Giải Giáo dục Quốc phòng 12 Bài 5: Truyền thống và nghệ thuật đánh giặc giữ nước của địa phương

Mở đầu SGK Giáo dục Quốc phòng 12 (trang 38): Em hãy nêu ý nghĩa của các phong trào ở hình 5.1.

Tài Liệu Bee

Trả lời:

- Ý nghĩa của phong trào “Ba sẵn sàng” và “Ba đảm đang”:

Là nguồn lực hậu cần quan trọng, kịp thời chi viện những chu cầu thiết yếu cho tiền tuyến miền Nam, góp phần quyết định vào thắng lợi cuối cùng của cuộc kháng chiến chống Mỹ.

+ Để lại nhiều bài học kinh nghiệm quý báu về công tác vận động, huy động sức mạnh của toàn dân trong đấu tranh xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

I. Một số nét chính về truyền thống và nghệ thuật quân sự của lực lượng vũ trang địa phương

Câu hỏi 1 SGK Giáo dục Quốc phòng 12 (trang 39): Nơi em sinh sống có những thành phần lực lượng vũ trang địa phương nào? Lấy ví dụ cho các thành phần đó.

Trả lời:

Nơi em sinh sống có những thành phần lực lượng vũ trang địa phương:

Dân quân tự vệ

- Bộ đội địa phương 

- Công an phường, tỉnh. 

* Ví dụ:

- Bộ đội địa phương công tác tại Ban Chỉ huy Quân sự quận Hoàng Mai

- Công an phường Đại Kim

Câu hỏi 2 SGK Giáo dục Quốc phòng 12 (trang 42): Em hãy nêu một số truyền thống của lực lượng vũ trang địa phương.

Trả lời:

- Tuyệt đối trung thành với Đảng, Nhà nước và nhân dân; phục tùng sự lãnh đạo, quản lí của cấp uỷ, chính quyền địa phương.

Lực lượng vũ trang địa phương do Đảng tổ chức, lãnh đạo và Nhà nước quản lý. Luôn trung thành với Đảng, Nhà nước, Nhân dân; chấp hành nghiêm sự lãnh đạo, chỉ huy và sẵn sàng chiến đấu để bảo vệ chế độ, Tổ quốc và Nhân dân.

Độc lập tự chủ, tự lực, tự cường, càng đánh càng mạnh.

+ Quán triệt tinh thần dựa vào sức mình là chính, chủ động khắc phục khó khăn, sáng tạo trong cách đánh để "càng đánh càng mạnh", làm tiêu hao và đánh bại kẻ thù. Trong tình hình mới, tiếp tục duy trì sức mạnh chiến đấu, chống lại các âm mưu "diễn biến hòa bình".

Kiên cường, dũng cảm, mưu trí, sáng tạo, linh hoạt trong chiến đấu và lao động.

+ Vừa chiến đấu vừa lao động sản xuất. Trong chiến đấu thì kiên cường, bất khuất, không sợ hy sinh; trong lao động thì tích cực sản xuất, góp phần giữ gìn an ninh trật tự và phát triển kinh tế địa phương.

Gắn bó máu thịt với nhân dân, sẵn sàng hi sinh bảo vệ tài sản của Nhà nước ở địa phương, tính mạng, tài sản của nhân dân.

+ Là mối quan hệ mật thiết, tương trợ lẫn nhau. Nhân dân là hậu phương vững chắc, còn lực lượng vũ trang sẵn sàng xả thân bảo vệ tính mạng, tài sản của Nhân dân và Nhà nước.

Đoàn kết, tận tình giúp đỡ nhân dân và lực lượng vũ trang địa phương bạn.

+ Không chỉ đoàn kết nội bộ và với Nhân dân, mà còn phối hợp chặt chẽ giữa các địa phương để tạo thế trận phòng thủ. Đồng thời nêu cao tinh thần quốc tế trong sáng, hỗ trợ lẫn nhau trong xây dựng, phát triển kinh tế - xã hội và khắc phục hậu quả chiến tranh.

Câu hỏi 3 SGK Giáo dục Quốc phòng 12 (trang 44)Em hãy nêu một số nét chính về nghệ thuật quân sự của lực lượng vũ trang địa phương.

Trả lời:

- Tiến hành chiến tranh nhân dân ở địa phương, làm nòng cốt cho toàn dân đánh giặc:

+ Lực lượng vũ trang địa phương đóng vai trò nòng cốt trong chiến tranh nhân dân, kết hợp chặt chẽ hoạt động tác chiến với đấu tranh chính trị, binh vận, kinh tế, văn hóa, tư tưởng trên từng địa bàn.

+ Mục tiêu là tự bảo vệ, làm chủ địa bàn, kìm chân địch, làm địch bị động, phân tán, tiêu hao lực lượng, tạo thời cơ cho bộ đội chủ lực.

- Quán triệt tư tưởng, chiến lược tiến công, bám trụ kiên cường; tích cực, chủ động đánh địch rộng khắp, mọi nơi, mọi lúc, bằng mọi thứ vũ khí với nhiều quy mô.

+ Kết hợp giữa hành động tiến công là chính và phòng ngự chủ động, kiên cường bám trụ để giành và giữ quyền chủ động trên chiến trường.

+ Đánh địch mọi lúc, mọi nơi, bằng mọi hình thức và mọi loại vũ khí (thô sơ, tự tạo, thu được của địch), với nhiều quy mô khác nhau nhằm làm địch suy yếu về lực lượng, phương tiện, tinh thần và tổ chức.

- Tận dụng, cải tạo địa hình, tạo lập thế trận tại chỗ; phát huy sở trường, phối hợp các lực lượng.

+ Triệt để khai thác địa hình, thời tiết và xây dựng các công sự, hầm hào để duy trì chiến đấu lâu dài.

+ Thực hiện tốt phương châm "bốn tại chỗ" (chỉ huy, lực lượng, phương tiện, hậu cần tại chỗ) và phương châm làng giữ làng, xã giữ xã, huyện giữ huyện, tỉnh giữ tỉnh.

+ Phát huy lối đánh du kích (lấy nhỏ đánh lớn, lấy ít địch nhiều), phối hợp với bộ đội chủ lực và lực lượng chính trị quần chúng.

- Vận dụng linh hoạt nhiều hình thức chiên thuật, sáng tạo nhiều cách đánh.

+ Vận dụng linh hoạt các thủ đoạn chiến đấu như tập kích, phục kích, độn thổ, độn thủy để tiêu diệt địch, bảo vệ nhân dân.

+ Kết hợp đánh nhỏ, vừa, lớn; đánh liên tục, rộng khắp; tạo thế trận tiến công xen kẽ cài răng lược để phân tán lực lượng địch.

- Phối hợp, hiệp đồng chiến đấu, phục vụ, đảm bảo chiến đấu chặt chẽ với bộ đội chủ lực trên địa bàn.

+ Lực lượng vũ trang địa phương và bộ đội chủ lực có mối quan hệ tác động qua lại, hỗ trợ nhau để phát huy sức mạnh tổng hợp.

+ Lực lượng địa phương hỗ trợ bộ đội chủ lực bằng cách cung cấp thông tin, dẫn đường, tiếp tế, vận chuyển, đồng thời đánh tiêu hao, kìm giữ, chia cắt địch để tạo điều kiện cho bộ đội chủ lực tập trung đánh vào các điểm sơ hở của địch.

II. Trách nhiệm trong xây dựng, bảo vệ, giữ gìn, phát huy truyền thống quê hương

Câu hỏi 4 SGK Giáo dục Quốc phòng 12 (trang 45): Em hãy tìm hiểu về truyền thống của lực lượng vũ trang tỉnh, thành phố em sinh sống.

Trả lời:

- Ngày 31/5/2010, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng ra Quyết định số 1850/QĐ-QP công nhận ngày 19 tháng 10 năm 1946 là Ngày truyền thống Lực lượng vũ trang Thủ đô Hà Nội.

- Ngày 19-10-1946 được chọn là ngày truyền thống của LLVT Thủ đô (theo Quyết định số 1850/QĐ-QP).

Ra đời từ phong trào quần chúng, lực lượng vũ trang Thủ đô luôn giữ vững và kế thừa phẩm chất anh hùng qua các thời kỳ: làm nòng cốt khởi nghĩa giành chính quyền Cách mạng Tháng Tám; đánh thắng chiến tranh phá hoại của Mỹ, làm nên chiến thắng “Điện Biên Phủ trên không” lẫy lừng. 

- Trong thời kỳ đổi mới, để tiếp nối tinh thần “Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh”, lực lượng vũ trang Thủ đô luôn chú trọng xây dựng đơn vị vững mạnh, sẵn sàng chiến đấu, cứu hộ cứu nạn, phòng chống các thế lực thù địch nhằm giữ vững ổn định an ninh chính trị và trật tự xã hội.

Câu hỏi 5 SGK Giáo dục Quốc phòng 12 (trang 46): Học sinh cần làm gì để phát huy truyền thống của nhà trường và địa phương?

Trả lời:

Tích cực tìm hiểu, học tập về lịch sử, truyền thống của lực lượng vũ trang địa phương; giữ vững niềm tự hào về truyền thống tốt đẹp của nhà trường và quê hương.

- Đóng góp sức lực, trí tuệ để xây dựng truyền thống quê hương; thường xuyên vun đắp, phát huy những nét đẹp mới trong quá trình học tập và công tác tại trường cũng như địa phương.

- Luôn biết ơn sự hy sinh của thế hệ đi trước; tích cực tham gia các hoạt động đền ơn đáp nghĩa, các ngày lễ kỷ niệm truyền thống do địa phương và nhà trường tổ chức.

- Thường xuyên tuyên truyền, giới thiệu về lịch sử, truyền thống đến bạn bè trong nước và quốc tế; kịp thời lên tiếng, phản ánh các hành vi xuyên tạc, bôi nhọ lịch sử trên các phương tiện truyền thông và không gian mạng.

Sẵn sàng thực hiện nghĩa vụ quân sự, phục vụ lâu dài trong lực lượng vũ trang để bảo vệ độc lập, tự do của Tổ quốc và vì Chủ nghĩa xã hội.

Luyện tập

Luyện tập 1 SGK Giáo dục Quốc phòng 12 (trang 46): Lực lượng vũ trang địa phương luôn kiên cường, dũng cảm, mưu trí trong chiến đấu được thể hiện như thế nào? Lấy ví dụ về tập thể, cá nhân kiên cường, dũng cảm, mưu trí trong chiến tranh giải phóng dân tộc.

Lời giải:

- Lực lượng vũ trang địa phương luôn kiên cường, dũng cảm, mưu trí trong chiến đấu. Sự kiên cường, dũng cảm, mưu trí không đó phải là những khái niệm trừu tượng mà được định hình từ chính thực tế tác chiến: Họ luôn thường xuyên phải hoạt động phân tán nhỏ lẻ, nhiều lúc cài xen với địch, rơi vào những tình thế biến chuyển không thể lường trước, có người khi bị đưa ra xử bắn vẫn nêu cao khí phách hiên ngang, bất khuất, kiên trung, nhiều người mẹ, người chị không sợ hi sinh, để nuôi giấu cán bộ, làm giao liên, y tá,... ngay giữa làn bom đạn của địch. Chính những tình huống đó đã tạo nên một lực lượng vũ trang địa phương luôn kiên cường, dũng cảm, mưu trí, sáng tạo, linh hoạt.

- Ví dụ:

+ Anh hùng Võ Thị Sáu: Nữ chiến sĩ biệt động Sài Gòn, với lòng yêu nước nồng nàn, đã dũng cảm chiến đấu, hy sinh vì độc lập dân tộc.

+ Anh hùng Phan Đình Phùng: Một trong những vị tướng tài ba của phong trào Cần Vương, với tinh thần quật cường, đã lãnh đạo quân dân ta chiến đấu chống Pháp.

+ Anh hùng Lý Tự Trọng: Một trong những thanh niên cộng sản đầu tiên của Việt Nam, với lòng yêu nước nồng nàn và ý chí kiên cường, đã hy sinh anh dũng cho Tổ quốc

Luyện tập 2 SGK Giáo dục Quốc phòng 12 (trang 46): Theo em, sự gắn bó máu thịt với nhân dân của lực lượng vũ trang địa phương thể hiện như thế nào trong chiến đấu?

Lời giải:

- Cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang là con em địa phương, được dân nuôi dưỡng, chở che, vì mục đích bảo vệ tài sản, tính mạng cho chính người dân nơi đó. Trong chiến tranh, nhân dân chắt chui góm góp cho đầy "hũ gạo kháng chiến", gửi chăn màn, áo ấm; đào hầm nuôi giấu bộ đội.

- Nhân dân chính là hậu phương vững chắc, là căn cứ địa an toàn nhất cho cán bộ, chiến sĩ cầm súng chiến đấu, đánh đuổi quân thù..

Luyện tập 3 SGK Giáo dục Quốc phòng 12 (trang 46): Hãy nêu những hoạt động thể hiện việc phối hợp, hiệp đồng chiến đấu, phục vụ, bảo đảm chiến đấu của lực lượng vũ trang địa phương với bộ đội chủ lực.

Lời giải:

- Lực lượng vũ trang địa phương chịu trách nhiệm cung cấp thông tin về địch, thực hiện dẫn đường, tiếp tế lương thực, vận chuyển vũ khí, đạn dược, đưa đón thương binh, bệnh binh và bảo đảm toàn diện mọi mặt giúp bộ đội chủ lực hoàn thành nhiệm vụ chiến đấu.

- Trong quá trình tác chiến, lực lượng địa phương thực hiện các nhiệm vụ như nghi binh, đánh tiêu hao, tiêu diệt các mục tiêu nhỏ, kìm giữ, chia cắt và căng kéo đội hình địch. Việc này buộc đối phương phải phân tán lực lượng để đối phó và bộc lộ những sơ hở, từ đó tạo ra thời cơ thuận lợi để bộ đội chủ lực tập trung quân đánh vào những vị trí yếu, sơ hở nhất của địch. 

Luyện tập 4 SGK Giáo dục Quốc phòng 12 (trang 46)Em hãy cho biết quan điểm của mình trong mỗi tình huống dưới đây:

a) Trong cuộc sống thời bình, An cho rằng không cần dành nhiều thời gian để học tập, tìm hiểu về những truyền thống trong chiến đấu mà tập trung vào nghiên cứu xã hội hiện tại để theo kịp sự phát triển trên thế giới.

b) Ở địa phương và nhà trường tổ chức các hoạt động đền ơn đáp nghĩa nhằm tri ân những người đã có công với Tổ quốc, Bình luôn tìm lí do để không tham gia vì cho rằng những hoạt động đó chỉ làm mất thời gian, không mang lại ý nghĩa gì cho việc học tập và phát triển nghề nghiệp của mình trong tương lai.

Lời giải:

- Theo em, cả bạn An và bạn Bình chưa nhận thức được trách nhiệm giữ gìn, xây dựng, bảo vệ và phát huy những truyền thống quê hương. Cả 2 bạn đều chưa nắm bắt được giá trị cốt lõi của lịch sử, chưa hiểu sâu sắc về những truyền thống tốt đẹp của dân tộc cũng như chưa thấu hiểu được công lao to lớn của ông cha ta đã dày công gây dựng.

Vận dụng

Em hãy sưu tầm và chia sẻ với các bạn những câu chuyện về các liệt sĩ, Bà mẹ Việt Nam anh hùng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân,... ở địa phương em.

Gợi ý:

Chuyện về những người Mẹ Việt Nam Anh hùng

     Mẹ Lê Thị Minh Thủy sinh ra ở quê hương Thanh Hóa. Đến năm 1975, mẹ Thủy chuyển vào Nha Trang, Khánh Hòa định cư cùng gia đình. Số phận mẹ gắn chặt với hình ảnh người chiến sĩ và bầu trời: cha bà là bộ đội đã tử trận ở chiến trường miền Nam vào năm 1968, khi bà còn rất nhỏ. 

     Năm 1984, mẹ kết hôn cùng phi công giảng dạy Dương Văn Thanh. Ngày 29/4/2005, trong lúc huấn luyện, chiếc L-39 của Thượng tá Thanh gặp trục trặc kỹ thuật. Để bảo toàn tính mạng cho dân thường tại khu du lịch, ông chấp nhận hy sinh khi lái máy bay hướng ra biển. Hai năm sau, ông được công nhận Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Điều này đã  trở thành một vết sẹo không bao giờ lành. 

     Nỗi đau mất chồng chưa nguôi, mẹ Thủy lại phải đối mặt với nỗi lo âu khi con trai Dương Lê Minh quyết tâm tiếp bước nghiệp bay của cha. Sau khi tốt nghiệp xuất sắc, Minh trở thành giảng viên bay của Trung tâm huấn luyện bay thuộc Tổng công ty Trực thăng Việt Nam. Ngày 18/10/2016, chiếc trực thăng do Thiếu tá Minh điều khiển gặp nạn tại núi Dinh (nay thuộc TP. Hồ Chí Minh), cướp đi sinh mạng của anh và đồng đội.

     Sau 35 năm phục vụ tại bệnh xá Công an tỉnh Khánh Hòa, bà về hưu năm 2016. Niềm vui của mẹ hiện gói gọn trong việc chăm sóc các cháu và thăm con gái định cư ở nước ngoài. Dù luôn cố gắng tham gia các hoạt động xã hội tại địa phương để quên đi nỗi buồn, mẹ luôn mang trong mình cảm giác mặc cảm, tránh đám đông và hạn chế chia sẻ vì sợ chạm vào những tổn thương chưa bao giờ nguôi ngoai khi chứng kiến cảnh gia đình sum họp.

     Cuộc đời mẹ Thủy là minh chứng cho lòng quả cảm của người phụ nữ giữa thời bình. Mẹ không chỉ dâng hiến người thân yêu nhất cho Tổ quốc mà còn tự mình bước qua nỗi đau để tiếp tục sống, trở thành chỗ dựa cho thế hệ kế cận. Hình ảnh mẹ lặng lẽ dõi mắt về phía biển đêm - nơi chồng và con trai đã nằm lại - trở thành biểu tượng về nghị lực sống giữa đời thường.

---------------------------------------

>>> Full lời giải SGK Giáo dục Quốc Phòng An ninh 12: Xem ngay!