Khởi động
Quan sát hình và cho biết:
1. Tên một số chất ma túy mà em biết.
2. Tên văn bản pháp luật về phòng, chống ma túy.
1. Một số chất ma túy: cần sa, thuốc phiện, heroin, moóc phin (Morphin), methamphetamine (ma tuý đá), nấm ảo giác, lá khát.
2. Tên văn bản pháp luật về phòng, chống ma túy mà em biết:
- Luật phòng, chống ma túy.
- Nghị đinh 105/2021/NĐ-CP ngày 4/12/2021, quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật phòng chống, ma túy.
I. Quy định của pháp luật về phòng, chống ma túy
Câu hỏi 1 SGK Giáo dục Quốc phòng 10 (trang 17): Chất ma túy là gì? Chất ma túy tồn tại ở những dạng nào?
Tiền chất ma túy là gì? Phân biệt chất ma túy và tiền chất ma túy?
Trả lời:
- Ma túy là chất gây nghiện, chất hướng thần được quy định trong danh mục do Chính phủ ban hành.
- Ma túy tồn tại 2 dạng chính:
+ Chất gây nghiện: Chất kích thích hoặc ức chế thần kinh, dễ gây tình trạng nghiện cho người sử dụng.
+ Chất hướng thần: Chất kích thích, ức chế thần kinh hoặc gây ảo giác, nếu sử dụng nhiều lần có thể dẫn tới tình trạng nghiện cho người sử dụng.
- Tiền chất của ma túy là hóa chất không thể thiếu trong quá trình điều chế, sản xuất chất ma túy và được quy định trong danh mục do Chính phủ ban hành.
- Phân biệt chất ma túy và tiền chất ma túy:
+ Chất ma túy: Là sản phẩm trực tiếp tác động lên thần kinh (gây nghiện, hướng thần, ảo giác) đối với người dùng.
+ Tiền chất ma túy: Là nguyên liệu (hóa chất) dùng để điều chế, sản xuất ra chất ma túy.
Câu hỏi 2 SGK Giáo dục Quốc phòng 10 (trang 18): Hãy nêu các
tội phạm về ma túy.
Trả lời:
- Bộ luật Hình sự năm 2015: Quy định các tội phạm về ma tuý (Chương XX, gồm 14 điều, từ Điều 247 đến Điều 259, bổ sung điều 256a năm 2025). Các tội điển hình bao gồm:
+ Tội trồng cây thuốc phiện, cây coca, cây cần sa hoặc các loại cây khác có chứa chất ma tuý.
+ Tội sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép chất ma tuý.
+ Tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma tuý.
II. Tác hại của ma tuý và những hình thức, con đường gây nghiện
Câu hỏi 1 SGK Giáo dục Quốc phòng 10 (trang 19): Hãy nêu đặc điểm của người nghiện ma túy. Cách nhận biết người nghiện ma túy.
Trả lời:
- Đặc điểm:
+ Người nghiện ma tuý thường bị rối loạn về tâm lí, thể chất, nhân cách; rất khó từ bỏ và dễ bị tái nghiện.
- Dấu hiệu nhân biết:
+ Thường xuyên tụ tập bạn bè, hay đi chơi về khuya, dậy muộn, ngày ngủ nhiều, lười lao động, không chăm lo vệ sinh cá nhân.
+ Tính khí thất thường, hay lo lắng, bồn chồn, thường thích ở một mình, dễ bị kích động, ảo giác.
+ Luôn trong tình trạng uể oải, mệt mỏi, chán ăn.
+ Thường xuyên chống đối, cáu gắt, không làm chủ được hành vi, manh động, bạo lực.
+ Có nhu cầu tiêu tiền ngày một nhiều hoặc sử dụng tiền không có lí do chính đáng.
Câu hỏi 2 SGK Giáo dục Quốc phòng 10 (trang 19): Hãy nêu một số hình thức sử dụng trái phép chất ma
túy.
Trả lời:
- Bản thân chủ động tìm đến và sử dụng.
- Do tò mò muốn tìm hiểu cảm giác lạ.
- Muốn thể hiện bản thân, khẳng định cái tôi với bạn bè.
- Bị bạn bè lôi kéo, xúi giục, kích động.
- Bị các đối tượng khác cưỡng bức sử dụng.
III. Trách nhiệm của học sinh đối với việc phòng, chống ma tuý
Câu hỏi mục 3 SGK Giáo dục Quốc phòng 10 (trang 20): Học sinh có
trách nhiệm gì trong phòng chống ma túy?
Trả lời:
-
Trách nhiệm của học sinh trong phòng chống ma túy:
+ Nhận thức đầy đủ về hậu quả và tác hại của ma tuý.
+ Chủ động bảo vệ bản thân; không sử dụng ma tuý dưới bất kì hình thức nào.
+ Không vi phạm quy định pháp luật về phòng, chống ma tuý.
+ Thực hiện nghiêm các quy định, chương trình, hoạt động phòng, chống ma tuý của nhà trường.
+ Vận động gia đình, bạn bè, cộng đồng nơi cư trú thực hiện các quy định pháp luật về phòng, chống ma tuý.
+ Kịp thời tố giác hành vi vi phạm pháp luật về ma tuý với gia đình, nhà trường và cơ quan chức năng.
Luyện tập
Luyện tập 1 SGK Giáo dục Quốc phòng 10 (trang 20): Em hãy trình bày hiểu biết về một số chất ma túy điển hình
và phổ biến ở Việt Nam hiện nay?
Gợi ý:
-
Cần sa
+ Cần sa (hay còn gọi là “cỏ”, bồ đà, tài mà…) được chế từ hoa và lá khô của cây cần sa, có dạng giống lá chè khô với màu xám, xanh lá cây hoặc nâu, đôi khi còn hạt hoặc cành nhỏ. Người dùng thường cuốn thành thuốc để hút, dùng ống điếu, trộn với thuốc lá hoặc pha lẫn vào thức ăn như bánh ngọt, bánh quy. Chất THC trong cần sa là yếu tố gây "phê"; khi hút, chất này qua phổi vào máu rồi lên não, làm thay đổi tâm trạng và tạo cảm giác khác biệt. Sử dụng cần sa một thời gian sẽ gây lệ thuộc, khiến người dùng luôn tìm kiếm để tiếp tục sử dụng.
- Heroin
+ Là loại ma túy phổ biến nhất hiện nay, được tổng hợp từ moócphin có trong nhựa thuốc phiện. Chất này thường được sử dụng theo đường tiêm chích, hút hoặc hít. Giai đoạn đầu các đối tượng thường hút hoặc hít heroin, sau đó chuyển sang đường tiêm chích khi độ dung nạp tăng và không đủ tiền mua thuốc hít. Heroin giảm đau mạnh hơn morphin nhưng độc hại hơn nhiều, có khả năng gây nghiện rất nhanh, làm người nghiện suy sụp nhanh chóng về thể xác lẫn tinh thần. Một liều khoảng 0,06g có thể gây chết người ngay sau khi tiêm (sốc thuốc).
- Moóc phin
+ Là chất được dùng trong y học làm chất giảm đau và nguyên liệu bán tổng hợp để sản xuất thuốc trị ho, giảm đau, tiêu chảy…Với liều điều trị, moóc phin làm tăng trí tưởng tượng, mất buồn rầu, mất sợ hãi, tạo trạng thái lạc quan, nhìn màu sắc thấy đẹp, nghe tiếng động thấy dễ chịu, mất cảm giác đói. Ở liều cao, chất này làm hạ huyết áp, giảm dịch tiết, ra mồ hôi nhiều. Sau khi tiêm khoảng 24 giờ, 85 – 90% lượng moóc phin được thải ra theo nước tiểu.
Luyện tập 2 SGK Giáo dục Quốc phòng 10 (trang 20): Trình bày
hậu quả, tác hại cuả tình trạng ma túy xâm nhập vào học đường.
Trả lời:
+ Gây tổn hại về sức khỏe thể chất, tổn hại về sức khỏe tâm thần.
+ hủy hoại đạo đức, nhân cách của các bạn học sinh, sinh viên; gây sao nhãng, giảm sút kết quả học tập.
Luyện tập 3 SGK Giáo dục Quốc phòng 10 (trang 20): Em hãy
nêu những hoạt động nhà trường đã làm để phòng, chống ma túy.
Trả lời:
- Tổ chức nắm bắt thực trạng tệ nạn ma tuý và công tác phòng, chống ma tuý tại các nhà trường.
- Tổ chức truyền thông phòng, chống ma tuý trong nhà trường.
- Xây dựng, triển khai bộ tài liệu giáo dục phòng, chống ma túy cho học sinh, sinh viên.
- Tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ về phòng, chống ma tuý.
- Tăng cường lồng ghép nội dung giáo dục phòng, chống ma tuý trong các hoạt động giáo dục của các cấp học.
- Tăng cường công tác phối hợp gia đình - nhà trường - xã hội.
- Tăng cường trang thiết bị cho các cơ sở giáo dục trong công tác tuyên truyền, giáo dục phòng, chống ma túy.
- Tăng cường công tác xã hội hóa cùng chung tay phòng, chống ma túy trong trường học.
Vận dụng
Vận dụng 1 SGK Giáo dục Quốc phòng (trang 20): Em hãy trao đổi với các bạn trong lớp về những công
việc của lực lượng công an đã thực hiện phòng, chống ma túy ở địa
bàn (xã, phường) nơi em sinh sống.
Trả lời:
- Phối hợp tổ chức chương trình tuyên truyền với các đơn vị liên quan về phòng, chống ma túy và công tác quản lý, giáo dục thanh thiếu niên tại địa phương:
+ Phổ biến những quy định cơ bản của pháp luật về phòng, chống ma túy.
+ Phân tích phương thức, thủ đoạn hoạt động của tội phạm ma túy trong tình hình hiện nay.
+ Làm rõ những tác hại nghiêm trọng của ma túy đối với sức khỏe, kinh tế, hạnh phúc gia đình cũng như tình hình an ninh, trật tự.
+ Nhấn mạnh vai trò, trách nhiệm phối hợp và khuyến khích người dân nâng cao tinh thần cảnh giác, chủ động phát hiện, tố giác vi phạm, kịp thời giúp đỡ, cảm hóa trường hợp có nguy cơ vi phạm.
Vận dụng 2 SGK Giáo dục Quốc phòng (trang 20): Em hãy sưu tầm những hình ảnh, câu chuyện, video về hậu quả tác hại của tình trạng nghiện ma túy?
Hình ảnh tham khảo:
- Hình ảnh 1:
Ma túy làm tan vỡ hành phúc gia đình
- Hình ảnh 2: Ma túy gây nên tình trạng ảo giác
---------------------------------------
Trên đây là phần hướng dẫn Giải Giáo dục Quốc phòng 10 Bài 3 Ma túy tác hại của ma túy (đầy đủ nhất), giúp bạn nắm vững những kiến thức cơ bản về quốc phòng, an ninh và trách nhiệm của công dân đối với Tổ quốc. Hy vọng rằng qua bài học này, bạn sẽ hình thành được ý thức tự giác, tinh thần cảnh giác và sẵn sàng đóng góp vào sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia. Để xem trọn bộ lời giải chi tiết theo chương trình mới, đừng quên truy cập ngay tại link dưới đây:"
>>> Full lời giải SGK Giáo dục Quốc Phòng An ninh 10: Xem ngay!