, hãy phân tích giá trị thực tiễn của những bài học lịch
sử từ các cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc từ năm 1945 đến nay.
Lời giải:
- Những bài học lịch sử từ
các cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc của Việt Nam từ năm 1945 đến nay mang lại
nhiều giá trị thực tiễn quan trọng, ảnh hưởng sâu sắc đến phát triển và định
hình đất nước. Dưới đây là một số giá trị thực tiễn quan trọng của những bài
học lịch sử này:
+ Đoàn kết dân tộc: Là chìa khóa then chốt để quốc gia vượt qua mọi thách thức, gắn kết các tầng lớp nhân dân và vùng miền để cùng xây dựng tương lai.
+ Tình yêu đất nước và ý chí bảo vệ Tổ quốc: Sự kết hợp giữa tình yêu đất nước và ý chí bảo vệ Tổ quốc tạo nên sức mạnh tinh thần to lớn, thúc đẩy đẩy những hành động hy sinh và chiến đấu vì sự nghiệp giữ nước và dựng nước.
+ Lãnh đạo: Những bài học về lãnh đạo và quản lý chiến tranh đã tạo nên những nhà lãnh đạo xuất sắc từ thời kỳ Chủ tịch Hồ Chí Minh cho đến thế hệ kế nhiệm, phục vụ cho công cuộc quản lý quốc gia.
+ Tư tưởng độc lập, tự chủ: Là nguồn động lực thúc đẩy sự phát triển toàn diện, giữ vững quyền tự do và đảm bảo sự độc lập ủa quốc gia.
---------------------------------------
>>> Full lời giải SGK Lịch sử 12 - Kết nối tri thức: Xem ngay!