Giải Giáo dục Quốc phòng 11 Bài 2: Luật nghĩa vụ và trách nhiệm của học sinh

Mở đầu

Theo em, hình 2.1 thể hiện những hoạt động gì?

Tài Liệu Bee

Trả lời:

- Hình 2.1a. Hoạt động khám sức khỏe phục vụ nghĩa vụ quân sự.

- Hình 2.1b. Hoạt động tổ chức lễ xuất quân nhập ngũ cho các thanh niên.

I. Một số nội dung cơ bản của luật nghĩa vụ quân sự

Câu hỏi 1 SGK Giáo dục Quốc phòng 11 (trang 11): Nghĩa vụ quân sự là gì? Công dân phục vụ trong lực lượng dân quân tự vệ có được coi là thực hiện nghĩa vụ quân sự không? Tại sao?

Trả lời:

- Nghĩa vụ quân sự là nghĩa vụ vẻ vang của công dân phục vụ trong Quân đội nhân dân.

- Công dân phục vụ trong lực lượng dân quân tự vệ không được coi là thực hiện nghĩa vụ quân sự. Vì: Theo quy định của Luật nghĩa vụ quân sự 2015:

+ Công dân trong độ tuổi thực hiện nghĩa vụ quân sự, không phân biệt dân tộc, thành phần xã hội, tín ngưỡng, tôn giáo, trình độ học vấn, nghề nghiệp, nơi cư trú phải thực hiện nghĩa vụ quân sự.

+ Đối tượng được công nhận hoàn thành nghĩa vụ quân sự tại ngũ trong thời bình khi có đã hoàn thành nghĩa vụ tham gia dân quân tự vệ, trong đó có ít nhất 12 tháng làm nhiệm vụ dân quân tự vệ thường trực. Như vậy, nếu thời gian làm nhiệm vụ dân quân tự vệ thường trực dưới 12 tháng, công dân đó vẫn phải thực hiện nghĩa vụ quân sự.

Câu hỏi 2 SGK Giáo dục Quốc phòng 11 (trang 12): Đối tượng nào được đăng kí, miễn đăng kí nghĩa vụ quân sự?

Trả lời:

- Đối tượng đăng kí nghĩa vụ quân sự:

+ Công dân nam đủ 17 tuổi trở lên.

+ Công dân nữ đủ 18 tuổi trở lên (có ngành, nghề chuyên môn phù hợp yêu cầu của Quân đội nhân dân).

- Đối tượng miễn đăng kí nghĩa vụ quân sự:

+ Người khuyết tật;

+ Người mắc bệnh hiểm nghèo, bệnh tâm thần hoặc bệnh mạn tính theo quy định của pháp luật.

Câu hỏi 3 SGK Giáo dục Quốc phòng 11 (trang 14): Gia đình Dũng có hai mẹ con, mẹ Dũng mắc bệnh hiểm nghèo không còn khả năng lao động. Theo Luật Nghĩa vụ quân sự, Dũng có được miễn gọi nhập ngũ không? Vì sao?

Trả lời:

- Dũng không thuộc trường hợp được miễn gọi nhập ngũ, chỉ được xét tạm hoãn.

+ Theo khoản 1 Điều 41 Luật nghĩa vụ quân sự 2015, công dân là lao động duy nhất trực tiếp nuôi dưỡng thân nhân không còn khả năng lao động (hoặc chưa đến tuổi lao động) sẽ được tạm hoãn.

- Vì hoàn cảnh của Dũng phù hợp với điều kiện trên, nên Dũng sẽ được tạm hoãn chứ không được miễn nhập ngũ. Đối tượng được miễn nghĩa vụ phải là người khuyết tật, người mắc bệnh hiểm nghèo, bệnh tâm thần hoặc bệnh mạn tính theo quy định của pháp luật.

II. Một số nội dung cơ bản nghị định của Chính phủ về thực hiện nghĩa vụ tham gia công an nhân dân

Câu hỏi 1 SGK Giáo dục Quốc phòng 11 (trang 15): Mọi công dân trong độ tuổi gọi nhập ngũ đều là đối tượng tuyển chọn thực hiện tham gia nghĩa vụ Công an nhân dân có đúng không? Vì sao?

Trả lời:

- Theo Nghị định 70/2019/NĐ-CP, đối tượng tuyển chọn bao gồm:

+ Công dân nam trong độ tuổi gọi nhập ngũ đã thực hiện đăng ký nghĩa vụ quân sự theo Luật năm 2015.

+ Công dân nữ trong độ tuổi gọi nhập ngũ đã đăng ký nghĩa vụ quân sự, có trình độ chuyên môn phù hợp nhu cầu Công an nhân dân, tự nguyện tham gia và được tuyển chọn.

=> Dựa theo những tiêu chí đã nêu, nhận định trên là chưa chính xác.

Câu hỏi 2 SGK Giáo dục Quốc phòng 11 (trang 16): Để được thực hiện nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân, mọi công dân phải có bằng tốt nghiệp Trung học phổ thông trở lên. Theo em, ý kiến đó có đúng không? Vì sao?

Trả lời:

- Để được thực hiện nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân, mọi công dân phải có bằng tốt nghiệp Trung học phổ thông trở lên là điều chưa chính xác. Đối với công dân cư trú tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, vùng dân tộc thiểu số, hải đảo hoặc xã miền núi, chỉ cần có bằng tốt nghiệp Trung học cơ sở là đã đủ điều kiện để thực hiện nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân.

Luyện tập

Luyện tập 1 SGK Giáo dục Quốc phòng 11 (trang 18): Em hãy đọc thông tin dưới đây, sau đó đưa ra suy nghĩ của mình về Hùng và mẹ của Hùng.

- Gia đình Hùng có hai mẹ con, bố Hùng là liệt sĩ. Sau khi tốt nghiệp Trung học phổ thông, Hùng xin phép mẹ viết đơn tình nguyện nhập ngũ với mong muốn được tham gia vào quân đội, không chỉ để tiếp tục ước mơ theo con đường binh nghiệp của bố, mà còn là nghĩa vụ của người công dân, là niềm vinh dự, tự hào của mỗi người thanh niên khi góp một phần công sức của mình vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Khi Hùng bày tỏ ý muốn tham gia nghĩa vụ quân sự, mặc dù gia đình neo người, hoàn cảnh còn nhiều khó khăn, vất vả nhưng mẹ Hùng rất vui và tự hào vì Hùng đã thực sự khôn lớn, trưởng thành. Mẹ động viên Hùng phát huy truyền thông quê hương, gia đình để yên tâm lên đường nhập ngũ, hoàn thành nghĩa vụ thiêng liêng của mình với Tổ quốc.

Trả lời:

- Cả Hùng và mẹ đều cho thấy mình là người có tách nhiệm với quê hương, Tổ quốc. Dù gia đình gặp hoàn cảnh khó khăn, mẹ Hùng vẫn sẵn sàng động viên con lên đường nhập ngũ. Mặc khác, Hùng thể hiện vai trò là một công dân gương mẫu, tự giác thực hiện nghĩa vụ.

- Hùng là một tấm gương nhắc nhở mọi thanh niên phải nêu cao tinh thần trách nhiệm của mình với đất nước.

Luyện tập 2 SGK Giáo dục Quốc phòng 11 (trang 18): Hồ sơ, thủ tục đăng ký nghĩa vụ quân sự lần đầu của công dân được quy định như thế nào?

Trả lời:

- Hồ sơ: Phiếu tự khai sức khoẻ nghĩa vụ quân sự; bản chụp căn cước công dân hoặc thẻ căn cước.

- Thủ tục:

+ Tháng Một hằng năm, Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy quân sự cấp xã, người đứng đầu hoặc người đại diện hợp pháp của cơ quan, tổ chức báo cáo Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp xã danh sách công dân nam đủ 17 tuổi trong năm và công dân nam trong độ tuổi thực hiện nghĩa vụ quân sự chưa đăng kí nghĩa vụ quân sự.

+ Tháng Tư hằng năm, Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp xã quyết định gọi công dân đăng kí nghĩa vụ quân sự lần đầu.

* Lưu ý: Công dân phải đăng kí nghĩa vụ quân sự lần đầu bằng hình thức trực tuyến hoặc trực tiếp tại cơ quan đăng kí nghĩa vụ quân sự.

Luyện tập 3 SGK Giáo dục Quốc phòng 11 (trang 18): Hồ sơ, trình tự tuyển chọn thực hiện nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân được quy định như thế nào?

Trả lời:

* Hồ sơ tuyển chọn:

- Công dân tham gia dự tuyển nộp cho Công an cấp xã nơi có hộ khẩu thường trú các giấy tờ sau:

+ Tờ khai đăng kí thực hiện nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân (có xác nhận của Uỷ ban nhân dân cấp xã hoặc cơ quan, tổ chức nơi người đó đang công tác, học tập).

+ Giấy chứng nhận đăng kí nghĩa vụ quân sự.

* Trình tự tuyển chọn

- Việc tuyển chọn và gọi công dân thực hiện nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân gồm các bước sau:

+ Thông báo, tiếp nhận hồ sơ: Công an cấp xã tham mưu cho Uỷ ban nhân dân cùng cấp thông báo, tuyên truyền và niêm yết công khai về đối tượng, tiêu chuẩn, điều kiện, thời gian tiếp nhận hồ sơ; thời hạn tiếp nhận ít nhất là 30 ngày kể từ ngày thông báo.

+ Sơ tuyển: Công an cấp xã tiếp nhận hồ sơ và tổ chức sơ tuyển (chiều cao, cân nặng, hình thể); báo cáo kết quả những trường hợp đạt yêu cầu cho Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp xã (qua Hội đồng nghĩa vụ quân sự cấp xã) và báo cáo Giám đốc Công an cấp tỉnh.

+ Khám sức khỏe và thẩm tra lý lịch: Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp xã ra quyết định gọi khám sức khỏe (giao cho công dân trước thời điểm khám 15 ngày); Công an cấp xã tổ chức thẩm tra lý lịch và kết luận tiêu chuẩn chính trị đối với những trường hợp đạt tiêu chuẩn sức khoẻ.

+ Quyết định tuyển chọn và gọi công dân: Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh quyết định danh sách công dân được tuyển chọn; sau đó Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp xã ra quyết định gọi từng công dân thực hiện nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân.

Luyện tập 4 SGK Giáo dục Quốc phòng 11 (trang 18): Trình bày trách nhiệm của học sinh trong thực hiện nghĩa vụ quân sự và nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân

Trả lời:

- Thực hiện nghiêm túc trách nhiệm công dân các nội dung phù hợp với lứa tuổi trong việc thực hiện nghĩa vụ quân sự và nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân; tích cực học tập các kiến thức chính trị, quân sự trong chương trình Giáo dục quốc phòng và an ninh tại nhà trường.

- Tích cực, chủ động tham gia các hoạt động tại trường học và địa phương nhằm nâng cao nhận thức cho cộng đồng về việc thực hiện nghĩa vụ quân sự và nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân.

- Có thái độ kiên quyết đấu tranh với các biểu hiện và hành vi sai trái, không đúng quy định liên quan đến việc thực hiện nghĩa vụ quân sự và nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân.

Vận dụng

Vận dụng 1 SGK Giáo dục Quốc phòng 11 (trang 18): Em thấy mình đã đạt được những tiêu chí nào để tham gia nghĩa vụ quân sự (nghĩa vụ Công an nhân dân)? Nếu muốn trở thành người chiến sĩ trong Quân đội nhân dân hoặc Công an nhân dân em phải làm gì?

Gợi ý:

- Bản thân em đã đạt được một số tiêu chí như:

+ Có lý lịch rõ ràng, chấp hành tốt chủ trương của Đảng và pháp luật; không có tiền án, tiền sự hoặc đang trong thời gian áp dụng các biện pháp giáo dục bắt buộc.

+ Có tư tưởng, phẩm chất đạo đức tốt, được quần chúng nhân dân nơi cư trú hoặc nơi học tập, công tác tín nhiệm.

+ Có sức khỏe tốt, thể hình cân đối, không dị hình, dị dạng.

- Muốn trở thành người chiến sĩ trong Quân đội nhân dân hoặc Công an nhân dân, em cần:

+ Tích cực học tập, rèn luyện thân thể và nghiêm chỉnh tuân thủ pháp luật từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.

Câu hỏi 2 SGK Giáo dục Quốc phòng 11 (trang 18): Em hãy chuẩn bị nội dung và thuyết trình trước lớp về đối tượng, độ tuổi đăng kí nghĩa vụ quân sự.

Bài tham khảo

I. Nghĩa vụ quân sự là gì?

- Căn cứ theo khoản 1 Điều 4 Luật Nghĩa vụ quân sự 2015 thì nghĩa vụ quân sự được hiểu là nghĩa vụ vẻ vang của công dân phục vụ trong Quân đội nhân dân.

- Thực hiện nghĩa vụ quân sự bao gồm phục vụ tại ngũ và phục vụ trong ngạch dự bị của Quân đội nhân dân.

II. Một số điều cần biết về việc đăng kí nghĩa vụ quân sự

1. Đối tượng đăng kí nghĩa vụ quân sự

- Công dân nam đủ 17 tuổi trở lên.

- Công dân nữ đủ 18 tuổi trở lên (có ngành, nghề chuyên môn phù hợp yêu cầu của Quân đội nhân dân).

2. Đối tượng miễn đăng kí nghĩa vụ quân sự

- Người khuyết tật, người mắc bệnh hiểm nghèo, bệnh tâm thần hoặc bệnh mạn tính theo quy định của pháp luật.

3. Đối tượng không được đăng kí nghĩa vụ quân sự

- Đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự; đang chấp hành hình phạt tù, cải tạo không giam giữ, quản chế hoặc đã chấp hành xong hình phạt tù nhưng chưa được xoá án tích.

- Đang bị áp dụng biện pháp giáo dục tại cấp xã hoặc đưa vào trường giáo dưỡng, cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc.

- Bị tước quyền phục vụ trong lực lượng vũ trang nhân dân.

4. Cơ quan đăng kí nghĩa vụ quân sự

- Ban Chỉ huy quân sự cấp xã thực hiện đăng kí nghĩa vụ quân sự cho công dân cư trú tại địa phương.

- Ban chỉ huy quân sự cơ quan, tổ chức ở cơ sở thực hiện đăng kí nghĩa vụ quân sự cho công dân làm việc, học tập tại cơ quan, tổ chức.

5. Hồ sơ, thủ tục đăng kí nghĩa vụ quân sự lần đầu

- Hồ sơ: Phiếu tự khai sức khoẻ nghĩa vụ quân sự; bản chụp căn cước công dân hoặc thẻ căn cước.

- Thủ tục:

+ Tháng Tư hằng năm, Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp xã quyết định gọi công dân đăng kí nghĩa vụ quân sự lần đầu.

* Lưu ý: Công dân phải đăng kí nghĩa vụ quân sự lần đầu bằng hình thức trực tuyến hoặc trực tiếp tại cơ quan đăng kí nghĩa vụ quân sự.

---------------------------------------

Trên đây là phần hướng dẫn Giải Giáo dục Quốc phòng 11 Bài 2: Luật nghĩa vụ và trách nhiệm của học sinh (đầy đủ nhất), giúp bạn nắm vững những kiến thức cơ bản về quốc phòng, an ninh và trách nhiệm của công dân đối với Tổ quốc. Hy vọng rằng qua bài học này, bạn sẽ hình thành được ý thức tự giác, tinh thần cảnh giác và sẵn sàng đóng góp vào sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia. Để xem trọn bộ lời giải chi tiết theo chương trình mới, đừng quên truy cập ngay tại link dưới đây:"

>>> Full lời giải SGK Giáo dục Quốc Phòng An ninh 11: Xem ngay!