1. Lịch sử là gì?
Câu hỏi 1 SGK Sử 10 Kết nối tri thức Bài 1 (trang 8): Trình bày khái niệm lịch sử.
Trả lời:
- Lịch sử là những gì đã diễn ra trong quá khứ, là toàn bộ hoạt động của con người từ khi xuất hiện đến nay, bao gồm quá trình con người tương tác với tự nhiên và tương tác với nhau.
* Lịch sử được hiểu theo hai nghĩa khác nhau:
- Hiện thực lịch sử:
+ Là tất cả những gì đã diễn ra trong quá khứ.
+ Tồn tại hoàn toàn khách quan, không phụ thuộc vào ý muốn chủ quan của con người.
+ Con người chỉ có thể tìm hiểu, nhận thức, trình bày, tái hiện theo các cách khác nhau chứ không thể thay đổi hiện thực lịch sử.
- Lịch sử được con người nhận thức:
+ Là những hiểu biết của con người về hiện thực lịch sử.
+ Được trình bày, tái hiện bằng nhiều cách khác nhau như: kể chuyện, ghi chép, nghiên cứu, trình diễn, lập đài tưởng niệm, thực hành các nghi lễ, phong tục,...
Câu hỏi 2 SGK Sử 10 Kết nối tri thức Bài 1 (trang 8): Dựa vào Tư liệu 2 (tr.7) hãy cho biết hình ảnh nào thể hiện hiện thực lịch sử, hình ảnh nào thể hiện nhận thức lịch sử?
Trả lời:
- Hình 2 và hình 3 là hiện thực lịch sử
- Hình 4 (tác phẩm: chuyện nỏ thần của Tô Hoài)
là nhận thức lịch sử.
Câu hỏi 3 SGK Sử 10 Kết nối tri thức Bài 1 (trang 8): Khai thác Tư
liệu 3 (tr.8), em hãy chỉ ra điểm giống nhau và khác nhau trong nội dung 2 tấm
bia. Theo em, vì sao có sự khác nhau đó?
Trả lời:
* Điểm giống nhau giữa 2 tư liệu:
- Diễn ra cùng thời điểm: 27 - 4 - 1521.
- Cùng đề cập đến sự kiện hành trình đi vòng quanh thế giới bằng đường biển của Ma-gien-lăng, La-pu-la-pu..
* Sự khác nhau giữa nội dung 2 tấm bia:
- Theo em, sự khác nhau đó là vì: nhận thức lịch sử của người viết nội dung bia.
+ Tấm bia về La-pu-la-pu được nhìn từ góc độ lịch sử dân tộc và tinh thần yêu nước của người Phi-líp-pin.
+ Tấm bia về Ma-gien-lăng được nhìn từ góc độ lịch sử hàng hải và tiến trình phát triển của văn minh nhân loại.
2. Sử học
a. Khái niệm Sử học, đối tượng nghiên cứu của Sử học
Câu hỏi 1 SGK Sử 10 Kết nối tri thức Bài 1 (trang 9): Sử học là gì?
Trả lời:
- Sử học là khoa học
nghiên cứu về quá khứ của loài người.
Câu hỏi 2 SGK Sử 10 Kết nối tri thức Bài 1 (trang 9): Trình
bày đối tượng nghiên cứu của Sử học
Trả lời:
- Đối tượng nghiên cứu của Sử học là
toàn bộ quá khứ của loài người. Đó có thể là quá khứ của một cá nhân, một nhóm,
cộng đồng người hay một quốc gia, khu vực hoặc toàn thể nhân loại.
b. Chức năng, nhiệm vụ của Sử học
Câu hỏi SGK Sử 10 Kết nối tri thức Bài 1 (trang 9): Nêu chức năng, nhiệm vụ của Sử học
Trả lời:
* Chức năng:
- Khoa học:
+ Khôi phục các sự kiện lịch sử diễn ra trong quá khứ.
+ Rút ra bản chất của các quá trình lịch sử để phát hiện quy luật vận động và phát triển của lịch sử.
- Xã hội:
+ Giáo dục tư tưởng, tình cảm, đạo đức.
+ Rút ra bài học kinh nghiệm cho cuộc sống hiện tại.
* Nhiệm vụ
- Nhận thức: Cung cấp tri thức khoa học, giúp con người tìm hiểu, khám phá hiện thực lịch sử một cách khách quan, khoa học, chân thực.
- Giáo dục:
+ Góp phần truyền bá những giá trị và truyền thống tốt đẹp trong lịch sử cho thế hệ sau.
+ Góp phần giáo dục đạo đức, tinh thần dân tộc, tình yêu quê hương, đất nước, bồi dưỡng lòng khoan dung, nhân ái,...
- Dự báo: Thông qua việc tổng kết thực tiễn, rút ra các bài học kinh nghiệm,... Sử học góp phần dự báo về tương lai của đất nước, nhân loại,..
Luyện tập
So sánh điểm khác nhau giữa hiện thực lịch sử và lịch sử được con người nhận thức. Nêu một số ví dụ để hiện thực lịch sử và lịch sử được con người nhận thức (theo gợi ý sau vào vở).
Trả lời:
Vận dụng
Em hoặc nhóm bạn hãy tìm đọc một cuốn truyện/ một cuốn sách lịch sử, sau đó giới thiệu với bạn cùng lớp (tên sách, tên giả, năm ra đời, nội dung chủ yếu,...). Điều gì ở cuốn sách/ cuốn truyện đó khiến em thích nhất?
Trả lời:
- Tên sách: Đại Việt Sử Ký Toàn Thư
- Tác giả: Ngô Sĩ Liên, Vũ Quỳnh, Phạm Công Trứ, Lê Hy, Nguyễn Quý Đức
- Thời gian ra đời: Năm 2879 TCN cho tới năm 1675 SCN
- Thể loại: Lịch sử Việt Nam
- Điểm đặc biệt:
+ Đại Việt Sử Ký Toàn Thư là một trong những quyển sách hay nhất về lịch sử Việt Nam trước năm 1975. Đây là bộ quốc sử nổi danh viết bằng Hán văn của nước ta, được viết trong khoảng thời gian lịch sử của Việt Nam từ năm 2879 TCN cho tới năm 1675 SCN thuộc đời vua Lê Gia Tông của nhà Hậu Lê.
---------------------------------------
Trên đây là phần tổng hợp lời Giải Sử 10 Kết nối tri thức Bài 1 Hiện thực lịch sử và lịch sử được con người nhận thức (chi tiết nhất), giúp bạn hiểu rõ bối cảnh, diễn biến và ý nghĩa lịch sử của các sự kiện quan trọng trong chương trình. Hy vọng rằng qua bài học này, bạn không chỉ nắm vững kiến thức phục vụ cho kỳ thi mà còn thêm trân trọng những giá trị truyền thống và bài học kinh nghiệm của cha ông. Để tiếp tục hành trình khám phá những giai đoạn lịch sử hào hùng này, hãy xem trọn bộ lời giải SGK tại link dưới đây.
>>> Full lời giải SGK Lịch sử 10 - Kết nối tri thức: Xem ngay!