1. Hiện tượng quầng mặt trời là gì?
- Quầng mặt trời (hay còn được gọi là Halo) là những vòng ánh sáng bao quanh mặt trời hoặc mặt trăng. Nó là tên gọi của một nhóm các hiện tượng quang học được tạo ra bởi ánh sáng (thường từ mặt trời hoặc mặt trăng) tương tác với các tinh thể băng lơ lửng trong khí quyển.
- Hiện tượng này thường xuất hiện khi có một lớp mây ti mỏng xuất hiện trên bầu trời. Sự kết hợp giữa hóa học, vật lý và hình học là nguyên nhân chính tạo ra quầng mặt trời. Bầu khí quyển pha trộn nhiều loại khí, bao gồm khí oxy, nitơ và hơi nước.
- Quầng mặt trời (Halo) có thể có nhiều dạng, từ các vòng nhiều màu sắc như cầu vồng hay chỉ có màu trắng hoặc là các vòng cung và đốm trên bầu trời. Phần nhiều những quầng sáng này xuất hiện gần mặt trời hoặc mặt trăng. Nhưng một số khác lại xuất hiện ở những vị trí xa mặt trời, mặt trăng hoặc thậm chí ở phần đối diện của bầu trời.
2. Quầng Mặt trời báo hiệu điều gì?
- Hiện tượng khoa học này thường xuất hiện trong khoảng thời gian từ đầu giờ trưa đến cuối giờ chiều. Càng về trưa, khi thời tiết nắng, ít mây, quầng Mặt trời xuất hiện càng rõ nét.
- Theo quan niệm của người xưa, quầng Mặt trời xuất hiện báo hiệu mưa sắp đến. Bởi lẽ, những đám mây ti tầng màu trắng tinh khiết là dấu hiệu cho thấy có nhiều nước ở tầng trên của bầu khí quyển hoặc front nóng đang đến, dự kiến sẽ có mưa.
- Tuy nhiên, ở góc độ khí tượng học, quầng Mặt trời là hiện tượng tự nhiên hoàn toàn bình thường. Ở Việt Nam, người dân thỉnh thoảng vẫn quan sát thấy.
3. Điều kiện xuất hiện quầng Mặt Trời như thế nào?
- Quầng Mặt Trời xuất hiện do tác dụng của tầng khí quyển. Khi nhiệt độ tăng cao, những vùng gần Mặt Trời thường xảy ra tình trạng không khí lạnh và nóng giao nhau.
- Không khí nóng mang đầy hơi nước vượt lên trên không khí lạnh và bay lên bầu trời. Khi hơi nước trên bầu trời gặp nhiệt độ thấp sẽ ngưng tụ lại thành những tinh thể băng có hình lăng trụ lục giác.
- Ánh sáng Mặt Trời chiếu vào những tinh thể băng này bị khúc xạ mạnh tạo thành một vòng tròn với nhiều màu sắc như cầu vồng bao quanh Mặt Trời.
- Các nhà khoa học cũng chỉ ra rằng ánh sáng khi đi qua tinh thể băng sẽ bị lệch đi một góc khoảng 22 hay 46 độ. Việc Mặt Trời có quầng sáng nhiều màu giống Mặt Trời là do hiệu ứng khúc xạ ánh sáng qua các cạnh của tinh thể băng. Mỗi cạnh lại phân tách ánh sáng theo tần số màu khác nhau, từ đó tạo ra quầng sáng giống vạch quang phổ.
4. Các kiểu quầng Mặt Trời
- Quầng 22 độ (22-degree halo): Kiểu phổ biến nhất, hình thành vòng tròn nhỏ có bán kính 22 độ bao quanh Mặt Trời.
- Quầng 46 độ (46-degree halo): Ít phổ biến hơn, hình thành vòng tròn lớn hơn với góc khúc xạ 46 độ.
- Mặt trời giả (Sundogs/Parhelia): Hai đốm sáng rực rỡ xuất hiện ở hai bên Mặt Trời, thường có màu sắc cầu vồng.
- Quầng hình cột trụ (Light Pillars): Ánh sáng tạo thành một cột thẳng đứng đi qua tâm Mặt Trời.
- Vòng cung tiếp tuyến (Tangent arcs): Các vòng cung sáng tiếp xúc với quầng 22 độ.
