1.
Câu hỏi SGK Sử 10
Kết nối tri thức (trang 40): Nêu những thành tựu cơ bản của nước Anh và một số nước khác ở Châu Âu và Bắc Mỹ trong Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất. Theo em, thành tựu nào là quan trọng nhất? Vì sao?
Trả lời:
* Những thành tựu cơ bản của nước Anh:
- Ngành dệt:
+ 1764: Máy kéo sợi Gien-ni tăng năng suất lao động lên nhiều lần.
+ 1769: Máy kéo sợi chạy bằng sức nước giúp sợi nhỏ, chắc và vải đẹp, bền hơn.
+ 1785: Máy dệt chạy bằng hơi nước tăng năng suất thợ dệt lên gần 40 lần.
- Động lực và Cơ khí:
+ 1784: Máy hơi nước (Giêm Oát) tạo nguồn động lực mới, giảm sức lao động chân tay, thúc đẩy sản xuất vượt bậc và khởi đầu quá trình công nghiệp hóa.
+ Động cơ đốt trong: Ra đời và hoàn thiện (tiêu biểu là phát minh năm 1791 và 1823), thúc đẩy cơ giới hóa sản xuất và nâng cao năng suất.
- Luyện kim và Giao thông vận tải:
+ 1784: Phát minh lò luyện quặng theo phương pháp "pút-đinh".
+ 1804: Phát minh ra đầu máy xe lửa hơi nước chạy trên đường ray đầu tiên.
* Một số các nước khác:
- Mỹ: Năm 1807, ứng dụng động cơ hơi nước để chế tạo thành công tàu thủy chở khách đầu tiên.
- Bỉ: Quá trình công nghiệp hóa diễn ra vào đầu thế kỷ XIX, trọng tâm là ngành luyện kim (thép), khai mỏ (than đá) và dệt.
- Pháp:
+ Diễn ra khá muộn (khoảng năm 1830) do tác động của cách mạng tư sản và bất ổn chính trị, bắt đầu từ công nghiệp nhẹ rồi lan sang các ngành khác.
+ Giai đoạn 1830 – 1850 phát triển mạnh mẽ (sản lượng gang, sắt tăng 3 lần, độ dài đường sắt tăng 100 lần). Đến giữa thế kỷ XIX, Pháp cơ bản trở thành nước công nghiệp.
* Theo em, phát minh ra máy hơi nước là thành tựu quan trọng nhất vì nó tạo ra nguồn động lực mới, giúp giảm sức lao động của con người. Từ đó, thành tựu này thúc đẩy sản xuất phát triển vượt bậc và khởi đầu cho quá trình công nghiệp hóa tại nước Anh.
2. Thành tựu cơ bản của Cách mạng công nghiệp lần thứ hai
Câu hỏi SGK Sử 10 Kết nối tri thức (trang 42): Nêu một số thành tựu cơ bản của Cách mạng công nghiệp lần thứ hai
Trả lời:
- Nghành luyện kim:
+ Phát minh ra phương pháp sử dụng lò cao trong luyện kim của Hen-ri Bê-sê-mơ (Anh) dẫn đến sự ra đời của các nguyên liệu mới.
- Nghành điện và năng lượng:
+ Các phát minh về điện của Mai-cơn Pha-ra-đây (Anh), Tô-mát Ê-đi-xơn, Ni-cô-la Tét-la (Mỹ) làm cơ sở cho sự ra đời, phát triển của động cơ điện, điện thoại, vô tuyến điện.
+ Thúc đẩy việc ứng dụng nguồn năng lượng điện vào cuộc sống.
- Động cơ đốt trong và Công nghiệp ô tô:
+ Năm 1860: G. Lơ-noa (Pháp) phát minh và thương mại hóa thành công động cơ đốt trong hai kì chạy bằng khí đốt; tạo tiền đề phát triển ô tô, máy bay và thúc đẩy ngành khai thác dầu mỏ.
+ Năm 1886: Các Ben (Đức) tạo ra chiếc xe hơi đầu tiên được sử dụng trên thực tế.
+ Hen-ri Pho (Mỹ) là người có công lớn trong việc đưa xe hơi trở nên phổ biến.
- Nghành hàng không:
+ Năm 1903: Hai anh em nhà Rai (Mỹ) thử nghiệm thành công máy bay chạy bằng động cơ xăng. Phát minh này tạo động lực nghiên cứu, phát triển loại hình giao thông hiện đại và phổ biến ngày nay là đường hàng không.
3. Ý nghĩa của Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất và lần thứ hai
Câu hỏi SGK Sử 10 Kết nối tri thức (trang 44): Nêu ý nghĩa của các cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất và lần thứ hai về kinh tế, xã hội, văn hóa.
Trả lời:
* Đối với sự phát triển kinh tế:
- Những cải tiến kĩ thuật và phát minh máy móc làm thay đổi cách thức tổ chức sản xuất, tạo ra nhiều nguyên liệu mới, thúc đẩy công nghiệp phát triển và nâng cao năng suất lao động.
- Thúc đẩy sự chuyển biến mạnh mẽ trong nông nghiệp, giao thông vận tải, thông tin liên lạc,...
- Nhiều phương tiện giao thông và thông tin liên lạc mới xuất hiện giúp thúc đẩy sản xuất phát triển, đồng thời cải thiện cuộc sống con người.
* Đối với sự phát triển văn hóa, xã hội:
- Văn hóa:
+ Biến chuyển lớn trong đời sống; lối sống và văn hoá công nghiệp ngày càng trở nên phổ biến.
+ Đời sống tinh thần được nâng cao nhờ sự xuất hiện của các phương tiện mới như điện thoại, ra-đi-ô, điện ảnh,...
+ Sự giao lưu, kết nối văn hoá giữa các quốc gia và các châu lục ngày càng được đẩy mạnh.
- Xã hội:
+ Xuất hiện và phát triển nhiều trung tâm công nghiệp mới, đồng thời là những thành thị đông dân (tiêu biểu như Luân Đôn, Man-che-xtơ, Pa-ri, Béc-lin,...).
+ Hình thành hai giai cấp đối kháng là tư sản công nghiệp (nắm tư liệu sản xuất) và vô sản (làm thuê).
+ Mâu thuẫn giữa hai giai cấp này ngày càng gay gắt, dẫn đến các cuộc đấu tranh của giai cấp vô sản chống lại tư sản.
Luyện tập
Vận dụng
Vận dụng 1 SGK Sử 10 Kết nối tri thức (trang 44): Thường ngày, em biết những thiết bị sử dụng điện nào? Theo em, cuộc sống của chúng ta sẽ ra sao nếu không có điện và các thiết bị sử dụng điện?
Gợi ý:
- Thường ngày, em thường sử dụng các thiết bị điện như:
+ Công tắc và ổ cắm điện.
+ Phích cắm.
+ Bóng đèn.
+ Quạt điện.
+ Tủ lạnh.
- Nếu không có điện và các thiết bị sử dụng điện, uộc sống của con người sẽ lệ thuộc rất nhiều vào tự nhiên, rơi vào trì trệ và không có động lực lao động. Khi đó, chúng ta phải làm việc chủ yếu bằng sức lao động của chính mình, khiến nền kinh tế kém phát triển, đặc biệt là các ngành nông nghiệp, giao thông vận tải và nông nghiệp, dẫn đến việc cuộc sống con người không được cải thiện và phát triển. Bên cạnh đó, đời sống văn hóa, tinh thần của con người cũng trở nên lạc hậu, kém phong phú, đồng thời không có sự giao lưu hay kết nối văn hóa giữa các quốc gia và châu lục.
Vận dụng 2 SGK Sử 10 Kết nối tri thức (trang 44): Sưu tầm tư liệu sách, báo, internet về một thành tựu của Cách mạng công nghiệp thời cận đại và viết một đoạn văn ngắn (khoảng 200 từ) giới thiệu về thành tựu đó.
Tham khảo:
Bóng đèn điện sợi đốt là một phát minh khoa học của nhà khoa học lỗi lạc Thomas Edison vào năm 1879. Được cải tiến từ ý tưởng của các nhà khoa học khác, chiếc đèn này có độ bền cao, phát sáng khi dòng điện đi qua dây tóc mỏng và có khả năng sáng suốt 45 giờ. Đến năm 1880, loại bóng đèn sợi đốt sử dụng vonfram đầu tiên có tuổi thọ đạt 1000 giờ chính thức ra đời, mở ra kỷ nguyên ánh sáng cho toàn nhân loại.
---------------------------------------
Trên đây là phần tổng hợp lời Giải Sử 10 Kết nối tri thức Bài 6 Các cuộc cách mạng công nghiệp thời cận đại (chi tiết nhất), giúp bạn hiểu rõ bối cảnh, diễn biến và ý nghĩa lịch sử của các sự kiện quan trọng trong chương trình. Hy vọng rằng qua bài học này, bạn không chỉ nắm vững kiến thức phục vụ cho kỳ thi mà còn thêm trân trọng những giá trị truyền thống và bài học kinh nghiệm của cha ông. Để tiếp tục hành trình khám phá những giai đoạn lịch sử hào hùng này, hãy xem trọn bộ lời giải SGK tại link dưới đây.
>>> Full lời giải SGK Lịch sử 10 - Kết nối tri thức: Xem ngay!