Mở đầu
Em hãy kể tên một hoạt động kinh tế đang diễn ra trong đời
sống hằng ngày và chia sẻ vai trò của hoạt động này đối với đời sống xã
hội.
Trả lời:
- Trồng lúa: Cung cấp lương thực và nguyên liệu cho chế biến thực phẩm.
- Sản xuất hóa chất: Phục vụ nhu cầu vận hành của các doanh nghiệp và đời sống.
- Sản xuất linh kiện điện tử: Chế tạo các bộ phận nền tảng (như vi mạch, tụ, trở, cảm biến) để lắp ráp và vận hành các thiết bị công nghệ.
1. Hoạt động sản xuất
Em hãy quan sát các hình ảnh sau để trả lời câu hỏi:
Em hãy mô tả nội dung hoạt động sản xuất trong các hình ảnh và cho biết hoạt động đó có đóng góp gì cho đời sống xã hội?
Trả lời:
- Hình 1: Hoạt động lắp ráp, sản xuất xe ô tô. Hoạt động này đáp ứng nhu cầu đi lại, dị chuyển của người dân.
- Hình 2: Hoạt động sản xuất, thu hoạch lúa. Hoạt động này đáp ứng nhu cầu lương thực, thực phẩm của đời sống xã hội.
2. Hoạt động phân phối - trao đổi
Em hãy đọc các trường hợp sau để trả lời câu hỏi:
Ban Giám đốc công
ty X đã có quyết định phân bổ nguồn lực sản xuất và phân chia kết quà sản xuất
như thế nào? Quyết định này mang lại kết quả gì cho doanh nghiệp và người lao
động?
Trả lời:
- Nhằm tối ưu hóa vận hành, Ban Giám đốc đã quyết định thu hẹp sản xuất một số sản phẩm có mức tiêu thụ chậm, chủ động chuyển đổi các nguồn lực cốt lõi như nhân công, nguyên vật liệu, máy móc... sang tập trung cho các mảng tiềm năng.
- Sự thay đổi chiến lược này mang lại kết quả rất khả quan khi doanh thu và lợi nhuận tăng trưởng vượt bậc, giúp công ty có thêm nền tảng tài chính để nâng cao đời sống cho đội ngũ cán bộ nhân viên. Đặc biệt, nhờ chính sách quy định mức thưởng xứng đáng với sự đóng góp của mỗi cá nhân nên ai cũng phắn khởi, có thêm động lực để thi đua lao động sản xuất.
Trong thông tin trên, người dân xã Cán Cấu đến chợ để làm gì? Việc duy trì hoạt động trao đổi ở chợ Cán Cấu có vai trò gì đối với đời sống của người dân nơi đây?
Trả lời:
- Người dân đến để mua bán, giao thương hàng hóa trực tiếp. Việc duy trì hoạt động trao đổi hàng hóa giúp người dân có thể bán được sản phẩm do chính tay mình làm ra, đồng thời tìm mua được các nhu yếu phẩm cần thiết phục vụ cho sản xuất và sinh hoạt thường ngày.
3. Hoạt động tiêu dùng
Em hãy qua sát tranh và đọc thông tin để trả lời
câu hỏi:
- Các nhân vật trong hai bức tranh trên sử dụng sản phẩm gạo
với mục đích gì?
- Dịch bệnh COVID-19 khiến hoạt động tiêu dùng thay đổi như
thế nào? Những thay đổi của hoạt động tiêu dùng có tác động gì đến đời sống xã
hội?
Trả lời:
- Việc sử dụng gạo của các nhân vật trong cả hai bức ảnh đều chung một mục đích: thỏa mãn nhu cầu về ăn uống và dinh dưỡng cho cơ thể.
- Dịch bệnh COVID-19 khiến hoạt động tiêu dùng bị đình trệ do người mua buộc phải cách ly tại nhà, chẳng thể đến các điểm bán để giao dịch, từ đó khiến hàng hóa rơi vào tình trạng ứ đọng, khó tiêu thụ. Khi tiêu dùng bị đình trệ, việc sản xuất hàng hóa cũng bị ảnh hưởng.
Luyện tập
1. Em hãy đọc các trường hợp sau để trả lời câu
hỏi:
a. Thực hiện sản xuất xanh, giảm thiểu ô nhiễm và phát thải
khí nhà kính hướng tới phát triển bền vững không chỉ giúp doanh nghiệp
Việt Nam hoà vào dòng chảy quốc tế mà còn mang lại nhiều lợi ích thiết thực.
Doanh nghiệp sẽ áp dụng các giải pháp tiết kiệm năng lượng như: sử dụng các
nguyên vật liệu, phương tiện tiêu thụ ít điện năng, điện mặt trời,... từ đó
tiết kiệm chi phí, hạ giá thành sản phẩm, tăng lợi thế cạnh tranh, có cơ hội
bước chân vào những thị trường "khó tinh" khi tạo ra được những sản
phẩm "xanh", thân thiện với môi trường.
1. Em hiểu thế nào là sản xuất xanh?
2. Việc thực hiện sản xuất xanh sẽ mang lại lợi ích gì cho doanh nghiệp và xã hội?
Trả lời:
b. Do ảnh hưởng của dịch bệnh, nhiều doanh nghiệp gặp khó
khăn nên phải thu hẹp sản xuất, kéo theo nhiều lao động mắt việc làm. Doanh
nghiệp Y chọn giải pháp thương lượng với người lao động cũng chia sẻ khó khăn
với doanh nghiệp, mỗi người chỉ đi làm nửa thời gian và hưởng mức lương bán thời
gian, sau khi sản xuất n định sẽ được hưởng đầy đủ mức lương.
Giải pháp điều chỉnh hoạt động phân phối thu nhập của doanh nghiệp Y mang lại lại ích gì cho doanh nghiệp và người lao động?
Trả lời:
- Đối với doanh nghiệp: Giữ được được đội ngũ nhân để duy trì nhịp độ sản xuất ổn định, đảm bảo cung ứng hàng hóa liên tục ra thị trường trong mọi giai đoạn khó khăn.
- Đối với người lao động: Không bị rơi vào cảnh thất nghiệp, có việc làm và nguồn thu nhập ổn định, phù hợp với sức lao động của mình.
c. Bán hàng trực tuyến là một hình thức kinh doanh được
nhiều bạn trẻ thử sức vì không tốn chi phi thuê mặt bằng, nguồn nhân lực,
có thể cạnh tranh với các cửa hàng khác, mang lại nguồn thu nhập hằng tháng
thông qua sử dụng các công cụ truyền thống để quảng cáo các sản phẩm của mình.
Người tiêu dùng ngày càng thích sử dụng hình thức mua sắm trực tuyến này vì có
nhiều tiện lợi. Tuy nhiên, hình thức bán hàng này cũng tiềm ân một vài nhược
điểm như: mất thời gian chờ đợi hàng hoá đến tay, sản phẩm nhận được nhiều khi
không đúng với quảng cáo,...
1. Bán hàng trực tuyến thuộc hoạt động kinh
tế nào. Hình thức bán hàng này có tác động tích cực, tiêu cực đến đời sóng xã
hội như thế nào?
2. Hãy nêu biện pháp để hạn chế tác động tiêu cực của hình thức bán hàng trực tuyến.
- Tác động:
+ Tích cực: Tiết kiệm thời gian, dễ so sánh giá và tiếp cận nhiều nguồn hàng.
+ Tiêu cực: Phải chờ đợi vận chuyển, rủi ro nhận hàng không đúng quảng cáo hoặc bị lừa đảo.
+ Kiểm tra kỹ uy tín cửa hàng, kiểm tra sản phẩm trước khi thanh toán.
+ Cơ quan quản lý cần tăng cường chế tài xử phạt hành vi lừa đảo, hàng giả.
d. Hiện nay, việc tiêu dùng các sản phẩm được sản xuất từ
nhựa ngày càng trở nên phố biến. Số lượng bao bì nhựa, túi nilon, ống hút
nhựa.... sử dụng ngày càng gia tăng dẫn đến lượng rác thải cũng tăng dần theo
từng năm.
1. Hoạt động tiêu dùng nêu trên có ảnh hướng gì đến
đời sống xã hội?
2. Hãy đề xuất biện pháp đề khắc phục hạn chế của hoạt động tiêu dùng này.
Trả lời:
- Những ảnh hưởng của hoạt động tiêu dùng:
+ Lượng bao bì, túi nilon, ống hút nhựa thải ra khó phân hủy, gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.
- Một số biện pháp để khắc phục, hạn chế:
+ Giảm tối đa việc sử dụng đồ nhựa dùng một lần. Thay thế bằng bao bì giấy hoặc vật liệu tự phân hủy sinh học.
2. Em hãy đề xuất cách xử lí phù hợp cho các nhân vật trong những tình huống sau và giải thích:
a. Chị H có ý định sẽ mở một xưởng sản xuất thời trang, làm
giả sản phẩm của một số thương hiệu nổi tiếng đang được người tiêu dùng ưa
chuộng.
- Theo em, chị H có nên thực hiện dự định này không? Vì sao?
Trả lời:
- Theo em, chị H tuyệt đối không nên thực hiện dự định này.
+ Giải thích: Hành vi làm nhái, làm giả các thương hiệu lớn sẽ làm mất uy tín, ảnh hưởng đến thương hiệu, làm mất lòng tin của khách hàng và còn là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng.
b. Bố mẹ N có ý định mở một quán trò chơi điện tử trực tuyến
ngay gần cổng một trường trung học phổ thông với mong muốn sề thu
hút được đói tượng khách hàng là các bạn học sinh.
- Nếu là N. em sẽ nói gì với bố mẹ trong hoạt động kinh doanh
này?
Trả lời:
- Nếu là N, em sẽ khuyên bố mẹ đổi hình thức kinh doanh khác. Hình thức này dễ khiến học sinh sa đà vào trò chơi điện tử, xao nhãng việc học, gây ảnh hưởng tiêu cực đến gia đình và nhà trường.
3. Em hãy lấy ví dụ để chứng minh cho những nhận định dưới đây về vai trò của các hoạt động kinh tế:
a. Hoạt động phân phối không chỉ giúp sử dụng hợp lý các nguồn lực mà còn bảo đảm việc chia sẻ thành quả sản xuất trong xã hội, tạo động lực cho sản xuất và lao động.
b. Tiêu dùng là căn cứ quan trọng để doanh nghiệp xác định chất lượng, hình thức sản phẩm cung ứng cho thị trường.
Trả lời:
a. Nhà nước điều tiết, phân bổ ngân sách và các nguồn tài nguyên thiên nhiên (đất đai, khoáng sản) từ các vùng có lợi thế kinh tế sang đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng (đường xá, trường học, bệnh viện) tại các vùng miền núi, vùng sâu vùng xa. Việc này giúp khai thác tốt tiềm năng của mọi vùng miền, tránh lãng phí nguồn lực xã hội.
b. Xu hướng tiêu dùng hiện nay của người dân là ưu tiên các sản phẩm xanh, có lợi cho sức khỏe. Nắm được xu thế này, các doanh nghiệp chế biến thực phẩm phải thay đổi quy trình, nâng cao chất lượng sản xuất để đạt các chứng nhận an toàn để đáp ứng nhu cầu thị trường.
Vận dụng
Em hãy thiết kế một sản phẩm truyền thông cổ động cho hoạt động “tiêu dùng xanh” và chia sẻ nội dung, ý nghĩa của sản phẩm.
* Sản phẩm tham khảo:
- Nội dung: Thay thế túi nilon, rác thải nhựa bằng túi vải bền vững, lựa chọn nông sản hữu cơ và năng lượng tái tạo.
- Ý nghĩa:
+ Ưu tiên các loại thực phẩm sạch, nông sản được canh tác tự nhiên, không lạm dụng hóa chất bảo vệ thực vật.
+ Nói không với túi nilon, cốc nhựa, ống hút nhựa khi đi mua sắm và sinh hoạt hàng ngày.
+ Thay thế các sản phẩm dùng một lần bằng các vật dụng có tuổi thọ cao, dễ tái chế.
---------------------------------------
Trên đây là phần hướng dẫn Giải Kinh tế Pháp luật 10 Bài 1: Các hoạt động kinh tế cơ bản trong đời sống và xã hội (đầy đủ nhất) giúp bạn nắm vững những kiến thức nền tảng về các quy luật kinh tế và các quy định pháp luật hiện hành. Hy vọng rằng những kiến thức này sẽ giúp bạn có cái nhìn đúng đắn, hình thành tư duy chủ động và kỹ năng vận dụng vào các tình huống thực tế trong cuộc sống. Để xem trọn bộ lời giải chi tiết theo chương trình mới, đừng quên truy cập ngay tại link dưới đây: