I. Các cấp độ tổ chức của thế giới sống
1. Khái niệm cấp độ tổ chức sống
Câu hỏi 1 SGK Sinh
10 Kết nối tri thức (trang 18): Nêu khái niệm cấp độ tổ chức sống.
Trả lời:
- Cấp độ tổ chức sống là cấp độ tổ chức của vật chất biểu hiện đầy đủ các đặc tính của sự sống. Bao gồm 2 cấp tổ chức:
+ Các cấp tổ chức trung gian: Bao gồm nguyên tử, phân tử, bào quan, mô, cơ quan và hệ cơ quan.
+ Các cấp tổ chức cơ bản: Bao gồm tế bào, cơ thể, quần thể, quần xã và hệ sinh thái.
- Đặc điểm chung của tổ chức sống là tất cả các cấp độ tổ chức cơ bản của thế giới sống đều được cấu tạo từ một hoặc nhiều tế bào.
Câu hỏi 2 SGK Sinh 10 Kết nối tri thức (trang 18): Quan sát hình 3.1, hãy cho biết những cấp độ tổ chức nào có đầy đủ các đặc điểm của sự sống.
Trả lời:
- Các cấp độ cơ bản của tổ chức sống bao gồm:
+ Tế bào => Cơ thể => Quần thể => Quần
xã => Hệ sinh thái
2. Mối quan hệ giữa các cấp độ tổ chức của thế
giới sống
Câu hỏi mục 2 SGK
Sinh 10 Kết nối tri thức (trang 19): Giải
thích mối quan hệ giữa các cấp độ tổ chức sống.
Trả lời:
- Các cấp độ tổ chức sống được sắp xếp từ thấp đến cao theo nguyên tắc thứ bậc, cấp độ sau được xây dựng từ các cấp độ trước đó.
+ Ví dụ: Tế bào được cấu tạo từ các bào quan; mô được cấu tạo từ các tế bào; cơ quan được cấu tạo từ các mô...
- Các cấp độ tổ chức sống thường xuyên trao đổi chất và năng lượng với môi trường. Thông qua cơ chế chọn lọc tự nhiên, chúng không ngừng biến đổi và tiến hóa, giúp sinh vật thích nghi với sự thay đổi của môi trường sống.
II. Đặc điểm chung của thế
giới sống
Câu hỏi 1 SGK Sinh
10 Kết nối tri thức (trang 21): Nêu đặc điểm chung của các cấp
độ tổ chức sống. Tại sao nói các cấp độ tổ chức sống là những hệ mở, tự điều
chỉnh?
Trả lời:
- Tổ chức theo nguyên tắc thứ bậc:
+ Tổ chức theo nguyên tắc từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, trong đó cấp độ tổ chức sau được hình thành từ cấp độ tổ chức trước đó.
+ Các cấp độ tổ chức sống cơ bản bao gồm: tế bào, cơ thể, quần thể, quần xã và hệ sinh thái.
- Các cấp độ tổ chức sống là những hệ mở và tự điều chỉnh.
+ Hệ thống mở: Mọi cấp độ tổ chức sống đều thường xuyên trao đổi chất và năng lượng với môi trường xung quanh.
+ Tự điều chỉnh: Các cấp độ tổ chức sống có cơ chế tự điều chỉnh để duy trì sự ổn định của môi trường trong cơ thể, giúp sinh vật tồn tại và phát triển trước những thay đổi của môi trường.
- Thế giới sống liên tục tiến hoá.
+ Các cấp độ tổ chức sống luôn biến đổi và tiến hóa không ngừng thông qua cơ chế chọn lọc tự nhiên.
+ Sự tiến hóa này giúp các sinh vật thích nghi tốt hơn với những thay đổi của môi trường sống, từ đó đảm bảo sự duy trì và phát triển bền vững của thế giới sống.
* Các cấp độ tổ chức sống là những hệ mở, tự điều chỉnh vì:
- Các cấp độ tổ chức sống đều là những hệ thống mở vì không ngừng trao đổi năng lượng, vật chất với môi trường, tiếp nhận và xử lý thông tin.
+ Ví dụ: Tế bào cần thu nhận chất hóa học từ bên ngoài, chuyển hóa thành chất sống và thải chất thải
- Các hệ thống sống có khả năng tự điều chỉnh, duy trì ổn định môi trường nội môi, bất chấp sự thay đổi môi trường. Nếu mất khả năng này, sinh vật sẽ bệnh hoặc tử vong.
Câu hỏi 2 SGK Sinh 10 Kết nối tri thức (trang 21): Phân tích đặc điểm cho thấy cơ thể người là một hệ
mở, tự điều chỉnh.
Trả lời:
* Những đặc điểm cho thấy cơ thể người
là một hệ mở, tự điều chỉnh:
- Cơ thể con người là một hệ thống mở vì không ngừng trao đổi vật chất và năng lượng với môi trường. Lấy vào thức ăn, nước uống, khí oxygen và thải ra môi trường các chất độc hại trong cơ thể.
- Cơ thể người có khả năng tự điều chỉnh duy trì ổn định ổn định các thông số trong hệ thống không phụ thuộc vào sự thay đổi của môi trường (Cân bằng nội môi).
+ Ví dụ: Khi trời nóng, cơ thể giãn lỗ chân lông, tăng nhịp tim, nhịp thở để thoát nhiệt; khi lạnh, lỗ chân lông co lại để giữ nhiệt.
Câu hỏi 3 SGK Sinh 10 Kết nối tri thức (trang 21): Thế giới sống liên tục tiến hóa dựa trên cơ sở
nào?
Trả lời:
- Thế giới sống liên tục tiến hóa nhờ thông tin di truyền trong các phân tử DNA được truyền từ tế bào này sang tế bào khác, từ thế hệ này sang thế hệ khác một cách tương đối chính xác nhưng luôn phát sinh những đột biến.
Luyện tập và Vận dụng
Bài tập 1 SGK
Sinh 10 Kết nối tri thức (trang 21): Phân
biệt các cấp độ tổ chức sống.
Trả lời:
Bài tập 2 SGK Sinh 10 Kết nối tri thức (trang 21): Một con
robot cũng có khả năng di chuyển, tương tác với môi trường xung quanh, thậm chí
trả lời các câu hỏi và đưa ra lời khuyên hữu ích cho các bác sĩ trong việc điều
trị bệnh. Con robot có đặc điểm nào giống và khác với vật sống.
Trả lời:
- Giống nhau:
+ Di chuyển, tương tác môi trường, chuyển hóa các dạng năng lượng.
- Khác nhau:
+ Các phản ứng dựa trên thuật toán và chương trình con người cài sẵn.
+ Không thể lớn lên, không có khả năng sinh sản, không tự chuyển hóa vật chất.
Bài tập 3 SGK Sinh 10 Kết nối tri thức (trang 21): Tại sao nói
“Nếu Mặt Trời không còn tồn tại thì Trái Đất sẽ bị hủy diệt”?
Trả lời:
- Mặt Trời cung cấp năng lượng cho mọi hoạt động sống. Thông qua quá trình quang hợp, năng lượng ánh sáng được chuyển thành hóa năng (chất hữu cơ) rồi thông qua chuỗi và lưới thức ăn đến toàn bộ sinh vật.
- Nếu thiếu nguồn năng lượng này, các sinh vật không thể thực hiện trao đổi chất, Trái Đất sẽ trở nên lạnh hơn vượt qua ngưỡng chịu đựng và tự điều chỉnh của sinh vật, dẫn đến diệt vong.
---------------------------------------
Trên đây là phần hướng dẫn Giải Sinh 10 Kết nối tri thức Bài 3: Các cấp độ tổ chức của thế giới sống (chi tiết nhất) giúp bạn hệ thống lại những kiến thức về Các cấp độ tổ chức của thế giới sống. Hy vọng rằng những kiến thức này sẽ giúp bạn hiểu sâu hơn về kiến thức môn Sinh học và đạt kết quả cao trong các bài kiểm tra. Để xem trọn bộ lời giải chi tiết theo chương trình mới, đừng quên truy cập ngay tại link dưới đây!
>>> Full lời giải SGK Sinh học 10 - Kết nối tri thức: Xem ngay!