Mở đầu
Em cùng các bạn sắm vai và mua bán trong một cửa
hàng bán đồ dùng học tập, thảo luận nhóm để trả lời câu hỏi:
- Đối tượng mua bán ở cửa hàng này là gì?
- Chủ thể tham gia các hoạt động ở cửa hàng này
là ai?
Trả lời:
- Đối tượng mua bán: Các sản phẩm phục vụ học tập (sách, vở, bút, thước,...).
- Chủ thể tham gia: Người mua (chủ thể tiêu dùng), người bán (chủ thể sản xuất hoặc chủ thể trung gian).
1. Khái niệm thị trường
1/ Sự thay đổi của quê hương S diễn ra như thế nào? Em hãy mô tả những hoạt động trao đổi, mua bán hàng hoá, dịch vụ trên quê hương S.
2/ Khi tham gia hoạt động trao đổi, mua bán hàng hóa, dịch vụ, bà con phải giải quyết những mối quan hệ kinh tế nào?
Trả lời:
1/ Quê hương của S đã trở thành một khu vực phát triển mạnh mẽ nhờ canh tác cây hoa cát cánh, tạo nên thị trường nguyên liệu dược phẩm đạt tiêu chuẩn quốc tế, đồng thời mở ra mô hình du lịch sinh thái, tham quan chụp ảnh.
- Các loại hình kinh doanh: Giao thương dược liệu từ cát cánh kết hợp cung ứng các dịch vụ du lịch (chụp hình, cho thuê trang phục, khăn túi thổ cẩm).
2/ Những mối quan hệ kinh tế cần giải quyết:
- Khi tham gia hoạt động trao đổi, mua bán, người dân phải xử lý các mối quan hệ cốt lõi gồm: cung – cầu, cạnh tranh, xác định mức giá và quy mô hàng hóa, dịch vụ cung ứng.
2. Các loại thị trường
Em hãy đọc thông tin kết hợp quan sát hình ảnh để
trả lời câu hỏi:
1/ Em hãy xác định các loại thị trường trong thông tin và hình ảnh trên
2/ Theo em, ngoài ra còn có những loại thị trường nào khác?
Trả lời:
- Các loại thị trường trong thông tin trên: Thị trường tư liệu tiêu dùng,
thị trường thế giới, thị trường tiền tệ, sức lao động, khoa học và công nghệ.
- Thị trường lúa gạo, thị trường dầu mỏ, thị trường tiền tệ....
3. Các chức năng cơ bản của thị trường
Em hãy đọc các thông tin sau để trả lời câu hỏi:
1/ Sản phẩm áo sơ mi kẻ ô vuông,
chất liệu cotton được thị trường thừa nhận như thế nào? Thị trường đã cung cấp
thông tin gì khiến Ban Giám đốc Công ty may A phải điều chỉnh kế hoạch sản
xuất?
2/ Thông tin 2 cho thấy thị trường kích thích, hạn
chế việc sản xuất và tiêu dùng thịt lợn như thế nào?
Trả lời:
1/ Sản phẩm sơ mi nam cotton kẻ ô vuông giá 550.000 đồng/áo được khách hàng ưa chuộng. Ngược lại, dòng sơ mi kate xanh giá 400.000 đồng/áo đang bị giảm sức mua. Từ thông tin này, buộc Ban Giám đốc công ty phải xem xét, điều chỉnh kế hoạch, tăng quy mô sản xuất dòng áo cotton và giảm sản lượng dòng áo chất liệu kate.
2/ Thông tin 2 cho thấy việc sản xuất và tiêu dùng được thị trường kích thích bởi dịch tả lợn Châu Phi bùng phát khiến nhiều người chăn nuôi lo ngại, bán chạy, dẫn đến giá cả thịt lợn giảm mạnh tuy nhiên vào cuối năm, do đàn lợn cả nước giảm mạnh, dẫn đến nguồn cung thịt lợn giảm, giá thịt lợn tăng kết hợp cùng những người nông dân quyết định chăn nuôi gia súc, gia cầm khác khiến thị trường thị lợn bị hạn chế.
Luyện tập
1. Em đồng tình hay không đồng tình với ý kiến
nào sau đây? Vì sao?
a. Thị trường bao giờ cũng gắn với một địa đêm
cụ thể như chợ, cửa hàng, siêu thị....
b. Thị trường là nơi diễn ra hoạt động sản xuất
hàng hoá để đáp ứng nhu cầu của xã hội.
c. Chỉ có người sản xuất hàng hoá mới cần đến
thị trường.
d. Chức năng của thị trường là cung cấp hàng
hoá, đáp ứng nhu câu đa dạng của người tiêu dùng.
Trả lời:
a. Không đồng tình.
- Trong nền kinh tế số, thị trường không nhất thiết phải gắn với địa điểm cụ thể (như chợ, siêu thị) mà có thể tồn tại dưới hình thức trực tuyến (thị trường thương mại điện tử).
b. Không đồng tình.
- Thị trường là nơi diễn ra các hoạt động trao đổi, mua bán và giao thương, không phải là nơi trực tiếp thực hiện quy trình sản xuất (quy trình sản xuất diễn ra tại nhà máy, xưởng, trang trại).
c. Không đồng tình.
- Thị trường diễn ra cả hoạt động sản xuất, buôn bán, trao đổi hàng hóa
d. Đồng tình.
- Một trong những chức năng quan trọng của thị trường là cầu nối cung ứng và thỏa mãn các nhu cầu sử dụng đa dạng của xã hội.
2. Em có nhận xét gì về việc làm
của các chủ thể trong những trường hợp sau?
a. Một công ty cử hai nhân viên đi khảo sát thị
trường tiêu thụ hoa quả Việt Nam ở nước ngoài. Người thứ nhất ghi trong
báo cáo: "Địa điểm X là thị trường không có tiêm năng. Người dân ở đó hẳu
như không biết đến hoa quả Việt Nam". Người thứ hai báo cáo: “Địa điểm X là
thị trường rắt có tiềm năng. Người dân ở đó hầu như chưa được biết đến hoa quả
Việt Nam.
b. Để tạo nên thương hiệu cho sản phẩm của công
ty, lãnh đạo vả các nhân viên của Công ty Y đã dành rất nhiều thời gian
khảo sát thị trường, tiếp xúc trực tiếp với khách hàng để xin ý kiến về mong
muốn của họ đối với sản phẩm của công ty. Nhờ đó, Công ty Y đã tạo ra những sản
phẩm độc đáo, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng.
Trả lời:
- Trường hợp a: Báo cáo của nhân viên thứ hai hợp lí hơn vì việc người dân chưa biết nhiều về sản phẩm chính là cơ hội lớn để doanh nghiệp đi đầu, kích thích sự tò tò của người tiêu dùng sẽ khiến sản phẩm phát triển hơn.
- Trường hợp b: Ban lãnh đạo Công ty Y có phương thức quản trị khoa học. Họ biết tìm hiểu thị trường và tiếp thu ý kiến khách hàng giúp doanh nghiệp tối ưu hóa thiết kế, tạo ra các dòng sản phẩm có tính cạnh tranh cao.
3. Em hãy xử lí các tình
huống sau:
a. Gia đình K có cửa hàng kinh doanh những mặt
hàng thời trang cao cấp. K muốn giúp mẹ chụp ảnh các mặt hàng, quảng cáo
lên mạng xã hội để bán được nhiều hơn nhưng mẹ không đồng ý vì cho rằng những
sản phẩm đang được bán trên mạng phản lớn là hàng có chất lượng không cao, nên
những mặt hàng cao cấp của nhà minh không nên trao bán ở trên mạng.
- Nếu là K,
em sẽ nói với mẹ thế nào?
b. Quê hương H là một vùng trù phú trái cây
nhưng chủ yếu chỉ bán ở thị trường trong nước, có loại trái cây được mùa
nhưng không tiêu thụ được. Trong giờ học, cô giáo yêu của nhóm của H thảo luận
vả để xuất cách đẻ những trái cây của quê hương tiếp cận được thị trường thế
giới.
- Nếu là thành viên trong nhóm H, em sẽ đề xuất
những biện pháp gì?
Trả lời:
a. K nên giải thích với mẹ rằng thị trường bán hàng qua mạng là một thị trường có thể tiếp cận khách hàng rộng lớn, hiệu quả và tối ưu chi phí. Nhiều thương hiệu cao cấp quốc tế vẫn sử dụng mạng xã hội để quảng bá. Quan trọng nhất là cách xây dựng hình ảnh, sự uy tín bằng những cam kết rõ ràng, chứ không phải bán hàng qua mạng là mặc định chất lượng thấp.
b. Nếu là thành viên trong nhóm H, em sẽ đề xuất những biện pháp như:
- Chuẩn hóa quy trình canh tác theo các tiêu chuẩn kỹ thuật an toàn (GlobalGAP, hữu cơ).
- Đầu tư công nghệ chế biến sâu và bảo quản sau thu hoạch để kéo dài thời gian vận chuyển.
- Xây dựng thương hiệu và tham gia các hoạt động xúc tiến thương mại toàn cầu.
Vận dụng
1. Em hãy tìm hiểu, viết bài phân tích một trường
hợp trong thực tiễn về chức năng của thị trường.
Trả lời:
- Thịt lợn là nguồn thực phẩm thiết yếu, chiếm tỷ trọng lớn trong bữa ăn hằng ngày của đại đa số gia đình Việt Nam. Khi người tiêu dùng ra chợ hoặc siêu thị và chấp nhận bỏ tiền ra mua thịt lợn, thị trường đã hoàn thành chức năng thừa nhận. Thị trường thừa nhận rằng: sản phẩm này có giá trị sử dụng (giải quyết nhu cầu dinh dưỡng) và mức giá đó được xã hội chấp nhận. Nếu chất lượng thịt không đảm bảo hoặc giá quá đắt vượt khả năng chi trả, người mua sẽ chuyển sang dùng thịt gà, trứng hoặc thủy sản. Lúc này, thị trường sẽ từ chối thừa nhận, buộc người chăn nuôi phải thay đổi.
- Khi nguồn thị lợn khan hiếm, giá thịt lập tức tăng mạnh. Điều này báo hiệu cho người chăn nuôi biết rằng thị trường đang thiếu hàng, lợi nhuận đang rất cao. Đồng thời, nó cũng báo cho người tiêu dùng biết để thắt chặt chi tiêu hoặc chuyển sang thực phẩm thay thế. Ngược lại, khi nguồn thịt quá nhiều, giá thịt sẽ giảm. Tín hiệu giá giảm này thông báo rằng hàng hóa đang dư thừa, người nuôi cần dừng việc mở rộng chuồng trại để tránh thua lỗ.
2. Em hãy khảo sát một loại thị trường có ở địa phương em và
chia sẻ nhận xét về thị trường đó theo gợi ý sau:
- Đối tượng khảo sát: cửa hàng văn phòng phẩm/
đồ dùng học tập/ đồ ăn…
- Nội dung khảo sát:
+ Giá cả, chất lượng, mẫu mã…
+ Thái độ, cách bán hàng.
- Phương pháp khảo sát: quan sát, phỏng vấn,
điều tra…
- Sản phẩm: báo cáo khảo sát thị trường (chú ý
rút ra bài học từ kết quả khảo sát).
Gợi ý:
- Đối tượng khảo sát: Cửa hàng tạp
hóa
- Nội dung khảo sát: Đánh giá tính đa dạng của sản phẩm, phân khúc giá, nguồn gốc xuất xứ và chất lượng phục vụ của nhân viên.
- Phương pháp khảo sát: quan sát, thu thập phiếu
khảo sát,…
- Sản phẩm: Biểu đồ
⇒ Có tiềm năng hay không? Các yếu tố tác
động?....
---------------------------------------
Trên đây là phần hướng dẫn Giải Kinh tế Pháp luật 10 Bài 3 Thị trường (đầy đủ nhất) giúp bạn nắm vững những kiến thức nền tảng về các quy luật kinh tế và các quy định pháp luật hiện hành. Hy vọng rằng những kiến thức này sẽ giúp bạn có cái nhìn đúng đắn, hình thành tư duy chủ động và kỹ năng vận dụng vào các tình huống thực tế trong cuộc sống. Để xem trọn bộ lời giải chi tiết theo chương trình mới, đừng quên truy cập ngay tại link dưới đây: