Khởi động
Quan sát hình ảnh và thực hiện nhiệm vụ:
1. Kể tên một số dịch vụ
internet phổ biến mà em thường sử dụng.
2. Khi đăng kí tài khoản trên mạng xã hội, em
thường phải khai báo những thông tin gì?
Trả lời:
1. Dịch vụ Internet phổ biến thường sử dùng: Google, thư điện tử,....
2. Thông tin cần khai báo khi đăng ký tài khoản: Họ tên, ngày tháng năm sinh, địa chỉ gmail, số điện thoại, mật khẩu,....
I. Một số khái niệm cơ bản về mạng và an ninh mạng
Câu hỏi 1 SGK Giáo dục Quốc phòng 10 (trang 32): Từ gợi ý trong hình 6.2, hãy cho biết nếu trao đổi thông tin trên mạng, em cần có những thiết bị gì?
Trả lời:
- Để trao đổi thông tin trên mạng, em cần có những thiết bị như: Máy tính, điện thoại (có kết nối mạng), dữ liệu di động 4G, 5G…
Câu hỏi 2 SGK Giáo dục Quốc phòng 10 (trang 32): Vì sao cần phải bảo vệ an ninh mạng?
Trả lời:
- Bảo vệ an ninh mạng giúp bảo đảm hoạt động trên không gian không gây phương hại đến an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội. Không làm lộ thông tin cá nhân của người dùng và một số thông tin bảo mật quan trọng khác (ví dụ như: tài khoản ngân hàng...).
II. Một số nội dung cơ bản về luật an ninh mạng
Câu hỏi mục II SGK Giáo dục Quốc phòng 10 (trang 33): Hãy cho biết hành vi nào sau đây không được làm
khi tham gia vào không gian mạng? Hãy cho biết sự cần thiết phải ban hành Luật
An ninh mạng.
a) Đăng tải hoặc chia sẻ những thông tin sai sự
thật về tình hình dịch bệnh lên trang cá nhân trên MXH.
b) Trao đổi học tập qua thư điện tử hoặc dịch vị
tin nhắn trên mạng xã hội.
c) Cài đặt chương trình tin học có chứa mã độc
vào mạng máy tính của nhà trường.
d) Xâm nhập trái phép vào máy tính của người
khác.
e) Chơi bài trực tuyển để đổi lấy điểm và thẻ
cào.
f) Tạo tài khoản ảo trên MXH để khủng bố tinh
thần hoặc xúc phạm danh dự người khác.
g) Chia sẻ những hình ảnh về quảng bá du lịch
của địa phương trên MXH.
Trả lời:
- Hành vi không được làm khi tham gia
vào không gian mạng:
+ a: Hoạt động này gây hoang mang dư luận, làm mất trật tự an toàn xã hội và ảnh hưởng nghiêm trọng đến công tác phòng chống dịch của cơ quan chức năng.
+ c: Mã độc (virus, trojan, phần mềm gián điệp...) có thể làm tê liệt hệ thống quản lý, làm mất dữ liệu học tập, điểm số, hoặc đánh cắp thông tin cá nhân của hàng trăm học sinh, giáo viên trong trường.
+ d: Việc tự ý vào máy tính người khác thường nhằm mục đích xem trộm, sao chép hoặc tống tiền bằng các dữ liệu nhạy cảm.
+ e: Là hành vi đánh bạc trái phép.
+ f: Việc sử dụng nick ảo khiến người vi phạm tưởng rằng mình sẽ an toàn, từ đó không ngại buông lời đe dọa, nhục mạ, làm nhục người khác.
- Việc ban hành Luật An ninh mạng mục đích là để phòng ngừa, xử lý các hành vi xâm phạm an ninh mạng. Tạo cơ sở pháp lý để triển khai đồng bộ các hoạt động bảo vệ an ninh trên không gian số. Đồng thời có quy định rõ ràng, cụ thể nghĩa vụ và trách nhiệm của từng cá nhân, tổ chức cũng như các cơ quan chức năng.
III. Bảo mật thông tin cá nhân trên không gian mạng
Câu hỏi mục III SGK Giáo dục Quốc phòng 10 (trang 35): Hãy nêu một số thủ đoạn phổ biến mà các đối
tượng xấu thường sử dụng để đánh cắp thông tin cá nhân trên mạng Internet. Hãy
nêu những biện pháp để bảo vệ thông tin cá nhân khi tham gia vào mạng internet
và giải thích những tác dụng của từng biện pháp đó?
Trả lời:
* Một số
thủ đoạn đánh cắp thông tin cá nhân người dùng:
- Sử dụng nội dung hấp dẫn để lừa người dùng truy cập, từ đó tự động cài mã độc vào máy để thu thập thông tin.
- Gửi tin nhắn dụ người dùng truy cập vào đường dẫn trang mạng lập sẵn để đánh cắp dữ liệu khi họ điền thông tin.
- Gửi thư điện tử đính kèm tệp tin chứa mã độc; mã độc sẽ lây nhiễm khi người dùng mở thư.
- Sử dụng thiết bị ngoại vi nhiễm mã độc để thu thập dữ liệu từ máy tính và gửi ra máy chủ nước ngoài khi có kết nối Internet.
* Những biện pháp để bảo vệ thông tin cá nhân khi tham gia vào mạng internet:
- Đặt mật khẩu mạnh (ít nhất 12 kí tự gồm số, chữ thường, chữ in hoa, kí tự đặc biệt) và sử dụng chế độ xác thực 2 yếu tố.
+ Tác dụng: Giúp tăng độ an toàn cho thiết bị cá nhân và bảo vệ tài khoản người dùng.
- Thường xuyên cập nhật phần mềm, hệ điều hành mới nhất và sử dụng phần mềm diệt virus có bản quyền.
+ Tác dụng: Nhận các bản cập nhật chứa bản vá bảo mật quan trọng.
- Đăng xuất các tài khoản khi đã dùng xong (sử dụng chế độ đăng xuất từ xa).
+ Tác dụng: Bảo vệ tài khoản tránh bị lộ dữ liệu cá nhân
- Tránh dùng wifi công cộng khi đăng nhập ngân hàng, thanh toán trực tuyến; không tuỳ tiện kết nối vào mạng không dây công cộng.
+ Tác dụng: Ngăn chặn kẻ gian bí mật thiết lập chương trình trung gian nhằm theo dõi người dùng khi đăng nhập tài khoản ngân hàng, thanh toán trực tuyến hoặc tham gia mạng xã hội.
- Không truy cập vào các trang mạng lạ. Không trả lời tin nhắn từ người lạ hoặc mở thư điện tử từ những người lạ gửi đến.
+ Tác dụng: Giúp người dùng không bị đánh cắp dữ liệu cá nhân nếu điền thông tin trên các trang web này. Ngăn chặn nguy cơ mã độc lây nhiễm vào thiết bị từ các tệp đính kèm hoặc đường dẫn độc hại.
- Chia sẻ thông tin cá nhân (tài khoản ngân hàng, hình ảnh, địa chỉ nhà...) có chọn lọc khi tham gia mạng xã hội.
+ Tác dụng: Tránh việc để lộ các dữ liệu (tài khoản ngân hàng, hình ảnh cá nhân, địa chỉ nhà...) khi tham gia mạng xã hội.
- Thường xuyên kiểm tra quyền riêng tư, tính bảo mật trên thiết bị và nhật kí hoạt động để phát hiện dấu hiệu bất thường.
+ Tác dụng: Giúp kịp thời phát hiện các dấu hiệu bất thường trên thiết bị.
Luyện tập
Luyện tập 1 SGK Giáo dục Quốc phòng 10 (trang 35): Trường em thực hiện tuyên
truyền, giáo dục và nâng cao nhận thức về an ninh mạng cho học sinh như thế
nào? Em hãy cho biết hiệu quả của các hình thức tuyên truyền, giáo dục đó.
Lời giải:
- Trường em tổ chức phát động cuộc thi "Học sinh An ninh mạng 2026". Sự kiện được tổ chức trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trong giáo dục và đời sống xã hội, kéo theo yêu cầu cấp thiết phải trang bị cho học sinh kiến thức, kỹ năng sử dụng Internet an toàn, hiệu quả và có trách nhiệm.
- Việc tổ chức cuộc thi mang ý nghĩa thiết thực khi Internet và các nền tảng số đã trở thành môi trường học tập, giao tiếp quen thuộc của học sinh. Tuy nhiên, cùng với cơ hội là sự gia tăng các nguy cơ mất an toàn thông tin, từ lừa đảo, dụ dỗ đến thao túng tâm lý và điều khiển từ xa nhằm mục đích tống tiền.
- Cuộc thi được thiết kế theo hướng gắn với tình huống thực tiễn, tập trung vào những kỹ năng thiết yếu mà học sinh cần có khi tham gia môi trường mạng. Đây không chỉ là một cuộc kiểm tra kiến thức đơn thuần, mà còn là cách để học sinh tập nhận diện rủi ro, hiểu đúng về đạo đức, pháp luật trên mạng, biết tự bảo vệ dữ liệu cá nhân, biết ứng xử an toàn trên mạng xã hội và khi sử dụng thiết bị di động. Từ đó tạo ra một môi trường mạng an toàn cho trẻ em, không thể chỉ trông chờ vào các công cụ kỹ thuật hay biện pháp xử lý sau vi phạm.
Luyện tập 2 SGK Giáo dục Quốc phòng 10 (trang 35): Em đã thực hiện những biện pháp gì để bảo mật thông tin cá nhân; phòng, chống vi phạm pháp luật khi tham gia vào MXH.
Lời giải:
- Hạn chế đưa thông tin cá nhân quan trọng lên mạng xã hội.
- Chỉ nên kết bạn với những người thân, quen biết ở ngoài đời.
- Thiết lập an toàn cho tài khoản và quyền riêng tư.
- Sử dụng mật khẩu mạnh khi tham gia mạng xã hội.
- Không tùy tiện kết nối vào các mạng wifi công cộng và các mạng wifi miễn phí.
Vận dụng
Vận dụng 1 SGK Giáo dục Quốc phòng 10 (trang 35): An và Bình là hai bạn thân từ
khi còn là học sinh tiểu học đến trung học cơ sở, nhưng đến năm lớp 10 thì
hai bạn không còn thân thiết với nhau nữa. Bình đã dùng tài khoảng mạng xã
hội của mình để đăng tải các thông tin cá nhân của An như tính cách, những đặc
điểm trên cơ thể và nhận được nhiều bình luận từ người dùng trên mạng xã
hội. An rất buồn và đề nghị Bình gỡ bỏ các thông tin trên nhưng Bình không gỡ,
dẫn đến việc An phải xin chuyển trường
a) Việc Bình dùng mạng để đăng tải các thông tin
cá nhân của An như trên có vi phạm pháp luật không? Vì sao?
b) Những người chia sẻ bài viết của Bình trên
mạng xã hội về thông tin cá nhân của An có vi phạm pháp luật không?
Trả lời:
- Hành vi của Bình đã vi phạm pháp luật nghiêm trọng. Dựa theo Điều 18 Luật An ninh mạng, mọi hành vi lợi dụng công nghệ thông tin, không gian mạng hay các phương tiện điện tử để phát tán, đăng tải những thông tin thuộc về bí mật đời tư, bí mật cá nhân hay gia đình làm tổn hại đến uy tín, danh dự, nhân phẩm cùng quyền lợi hợp pháp của cá nhân, tổ chức đều là phạm pháp.
- Những người chia sẻ bài viết của Bình trên mạng xã hội cũng vi phạm pháp luật. Đối với các hành vi cung cấp, truyền đưa, trao đổi hoặc lưu trữ thông tin số nhằm mục đích quấy rối, đe dọa, vu khống, xuyên tạc hay xúc phạm đến uy tín của tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân khác sẽ phải đối mặt với mức xử phạt hành chính từ 10 đến 20 triệu đồng.
Vận dụng 2 SGK Giáo dục Quốc phòng 10 (trang 35): Qua tìm hiểu trên các phương
tiện thông tin đại chúng, em hãy kể một số vụ việc vi phạm Luật An ninh mạng đã
được phát hiện và xử lý.
Trả lời:
- Một số vụ việc vi phạm Luật An ninh
mạng đã được phát hiện và xử lý là:
+ Công an tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu xử phạt 3 đối tượng sử dụng, cung cấp thông tin cá nhân khi chưa có sự đồng ý của chủ thông tin với mức phạt 30 triệu đồng.
+ Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Nghệ An bắt giữ và khởi tố đối tượng Phùng Xuân Đường về hành vi mua, bán trái phép hơn 50 triệu dữ liệu cá nhân, thu lợi bất chính hơn 01 tỷ đồng
---------------------------------------
Trên đây là phần hướng dẫn Giải Giáo dục Quốc phòng 10 Bài 6 Một số hiểu biết về an ninh mạng (đầy đủ nhất), giúp bạn nắm vững những kiến thức cơ bản về quốc phòng, an ninh và trách nhiệm của công dân đối với Tổ quốc. Hy vọng rằng qua bài học này, bạn sẽ hình thành được ý thức tự giác, tinh thần cảnh giác và sẵn sàng đóng góp vào sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia. Để xem trọn bộ lời giải chi tiết theo chương trình mới, đừng quên truy cập ngay tại link dưới đây:"
>>> Full lời giải SGK Giáo dục Quốc Phòng An ninh 10: Xem ngay!