1. Sử học với công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa, di sản thiên nhiên
a. Mối quan hệ giữa Sử học với công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa, di sản thiên nhiên
Câu hỏi 1 SGK Sử 10 Kết nối tri thức (trang 17): Hãy nêu mối quan hệ giữa Sử học với công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hoá, di sản thiên nhiên.
Trả lời:
- Di sản thể hiện giá trị qua nhiều khía cạnh như lịch sử, văn hóa, kiến trúc, mỹ thuật, cảnh quan thiên nhiên,... Các phương pháp nghiên cứu liên ngành của Sử học đóng vai trò quan trọng nhất để khẳng định giá trị của di sản.
Câu hỏi 1 SGK Sử 10 Kết nối tri thức (trang 17): Theo em, các di sản được giới thiệu trong các hình 1, 2, 3 sẽ như thế nào nếu trong quá trình bảo tồn và phát huy giá trị không dựa vào những cơ sở nghiên cứu của Sử học?
Trả lời:
- Nếu quá trình bảo tồn và phát huy giá trị không dựa vào những cơ sở nghiên cứu của Sử học, các di sản được giới thiệu trong các hình 1, 2, 3 sẽ làm mất những giá trị ban đầu, đồng thời bị thay đổi và không còn giữ được những giá trị vốn có.
b. Vai trò của công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa, di sản thiên nhiên
Câu hỏi SGK Sử 10 Kết nối tri thức (trang 18): Nêu vai trò của công tác bảo tồn, phát huy giá trị của di sản văn hóa, di sản thiên nhiên.
Trả lời:
- Đối với di sản văn hóa vật thể: Công tác bảo tồn và phát huy giá trị góp phần quan trọng nhất trong việc hạn chế, khắc phục hiệu quả tác động tiêu cực từ tự nhiên và con người.
- Đối với di sản văn hóa phi vật thể: Công tác bảo tồn giúp di sản được tái tạo, giữ gìn và lưu truyền qua các thế hệ (ví dụ: Nghệ nhân phường Xoan Thét truyền dạy hát Xoan cho học sinh).
- Đối với di sản thiên nhiên: Công tác bảo tồn và phát huy giá trị góp phần phát triển đa dạng sinh học, làm tăng giá trị khoa học của di sản.
2. Sử học với sự phát triển du lịch
a. Vai trò của lịch sử và văn hóa đối với sự phát triển du lịch
Câu hỏi 1 SGK Sử 10 Kết nối tri thức (trang 19): Khai thác các tư liệu 1, 2, 3, hãy cho biết nội dung phản ánh của từng tư liệu và nêu điểm chung giữa các tư liệu đó.
Trả lời:
- Tư liệu 1: Định nghĩa và xác định các thành phần của tài nguyên du lịch văn hóa theo Luật Du lịch năm 2010. Các tài nguyên này bao gồm di tích lịch sử – văn hóa, di tích cách mạng, khảo cổ, kiến trúc, giá trị văn hóa truyền thống, lễ hội, văn nghệ dân gian,... phục vụ cho mục đích du lịch.
- Tư liệu 2: Phản ánh vai trò kinh tế và giá trị của du lịch văn hóa tại châu Âu. Nêu rõ những đóng góp của du lịch vào GDP và việc làm của EU, đồng thời nhấn mạnh các khía cạnh văn hóa và di sản độc đáo (bảo tàng, nhà hát, di tích khảo cổ, thành phố lịch sử) chiếm phần lớn giá trị, biến châu Âu thành điểm đến du lịch chính.
- Tư liệu 3: Cung cấp số liệu thực tế về lượng khách du lịch (cả quốc tế và nội địa) tham quan Khu Trung tâm Hoàng thành Thăng Long năm 2019.
* Điểm chung:
- Đều xoay quanh chủ đề Du lịch văn hóa và Di sản.
- Khẳng định giá trị của tài nguyên văn hóa đối với ngành du lịch.
Câu hỏi 2 SGK Sử 10 Kết nối tri thức (trang 19): Từ kết quả trả lời câu 1, hãy cho biết lịch sử và văn hoá có vai trò như thế nào đối với du lịch?
Trả lời:
- Lịch sử và văn hóa có vai trò đối với du lịch: Quảng bá lịch sử, văn hóa cộng đồng, kết nối và nâng cao vị thế và giá trị lịch sử, văn hóa
b. Vai trò của du lịch đối với công tác bảo tồn di tích lịch sử, di sản văn hóa
Câu hỏi SGK Sử 10 Kết nối tri thức (trang 20): Dựa vào thông tin trong mục, hãy cho biết tác động của du lịch đối với công tác bảo tồn di tích lịch sử, di sản văn hoá.
Trả lời:
- Nhu cầu tham quan, tìm hiểu, trải nghiệm của du khách thôi thúc chính quyền và nhân dân quan tâm hơn đến việc gìn giữ, bảo tồn, phục dựng và phát huy giá trị di tích, di sản. Đây là sự chăm lo bảo tồn và phát huy nguồn lực cốt lõi cho sự phát triển bền vững, hiệu quả của ngành du lịch nói chung và du lịch văn hóa nói riêng (ví dụ: Trùng tu Ngọ Môn trong Khu di tích Đại Nội Huế).
- Tái đầu tư việc bảo tồn, tôn tạo, tôn vinh, phục dựng và quản lý di tích lịch sử - văn hóa, di sản vật thể từ một phần doanh thu của du lịch.
Luyện tập
Hãy giải thích vai trò của lịch sử, văn hoá đối với sự phát triển du lịch và vai trò của du lịch đối với công tác bảo tồn di tích lịch sử, văn hoá thông qua một ví dụ cụ thể.
Trả lời:
- Dựa trên những di tích lịch sử cách mạng nổi tiếng, Quảng Trị đã ra đời các tour du lịch mới như: "Du lịch Hoài niệm về chiến trường xưa và đồng đội" và "Du lịch tâm linh". Đây là thương hiệu du lịch độc đáo được các lữ hành trong nước lẫn quốc tế quan tâm đón nhận. Chính vì thế, Quảng Trị đang tập trung bảo tồn và phát huy giá trị các di tích này gắn liền với hoạt động du lịch bằng nhiều hình thức phong phú, đa dạng để mang lại lợi ích cho toàn thể nhân dân.
Vận dụng
Vận dụng
1 SGK Sử 10 Kết nối tri thức (trang 20): Địa phương (tỉnh/thành phố) nơi em đang sinh sống và học tập có di sản văn hoá, di sản thiên nhiên nào? Em hãy đề xuất một số biện pháp để bảo tồn, phát huy tốt hơn giá trị của các di sản đó.
Gợi ý:
- Nơi em ở là thủ đô Hà Nội - vùng đất này sở nhiều di sản di sản vật thể, phi vật thể và cả di sản tư liệu được UNESCO công nhận như:
+ Văn Miếu - Quốc Tử Giám: Trường đại học đầu tiên của Việt Nam, biểu tượng cho truyền thống hiếu học.
+ Hoàng thành Thăng Long: Di sản văn hóa thế giới được UNESCO công nhận, minh chứng cho lịch sử nghìn năm văn hiến.
+ Chùa Một Cột, Đền Ngọc Sơn - Hồ Hoàn Kiếm, Phố cổ Hà Nội.
- Để giữ gìn nguyên vẹn giá trị lịch sử và đưa di sản đến gần hơn với du khách, cần có những biện pháp như sau:
+ Phát triển ứng dụng thuyết minh đa ngôn ngữ qua mã QR đặt tại các điểm tham quan để du khách tự tra cứu thông tin chính xác mà không cần hướng dẫn viên.
+ Tổ chức các tiết học lịch sử địa phương ngay tại di sản để thế hệ trẻ biết đến nhiều hơn, qua đó giáo dục lòng yêu nước.
+ Tuyên truyền để người dân và du khách không vẽ bậy lên các di sản, giữ gìn vệ sinh môi trường xung quanh.
+ Bảo vệ, không tự ý làm biến dạng hoặc làm mới di sản một cách sai lệch.
Vận dụng 2 SGK Sử 10 Kết nối tri thức (trang 20): Giả sử có một chủ đề của hội thảo về du lịch di sản như sau: “Lựa chọn lợi ích về kinh tế hay văn hoá – lịch sử? Lợi ích lâu dài hay trước mắt?”. Dựa vào kiến thức đã học và hiểu biết của bản thân, hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 từ) thể hiện quan điểm của em về vấn đề được nêu.
Ý kiến tham khảo:
Theo em, việc lựa chọn lợi ích về văn hóa lịch sử là một điều hoàn thành hợp lí, bởi những giá trị này càng tồn tại lâu càng mang lại lợi ích kinh tế to lớn cho đất nước. Những lợi ích kinh tế có giá trị trước mắt nhưng về lâu dài khi xây dựng và phát triển kinh tế khiến ta phải phá vỡ và xóa bỏ các giá trị lịch sử văn hóa ấy thì sẽ rất khó lấy lại được. Vì thế, chúng ta không được để lợi ích nhất thời làm mất đi giá trị lâu dài. Việc bảo tồn, trân trọng và phát huy giá trị văn hóa chính là một cách để phát triển kinh tế.
---------------------------------------
Trên đây là phần tổng hợp lời Giải Sử 10 Kết nối tri thức Bài 3: Vai trò của Sử học (chi tiết nhất), giúp bạn hiểu rõ bối cảnh, diễn biến và ý nghĩa lịch sử của các sự kiện quan trọng trong chương trình. Hy vọng rằng qua bài học này, bạn không chỉ nắm vững kiến thức phục vụ cho kỳ thi mà còn thêm trân trọng những giá trị truyền thống và bài học kinh nghiệm của cha ông. Để tiếp tục hành trình khám phá những giai đoạn lịch sử hào hùng này, hãy xem trọn bộ lời giải SGK tại link dưới đây.
>>> Full lời giải SGK Lịch sử 10 - Kết nối tri thức: Xem ngay!