1. Khí hậu nhiệt đới ẩm gió
mùa
a) Tính chất nhiệt đới
Câu hỏi SGK Địa lí 8 (trang 115): Dựa vào thông tin mục a, bảng 4.1, hãy trình bày tính chất nhiệt đới của khí hậu Việt Nam.
Trả lời:
- Nhiệt độ: Trung bình năm cao trên 20 độ C (trừ vùng núi cao), tăng dần từ Bắc vào Nam.
- Số giờ nắng: 1400 - 3000 giờ/ năm, cán cân bức xạ từ 70 - 100 kcal/cm2/năm.
b) Tính chất ẩm
Câu hỏi SGK Địa lí 8 (trang 116): Dựa vào thông tin mục b và bảng 4.2, hãy nêu tính chất ẩm của khí hậu nước ta.
Trả lời:
- Độ ẩm không khí cao (> 80%), lượng mưa trung bình năm lớn (1500 – 2000 mm/năm).
c) Tính chất gió mùa
Câu hỏi SGK Địa lí 8 (trang 117): Dựa vào
thông tin mục c và hình 4.1, hãy trình bày đặc điểm gió mùa của khí hậu Việt
Nam.
Trả lời:
- Nước ta nằm trong vùng gió mùa châu Á nên chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của các khối khí hoạt động theo mùa.
* Gió mùa đông (tháng 11 – tháng 4 năm sau)
- Có hướng đông bắc nên gọi là Gió mùa Đông Bắc.
- Ảnh hưởng:
+ Miền Bắc: Chịu ảnh hưởng của khối khí lạnh từ phía bắc di chuyển xuống, tạo nên mùa đông lạnh (nửa đầu mùa: lạnh, khô; nửa cuối mùa: lạnh, ẩm).
+ Từ phía nam dãy Bạch Mã trở vào: Tín phong bán cầu Bắc hướng đông bắc chiếm ưu thế, gây mưa cho vùng biển Nam Trung Bộ; Tây Nguyên và Nam Bộ có thời tiết nóng, khô.
* Gió mùa hạ (tháng 5 – tháng 10)
- Chủ yếu hướng tây nam (Gió mùa Tây Nam).
+ Đầu mùa hạ: Gió Tây Nam thổi từ Bắc Ấn Độ Dương gây mưa lớn cho đồng bằng Nam Bộ và Tây Nguyên. Khi vượt dãy Trường Sơn và các dãy núi dọc biên giới Việt – Lào, gió tạo hiệu ứng phơn gây thời tiết khô nóng (gió Tây khô nóng) cho phía đông dãy Trường Sơn và phía nam khu vực Tây Bắc.
+ Giữa và cuối mùa hạ: Gió mùa Tây Nam xuất phát từ bán cầu Nam di chuyển lên, kết hợp với dải hội tụ nhiệt đới gây thời tiết nóng ẩm, mưa nhiều phổ biến trên cả nước. Hiện tượng thời tiết cực đoan trong mùa này là bão kèm theo mưa lớn.
2. Sự phân hóa đa dạng của
khí hậu Việt Nam
Câu hỏi SGK Địa lí 8 (trang 119): Dựa vào
thông tin mục 2 và hình 4.2, hãy:
1. Nhận xét nhiệt độ, lượng mưa tại trạm trí tượng Lào cai và Sa Pa. Từ đó phân hóa khí hậu theo độ cao.
2. Chứng minh sự phân hóa đa dạng của khí hậu Việt Nam.
Trả lời:
1. Nhận xét:
* Trạm khí
lượng Lào Cai:
- Nhiệt độ
trung bình: 22,4 độ C/năm
- Lượng mưa
trung bình: 1765mm/năm
* Trạm khí
tượng Sa Pa:
- Nhiệt độ
trung bình: 15,3 độ C/năm
- Lượng mưa
trung bình: 2773mm/năm
=> Nhận xét: Khí hậu có sự phân hóa theo độ cao. Càng lên cao, nhiệt độ không khí càng giảm và lượng mưa, độ ẩm có xu hướng tăng lên. Ở độ cao 104m (Trạm khí tượng Lào Cai): nhiệt độ trung bình năm cao hơn và lượng mưa trung bình thấp hơn ở độ cao 1583 m (Trạm khí tượng Sa Pa).
2.
* Khí hậu
nước ta phân hoá theo chiều Bắc - Nam:
- Miền khí hậu phía Bắc:
+ Nhiệt độ trung bình năm trên 20 độ C.
+ Có mùa đông lạnh (do gió mùa Đông Bắc, một số tháng nhiệt độ dưới 20 độ C, nửa đầu khô, nửa cuối ẩm) và mùa hạ nóng, ẩm, mưa nhiều.
- Miền khí hậu phía Nam: nhiệt độ quanh năm cao, khí hậu phân hoá 2 mùa rõ rệt: mùa mưa và mùa khô.
* Khí hậu
nước ta phân hoá theo chiều Đông - Tây giữa vùng biển và đất liền, giữa vùng đồng
bằng ở phía đông và vùng núi ở phía tây.
- Vùng biển: Khí hậu ôn hoà hơn trong đất liền.
- Vùng đồng bằng ven biển: Khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa.
- Vùng đồi núi phía tây: Khí hậu phân hoá phức tạp do tác động của gió mùa và hướng của các dãy núi.
* Khí hậu
phân hóa theo độ cao:
- Khí hậu phân hoá từ thấp lên cao thành 3 đai rõ rệt: Đai nhiệt đới gió mùa, Đai cận nhiệt đới gió mùa trên núi và Đai ôn đới gió mùa trên núi
* Khí hậu
phân hóa theo mùa: mùa hạ có sự hoạt động của rõ mùa Tây Nam, mùa động có sự hoạt
động của gió mùa Đông Bắc.
Luyện tập
Dựa vào bảng 4.1, hãy nhận xét sự khác nhau về chế độ nhiệt (nhiệt độ trung bình năm; nhiệt độ trung bình tháng nóng nhất, lạnh nhất; biên độ nhiệt độ năm) giữa Lạng Sơn và Cà Mau.
Trả lời:
- Nhận xét: Nhìn vào bảng số liệu ta thấy, giữa Lạng Sơn và Cà Mau có sự khác biệt lớn về nhiệt độ:
Vận dụng
Tìm hiểu và
cho biết đặc điểm khí hậu ở địa phương em.
Tham khảo:
- Thành phố Hồ Chí Minh nằm trong vùng nhiệt đới gió mùa cận xích đạo, nhiệt độ cao đều trong năm và có hai mùa mưa - khô rõ rệt. Mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 11, mùa khô từ tháng 12 đến tháng 4 năm sau.
- Chế độ nhiệt – ánh sáng:
+ Lượng bức xạ dồi dào, trung bình khoảng 140 Kcal/cm2/năm, Số giờ nắng trung bình/tháng 160-270 giờ.
+ Khí hậu nóng quanh năm, nhiệt độ trung bình khoảng 27oC.
- Chế độ mưa:
+ Lượng mưa cao, bình quân/năm 1.949 mm. (tập trung vào tháng 5 – 11, cao nhất là tháng 6 và 9); mùa khô (tháng 1 – 3) mưa không đáng kể.
- Độ ẩm: Trung bình năm 79,5%.
- Chế độ gió: Chịu ảnh hưởng bởi 2 hướng gió chính: Tây – Tây Nam (tháng 6 – 10) và Bắc – Đông Bắc (tháng 11 – 2); cùng với gió tín phong Nam – Đông Nam (tháng 3 – 5). Thuộc vùng hầu như không có gió bão.
---------------------------------------
Trên đây là phần hướng dẫn Giải Địa lí 8 Bài 4 Khí hậu Việt Nam (chính xác nhất), giúp bạn nắm vững các kiến thức trọng tâm và giải đáp các câu hỏi trong sách giáo khoa một cách chi tiết nhất. Hy vọng rằng qua bài học này, bạn sẽ hình thành tư duy phân tích các vấn đề địa lí hiện đại và đạt kết quả cao trong học tập. Để xem trọn bộ lời giải chi tiết theo chương trình mới, đừng quên truy cập ngay tại link dưới đây:
>>> Full lời giải SGK Địa lí 8 - Kết nối tri thức: Xem ngay!