Mở đầu SGK Kinh tế Pháp luật 11 KNTT (trang 11): Em hãy đọc thông tin sau để trả lời câu hỏi:
Hằng năm,
gần đến ngày đón Tết cổ truyền, các khu chợ, trung tâm mua sắm khác hẳn ngày
thường, hàng hóa tràn ngập với nhiều chủng loại, mẫu mã đẹp mắt bày bán. Sau
Tết, hàng hóa ít hơn. Em có nhận xét gì về lượng hàng hóa được cung ứng trên
thị trường những ngày gần sát và sau tết Nguyên đán? Hãy giải thích vì sao có
hiện tượng đó.
Trả lời:
- Nhận xét:
+ Lượng hàng hóa thị trường tăng vọt, phong phú về chủng loại và hình thức trong thời điểm cận Tết và giảm dần khi Tết đã qua.
- Giải thích:
+ Việc cung ứng hàng hóa dồi dào trước Tết nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu dùng tăng cao của người dân. Sau Tết, khi cuộc sống trở lại bình thường và nhu cầu mua sắm giảm, nguồn cung cũng theo đó mà giảm xuống.
1. Cung và các nhân tố ảnh
hưởng đến cung
Câu hỏi 1 SGK Kinh tế Pháp luật 11 KNTT (trang 12): Em có nhận
xét gì về việc cung ứng bánh trung thu của cơ sở bánh nhà bác B?
Trả lời:
- So với mức tiêu thụ hàng năm (khoảng 1.000 chiếc), năm nay sản lượng bánh tại cửa hàng nhà bác B đưa ra thị trường đã giảm do chịu tác động từ nhiều yếu tố.
Câu hỏi 2 SGK Kinh tế Pháp luật 11 KNTT (trang 12): Em hãy chỉ
ra những nhân tố ảnh hưởng đến lượng cung bánh cho thị trường của cửa hàng nhà
bác B và lượng cung thịt lợn cho thị trường ở nước ta năm 2022.
Trả lời:
- Cửa hàng nhà bác B
là:
+ Giá nhân công, nguyên liệu đầu vào và chi phí vận chuyển tăng khiến giá thành bánh cũng tăng, sự cạnh tranh từ bánh ngoại giá rẻ, không có nguồn gốc.
+ Tâm lý lo ngại rủi ro không bán hết bánh trong ngày Rằm.
- Với thị trường thịt lợn năm 2022:
+ Nhu cầu tiêu thụ lớn, giá bán tăng.
+ Chính sách kiểm soát và cắt giảm nhập khẩu của Nhà nước.
Câu hỏi 3 SGK Kinh tế Pháp luật 11 KNTT (trang 12): Em hãy kể
thêm những nhân tố khác ảnh hưởng đến cung.
Trả lời:
- Những
nhân tố khác ảnh hưởng đến cung là: chính sách thuế; trình độ công nghệ sản
xuất; giá thành và chất lượng sản phẩm; số lượng người tham gia cung ứng sản
phẩm…
2. Cầu và các nhân tố ảnh
hưởng đến cầu
Câu hỏi 1 SGK Kinh tế Pháp luật 11 KNTT (trang 13): Em có nhận
xét gì về lượng bánh trung thu người tiêu dùng có nhu cầu mua trong năm nay?
Trả lời:
+ Người tiêu dùng ngày càng chú trọng cả về hình thức, mẫu mã lẫn chất lượng. Nhu cầu tiêu dùng tăng mạnh vào những ngày sát tết trung thu do tâm lý muốn chờ đợi các cửa hàng giảm giá sản phẩm.
Câu hỏi 2 SGK Kinh tế Pháp luật 11 KNTT (trang 13): Em hãy chỉ
ra những nhân tố ảnh hưởng đến nhu cầu mua bánh trung thu và nhu cầu mua thịt
lợn của người tiêu dùng.
Trả lời:
- Bánh trung thu:
+ Giá cả, chất lượng, hình thức sản phẩm, mức thu nhập; sự kỳ vọng, tâm lý và dự đoán của người tiêu dùng.
- Thịt lợn:
+ Giá cả
của thịt lợn.
+ Giá cả của các sản phẩm thay thế (cá, trứng, thịt gà...).
Câu hỏi 3 SGK Kinh tế Pháp luật 11 KNTT (trang 13): Hãy kể thêm
những nhân tố khác ảnh hưởng đến cầu hàng hoá trên thị trường.
Trả lời:
Những nhân
tố ảnh hưởng đến lượng cầu hàng hóa trên thị trường là: giá cả hàng hóa, dịch
vụ; thu nhập, thị hiếu, sở thích của người tiêu dùng; giá cả những hàng hóa,
dịch vụ thay thế và kì vọng, dự đoán của người tiêu dùng về hàng hóa, dịch
vụ...
3. Mối quan hệ cung - cầu và
vai trò của quan hệ cung - cầu
a. Mối quan hệ cung - cầu
Câu hỏi SGK Kinh tế Pháp luật 11 KNTT (trang 13): Em hãy cho
biết trên thị trường bánh trung thu và thị trường thịt lợn, cung và cầu tác động
đến nhau như thế nào.
Trả lời:
- Trên thị trường bánh trung thu:
+ Cầu tác động đến cung: thể hiện ở việc nhu cầu, thị hiếu, sở thích, thu nhập của khách hàng là căn cứ để người sản xuất xác định nên sản xuất loại bánh nào, số lượng bao nhiêu.
+ Cung cũng
tác động đến cầu: cung đáp ứng những nhu cầu hiện tại của khách hàng, đồng thời
còn đưa ra những sản phẩm mới hướng dẫn, kích thích cầu.
- Trên thị trường thịt lợn:
+ Nhu cầu tiêu thụ lớn tác động khiến Chính phủ phải thúc đẩy sản xuất và tái đàn. Ngược lại, khó khăn do dịch bệnh khiến nguồn cung bị hạn chế, không đáp ứng đủ nhu cầu thị trường.
b. Vai trò của quan hệ cung - cầu
Câu hỏi 1 SGK Kinh tế Pháp luật 11 KNTT (trang 14): Theo em,
quan hệ cung - cầu ảnh hưởng đến giá cả thị trường như thế nào?
Trả lời:
- Quan hệ
cung – cầu là tác nhân trực tiếp khiến giá cả thường xuyên biến động trên thị
trường: khi cung lớn hơn cầu sẽ dẫn đến giá giảm, khi cung nhỏ hơn cầu sẽ dẫn
đến giá tăng và khi cung bằng cầu thì giá ổn định. Từ đó, ảnh hưởng trực tiếp
đến kết quả sản xuất kinh doanh: có nhiều lợi nhuận khi bán giá cao, có thể
thua lỗ khi bán giá thấp.
Câu hỏi 2 SGK Kinh tế Pháp luật 11 KNTT (trang 14): Quan hệ
cung - cầu có vai trò thế nào đến việc ra quyết định của người sản xuất kinh
doanh, người tiêu dùng và Nhà nước?
Trả lời:
- Quan hệ
cung - cầu là căn cứ đề doanh nghiệp quyết định mở rộng hay thu hẹp sản xuất,
kinh doanh:
+ Khi cung
lớn hơn cầu => giá giảm => thu hẹp sản xuất;
+ Khi cung
nhỏ hơn cầu => giá tăng => mở rộng sản xuất.
- Quan hệ
cung cầu là căn cứ giúp người tiêu dùng lựa chọn việc mua hàng hóa phù hợp:
+ Khi cung
lớn hơn cầu => giá giảm => nhu cầu tiêu dùng, mua sản phẩm sẽ tăng.
+ Khi cung
nhỏ hơn cầu => giá cả tăng => nhu cầu tiêu dùng, mua sản phẩm giảm hoặc
có thể chuyển sang mua các sản phẩm thay thế với giá cả rẻ hơn.
- Quan hệ
cung - cầu giúp Nhà nước có cơ sở để đưa ra các biện pháp, chính sách để duy
trì cân đối cung - cầu hợp lí, góp phần bình ổn thị trường.
Luyện tập
Luyện tập 1 SGK Kinh tế Pháp luật 11 KNTT (trang 15): Em đồng tình hay không đồng tình với những ý kiến sau đây? Giải thích vì sao.
a. Mọi nhu
cầu tiêu dùng của người dân đều được coi là cầu.
b. Toàn bộ
sản phẩm được sản xuất ra trong nền kinh tế đều được coi là cung.
c. Giá điện
tăng làm ảnh hưởng đến lượng cầu về các sản phẩm sử dụng điện.
d. Chính
phủ tăng lương cho những người làm việc trong các cơ quan nhà nước sẽ góp phần
làm tăng cầu.
Trả lời:
- Ý kiến a. Không đồng tình: Chỉ những nhu cầu có khả năng (thanh toán) mới được gọi là cầu.
- Ý kiến b. Không đồng tình: Cung chỉ bao gồm những sản phẩm được đưa ra giao dịch, mua bán trên thị trường.
- Ý kiến c. Đồng tình: Giá điện tăng làm tăng chi phí vận hành các thiết bị điện sẽ tốn thêm chi phí, buộc người tiêu dùng phải cân nhắc hoặc tìm giải pháp thay thế.
- Ý kiến d. Đồng tình: Thu nhập tăng cao sẽ có cơ hội mua sắm nhiều hơn khiến cầu tăng lên.
Luyện tập
2 SGK Kinh tế Pháp luật 11 KNTT (trang 15): Em hãy phân
tích quan hệ cung - cầu trong các trường hợp dưới đây và cho biết quan hệ này
đã tác động thế nào đến việc ra quyết định của các chủ thể kinh tế.
a. Những
ngày giáp Tết năm ngoái, giá các loại rau tăng rất mạnh. Năm nay, bà G dự định
sẽ trồng thật nhiều rau để đến gần Tết mới đem ra chợ bán.
b. Giá ga
tăng cao khiến một số người chuyển từ sử dụng bếp ga sang bếp từ.
c. Hợp tác
xã M tăng cường thử nghiệm trồng rau trái vụ cung ứng cho thị trường.
d. Cơn bão
số 5 gây ra thiệt hại lớn đến hoa màu, nhiều cánh đồng rau bị dập nát và ngập
sâu trong nước.
Trả lời:
a. Quan
hệ cung – cầu:
+ Những ngày giáp Tết, do nhu cầu mua sắm rau để tiêu thụ trong những ngày Tết nhiều, mà phong tục ngày mùng 1, mùng 2 Tết không có người bán hàng nên cầu lớn hơn cung dẫn đến giá rau tăng mạnh. Bà G quyết định tăng diện tích trồng rau nhằm thu lời cao.
b. Quan hệ cung – cầu:
+ Giá ga tăng (hàng hóa thay thế) làm thay đổi nhu cầu người tiêu dùng từ bếp ga sang bếp từ, buộc người kinh doanh phải điều chỉnh mặt hàng khiến lượng nhu cầu về bếp từ có xu hướng tăng.
- Tác động
của quan hệ cung – cầu:
+ Người
tiêu dùng: không mua bếp ga khi giá ga tăng, chuyển sang dùng bếp từ.
+ Chủ thể
sản xuất, kinh doanh: Lựa chọn mặt hàng kinh doanh hợp lí (nhập nhiều bếp từ về
bán, giảm bớt mặt hàng bếp ga...).
c. Quan
hệ cung – cầu:
+ Khi trái
vụ, những loại rau trái vụ không phát triển được nên nên cung nhỏ hơn cầu, giá
bán rau trái vụ sẽ đắt hơn lúc chính vụ.
- Tác
động: Hợp tác xã M quyết định sẽ thử nghiệm trồng rau lúc trái vụ cung cấp
cho thị trường.
d. Quan
hệ cung – cầu:
+ Cung rau giảm mạnh do bão lũ, giá tăng. Người dùng chuyển sang củ quả thay thế, nhà sản xuất cần tập trung gieo trồng rau ngắn ngày.
- Tác động:
+ Người
tiêu dùng đưa ra quyết định tạm thời chuyển bớt nhu cầu rau xanh sang những mặt
hàng thay thế, như: củ, quả,…
+ Nhà sản
xuất kinh doanh cần nhanh chóng gieo trồng những loại rau ngắn ngày để cung cấp
cho thị trường.
Luyện tập
3 SGK Kinh tế Pháp luật 11 KNTT (trang 15): Em hãy đưa
ra lời khuyên cho các nhân vật trong các trường hợp dưới đây:
a. Việc
nuôi cá đang ổn định nhưng thấy nhà hàng xóm nuôi ba ba bán cho các nhà hàng
đặc sản ngoài phố có thu nhập tốt hơn, chị N có ý định chuyển hướng sang nuôi
ba ba.
Dựa trên sự
phân tích cung - cầu về ba ba, em hãy đưa ra lời khuyên cho chị N.
b. Sắp đến
tháng khuyến mại siêu giảm giá các loại hàng hóa, M cho rằng người bán giảm giá
để kích cầu tiêu dùng nên mình cần tận dụng cơ hội mua thật nhiều thứ.
Dựa vào
quan hệ cung - cầu, em hãy phân tích cơ sở của chính sách khuyến mại để đưa ra
lời khuyên giúp bạn M mua sắm cho hợp lí.
Trả lời:
- Trường hợp a.
- Trường hợp b.
+ Khuyến mại là hoạt động xúc tiến thương mại, M nên cân nhắc chỉ mua món đồ cần thiết, nhưng cần chú ý đến chất lượng sản phẩm. Tránh vì thấy rẻ mà mua nhiều, không dùng đến, gây lãng phí.
Vận dụng
Em hãy viết
bài kể về một trải nghiệm đã phân tích quan hệ cung - cầu để đưa ra quyết định
mua sắm một hàng hoá và rút ra bài học đối với bản thân.
Trả lời:
- Trải
nghiệm: vào dịp 3/3, trên sàn thương mại điện tử Shoppee có chương trình
khuyến mại, các nhãn hàng đều đồng loạt thực hiện giảm giá sản phẩm. Điều này
đã kích thích nhu cầu mua sắm của người tiêu dùng. Bản thân em cũng mua được
nhiều sản phẩm hàng chính hãng với giá rẻ hơn.
- Bài học:
---------------------------------------
Trên đây là phần hướng dẫn Giải Kinh tế Pháp luật 11 KNTT Bài 2 Cung cầu trong nền kinh tế thị trường (đầy đủ nhất) giúp bạn nắm vững những kiến thức nền tảng về các quy luật kinh tế và các quy định pháp luật hiện hành. Hy vọng rằng những kiến thức này sẽ giúp bạn có cái nhìn đúng đắn, hình thành tư duy chủ động và kỹ năng vận dụng vào các tình huống thực tế trong cuộc sống. Để xem trọn bộ lời giải chi tiết theo chương trình mới, đừng quên truy cập ngay tại link dưới đây: